Τα τηλεφωνήματα αγνώστων που ζητούν από ηλικιωμένους χρήματα με το πρόσχημα δήθεν ατυχήματος συγγενικού τους προσώπου, οι προσπάθειες επιτήδειων να μπουν στα σπίτια ανθρώπων της τρίτης ηλικίας προσποιούμενοι μέλη συνεργείων εταιρειών ρεύματος ή ύδρευσης αλλά και οι κλοπές στο δρόμο αποτελούν τις συχνότερες απάτες που σημειώνονται σε βάρος των ηλικιωμένων. Τις απάτες αυτές επισημαίνει και παρακολουθεί σωματείο που συστήθηκε στη Θεσσαλονίκη με την επωνυμία «Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων και Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας» και διακριτικό τίτλο «Πνοή ζωής», στο πλαίσιο προσπάθειας στήριξης των ανθρώπων της τρίτης ηλικίας ώστε να ζουν με αξιοπρέπεια, σεβασμό, ασφάλεια, υγεία, συμμετοχή και χαρά.

Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο Πρόεδρος του Σωματείου Νικόλαος Μήττας αναφέρει ότι τα πιο συχνά περιστατικά σχετίζονται με κλήσεις από άτομα που ισχυρίζονται ότι τα παιδιά των υποψήφιων θυμάτων νοσηλεύονται τραυματισμένα σε κάποιο νοσοκομείο. «Σε άλλες περιπτώσεις», προσθέτει, «εμφανίζονται άτομα που υποδύονται μέλη συνεργείων εταιρειών παροχής ρεύματος ή ύδρευσης. Κατά τη συζήτηση τεχνικών θεμάτων, ζητούν λίγο νερό και όσο ο ηλικιωμένος απομακρύνεται να το φέρει, σημειώνουν τις εισόδους και τα πιθανά σημεία πρόσβασης. Στη συνέχεια επιστρέφουν και, αν βρουν το σπίτι άδειο, παραβιάζουν την είσοδο και αφαιρούν ό,τι πολύτιμο υπάρχει». Οι κλοπές δεν περιορίζονται εκεί: πολλές φορές γίνονται ενώ οι ηλικιωμένοι περπατούν αμέριμνοι στο δρόμο, όταν άγνωστος τους πλησιάζει ως δήθεν ανιψιός ή ανιψιά. «Το θύμα ξαφνιάζεται και προτού αντιληφθεί την απάτη, ο δράστης έχει ήδη αποσπάσει κόσμημα ή ρολόι», εξηγεί ο κ. Μήττας.

Σε ανακοίνωσή του το «Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων και Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας» τονίζει ότι «οι απάτες, ιδίως οι τηλεφωνικές και οι ηλεκτρονικές, εξελίσσονται διαρκώς και στοχεύουν συχνά τους ηλικιωμένους. Δεν είναι θέμα αφέλειας· είναι καλοστημένα σενάρια, πίεση χρόνου και χειρισμός του φόβου και της αγωνίας. Γι’ αυτό η επαγρύπνηση αποτελεί την πιο πρακτική ασπίδα —για τους ίδιους τους ηλικιωμένους, τους φροντιστές και τις οικογένειές τους».

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί υπόθεση στη Μυτιλήνη, δημοσιοποιημένη στις 7 Ιανουαρίου 2026: άγνωστοι τηλεφώνησαν σε ηλικιωμένη προσποιούμενοι γιατρό και συγγενικό πρόσωπο, ισχυριζόμενοι επείγουσα χειρουργική επέμβαση. Σε λίγη ώρα την έπεισαν να παραδώσει 10.000 ευρώ σε γυναίκα που πήγε στο σπίτι της. Η αστυνομική έρευνα οδήγησε στην ταυτοποίηση ενός εμπλεκόμενου και στη σχηματισμό δικογραφίας. Την επομένη, 8 Ιανουαρίου 2026, καταγράφηκε απόπειρα απάτης στην Ελασσόνα: οι αρχές παρενέβησαν σε προκαθορισμένη συνάντηση για παράδοση χρημάτων και κοσμημάτων και ακινητοποίησαν υπόπτους. Οι υποθέσεις αυτές καταδεικνύουν ότι οι δράστες δρουν οργανωμένα, με ρόλους και εισπράκτορες, εκμεταλλευόμενοι τη στιγμή που το θύμα είναι ταραγμένο.

