Έχουν τεθεί σε εφαρμογή επείγοντα μέτρα για τον περιορισμό της διασποράς του αφθώδους πυρετού, κατόπιν εργαστηριακής επιβεβαίωσης κρούσματος στη Λέσβο, ενώ έχει ήδη δοθεί εντολή για ενεργοποίηση των Τοπικών Κέντρων Ελέγχου του αφθώδους πυρετού, ώστε να συντονίζονται οι αρμόδιες υπηρεσίες και να ενημερώνεται έγκαιρα το κοινό, όπως ανακοίνωσε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Βάσει των εκδοθεισών εγκυκλίων, στην Περιφερειακή Ενότητα Λέσβου έχουν καθοριστεί ζώνη προστασίας ακτίνας 3 χιλιομέτρων, ζώνη επιτήρησης ακτίνας 10 χιλιομέτρων από την εστία της μολυσμένης εκτροφής και μία επιπλέον απαγορευμένη ζώνη στην υπόλοιπη έκταση του νησιού.
Ισχύς των μέτρων στις εν λόγω ζώνες έχει καθοριστεί μέχρι τις 15 Μαΐου 2026.
Σε σχετική ανακοίνωση τονίζεται ότι «για τις μετακινήσεις ζώντων ζώων ισχύει απόλυτη απαγόρευση κάθε μετακίνησης των ευαίσθητων ειδών, ήτοι βοοειδών, αιγοπροβάτων και χοίρων, είτε προς σφαγή, πάχυνση, αναπαραγωγή ή βόσκηση, εντός της ζώνης προστασίας, της ζώνης επιτήρησης και της περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης, για τουλάχιστον 10 ημέρες και μέχρι την επαναξιολόγηση των μέτρων με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα και τις νέες οδηγίες.
Για το νωπό γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, προβλέπεται ότι το νωπό γάλα των ευαίσθητων ειδών και τα γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν ήδη παραχθεί ή πρόκειται να παραχθούν στο προσεχές διάστημα δεν διακινούνται εκτός της νήσου Λέσβου.
Το νωπό γάλα δύναται να μεταποιείται αποκλειστικά εντός της ίδιας ζώνης προέλευσής του, υπό την τήρηση μέτρων βιοασφάλειας, ενώ η ελάχιστη θερμική επεξεργασία για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων ορίζεται σε παστερίωση ισοδύναμη με 72°C για 15 δευτερόλεπτα. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα που παράγονται στη Λέσβο διατίθενται αποκλειστικά εντός του νησιού μέχρι νεωτέρας.
Επιπλέον, τα γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν ήδη παραχθεί στην υπόλοιπη Ελλάδα από νωπό γάλα της Λέσβου, καθώς και τα προϊόντα που έχουν μετακινηθεί από τη Λέσβο προς την υπόλοιπη Ελλάδα από 15 Ιανουαρίου 2026 και μετά, δεν διατίθενται στην αγορά μέχρι νεωτέρας.
Υπάρχει ειδική ρύθμιση και για τα οχήματα που μεταφέρουν νωπό γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα εντός Λέσβου. Τα οχήματα αυτά οφείλουν να τηρούν αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται σχολαστικά, να διαθέτουν εξοπλισμό απολύμανσης, να λειτουργούν με διακριτή χρήση ανά ζώνη, να μην παραλαμβάνουν γάλα από ελεύθερες περιοχές όταν κινούνται σε απαγορευμένη ζώνη και να συνοδεύονται από τα απαραίτητα παραστατικά καθαρισμού και απολύμανσης.
Οι ίδιοι όροι ισχύουν και για τα οχήματα μεταφοράς γαλακτοκομικών προϊόντων.
Όσον αφορά το νωπό κρέας και τα προϊόντα κρέατος, απαγορεύονται ρητά όλες οι σφαγές παραγωγικών δίχηλων ζώων στη νήσο Λέσβου μέχρι νεωτέρας. Σφάγια που προέρχονται από ζώα εκμεταλλεύσεων εκτός Λέσβου και βρίσκονται ήδη σε ψυκτικούς θαλάμους σφαγείων του νησιού μπορούν να διακινηθούν μόνο στην τοπική αγορά, εντός Λέσβου.
Αντιθέτως, σφάγια που προέρχονται από ζώα εκμεταλλεύσεων εντός Λέσβου δύνανται να διατεθούν στην τοπική αγορά μόνον μετά από θερμική επεξεργασία.
Παράλληλα, απαγορεύεται η αποστολή σφαγίων, κρέατος, παρασκευασμάτων και προϊόντων με βάση το κρέας από τη Λέσβο προς την υπόλοιπη χώρα, άλλα κράτη-μέλη και τρίτες χώρες μέχρι νεωτέρας.
Για τα ζωικά υποπροϊόντα ισχύει ότι τα υποπροϊόντα των δίχηλων ζώων που προέρχονται από τη Λέσβο, όπως νεκρά ζώα, κόπρος, γάλα, δέρματα, μαλλί, εντόσθια και λοιποί ιστοί από σφαγεία, δεν επιτρέπεται να μετακινηθούν εκτός νήσου Λέσβου.
Για τα σφαγεία προβλέπεται ειδική διαχείριση εντός του νησιού, ενώ για τις δορές και τα δέρματα ορίζεται ότι μπορούν να οδηγούνται στις εγκεκριμένες μονάδες ενδιάμεσου χειρισμού του νησιού για αλάτιση και αποθήκευση μέχρι νεωτέρας.
Αντίστοιχα, για τις ζωοτροφές προβλέπεται ότι ισχύουν περιορισμοί στη διακίνησή τους από τη Λέσβο, στο πλαίσιο των συνολικών μέτρων που έχουν τεθεί σε εφαρμογή για την αποτροπή περαιτέρω διασποράς της νόσου.
Επιπλέον, στις εκτροφές που εντοπίζονται στις ζώνες προστασίας και επιτήρησης διενεργούνται έλεγχοι και επισκέψεις με προτεραιότητα στη ζώνη προστασίας, κατά τις οποίες επιβεβαιώνεται η τήρηση των μέτρων βιοπροφύλαξης. Στα μέτρα αυτά συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η περίφραξη, οι απολυμάνσεις τροχών οχημάτων και υποδημάτων στις εισόδους και εξόδους των εκμεταλλεύσεων, οι συνεχείς απολυμάνσεις υλικών και εξοπλισμού, η τήρηση αρχείου επισκεπτών και η χρήση προστατευτικής ένδυσης και υπόδησης.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καλεί τους κτηνοτρόφους, τους εμπόρους, τους μεταφορείς, τα σφαγεία, τις γαλακτοκομικές εγκαταστάσεις και κάθε εμπλεκόμενο στην αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης να τηρούν αυστηρά τις οδηγίες των αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών.
Η έγκαιρη συμμόρφωση με τα μέτρα είναι κρίσιμη για τον περιορισμό της νόσου, την προστασία του ζωικού κεφαλαίου και τη θωράκιση της παραγωγής του νησιού.
Ο αφθώδης πυρετός είναι εξαιρετικά μεταδοτικό ιογενές νόσημα που προσβάλλει τα δίχηλα ζώα, όπως βοοειδή, αιγοπρόβατα και χοίρους και χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταδοτικότητα και ταχεία εξάπλωση. Μεταδίδεται τόσο με άμεση επαφή όσο και έμμεσα, μέσω μολυσμένων αντικειμένων, οχημάτων, εξοπλισμού ή ανθρώπινης δραστηριότητας, ενώ μπορεί να μεταδοθεί και αερογενώς, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης γειτονικών εκμεταλλεύσεων.
Δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και δεν αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία.
Ωστόσο, συγκαταλέγεται στα πλέον επικίνδυνα νοσήματα των παραγωγικών ζώων και απαιτεί την άμεση εφαρμογή αυστηρών μέτρων ελέγχου, βιοπροφύλαξης και περιορισμού των μετακινήσεων».