Το σωματείο επισημαίνει επίσης ότι η τεχνολογία παρέχει στους απατεώνες νέα εργαλεία. Στις 8 Ιανουαρίου 2026, σύμφωνα με την ανακοίνωση, ρεπορτάζ ανέδειξε το φαινόμενο του Caller ID Spoofing (Πλαστογράφηση αναγνώρισης καλούντος), όπου ο αριθμός που εμφανίζεται οθόνη αλλοιώνεται ώστε να μοιάζει με αριθμό τράπεζας ή δημόσιας υπηρεσίας, με σκοπό την απόσπαση κωδικών, PIN ή στοιχείων κάρτας. Οι τράπεζες και οι αρμόδιοι φορείς λαμβάνουν μέτρα φραγής, όμως το κρίσιμο στοιχείο παραμένει η ενημέρωση των πολιτών.

Το «Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων και Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας» συνιστά στους ηλικιωμένους να αγνοούν ύποπτες κλήσεις και να διακόπτουν τη συνομιλία όταν ακούν λέξεις όπως «επείγον», «μην το πείτε σε κανέναν», «στείλτε χρήματα τώρα». Τους ζητεί ποτέ να μην παραδίδουν χρήματα, κοσμήματα ή κωδικούς, καθώς καμία τράπεζα και καμία υπηρεσία δεν ζητά PIN ή κωδικούς πρόσβασης τηλεφωνικά. Προτείνει να επικοινωνούν με τους οικείους τους στους γνωστούς τους αριθμούς, όχι από τον αριθμό της κλήσης, και να συμφωνήσουν με τους συγγενείς τους έναν οικογενειακό κωδικό, μια λέξη-κλειδί που να γνωρίζει μόνο η οικογένεια, ώστε να «σπάει» το σενάριο της απάτης. Σε κάθε αμφιβολία, συστήνεται άμεση ενημέρωση των αρχών και διατήρηση ψυχραιμίας.

Πέρα από τις απάτες, ο κ. Μήττας υπογραμμίζει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι τα προβλήματα της τρίτης ηλικίας είναι πολλά: μοναξιά, κακοποίηση όχι μόνο σε ιδρύματα αλλά και στα ίδια τα σπίτια, δυσκολία πρόσβασης στην ενημέρωση εξαιτίας των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι ηλικιωμένοι με τις νέες τεχνολογίες, προβλήματα χρήσης των κινητών τηλεφώνων και των μηχανημάτων ΑΤΜ για αναλήψεις και άλλες τραπεζικές συναλλαγές. «Ακόμα και η κατάργηση των χάρτινων εισιτηρίων στις συγκοινωνίες δημιουργεί πρόβλημα, καθώς όσοι δεν έχουν προσωποποιημένη κάρτα δεν ξέρουν τι να κάνουν» προσθέτει.

Σύμφωνα με τον κ. Μήττα, οι συζητήσεις για τη σύσταση του Σωματείου ξεκίνησαν τον Νοέμβριο του 2024 με στόχο τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων της τρίτης ηλικίας: επαρκές βιοτικό επίπεδο, υγεία και κοινωνική προστασία, κοινωνική ασφάλιση, αυτονομία, αξιοπρέπεια, κοινωνική ένταξη και πρόσβαση σε πόρους, προστασία ηλικιωμένων με αναπηρίες, προστασία από εργασιακή εκμετάλλευση, συνταξιοδοτικά δικαιώματα, κοινωνική αλληλεγγύη, πρόνοια, υποστήριξη στην ψυχική υγεία, δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για χαμηλοσυνταξιούχους και προστασία από καταχρηστικές πρακτικές και οικονομική εκμετάλλευση. Το σωματείο συστάθηκε τον Αύγουστο του 2025, μετρά ήδη 55 μέλη που αυξάνονται σταδιακά και δρομολογεί τις επόμενες δράσεις της «Πνοής ζωής». «Αποφασίσαμε να διεκδικήσουμε τα δικαιώματα της τρίτης ηλικίας. Ας μην ξεχνάμε ότι οι ηλικιωμένοι αποτελούν το 32 % του ελληνικού πληθυσμού» καταλήγει ο κ. Μήττας.