Τις βαριές και πολυδιάστατες οικονομικές επιπτώσεις που ενδέχεται να προκαλέσει για την Ελλάδα και τη διεθνή οικονομία μια ενδεχόμενη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και ΗΠΑ από τη μία πλευρά και Ιράν από την άλλη εξετάζει σε αποκλειστική του παρέμβαση στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, Βασίλης Κορκίδης.
Το ΕΒΕΠ, που παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, υπενθυμίζει ότι ιστορικά οι ένοπλες εντάσεις στην περιοχή συνεπάγονται μείωση του παγκόσμιου ΑΕΠ από -0,2% έως -1%, άνοδο πληθωρισμού κατά περίπου 1%, ενίσχυση επιτοκίων και περιστολή επενδύσεων εξαιτίας της έκδηλης αποστροφής κινδύνου. Κρίσιμο στοιχείο, κατά την ανάλυση, είναι ο χρόνος και η έκταση της σύρραξης.
Οι επιπτώσεις ανά τομέα
Μια ανάλυση των επιπτώσεων ανά τομείς είναι η ακόλουθη:
1. Ενεργειακή ασφάλεια και τιμές πετρελαίου.
Η αστάθεια στον Περσικό Κόλπο δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για απότομη εκτίναξη των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, με βραχυπρόθεσμη πιθανή τιμή άνω των 80 δολαρίων ανά βαρέλι. Ιδιαίτερα ανησυχητικός είναι ο κίνδυνος για τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Μια τέτοια εξέλιξη θα εκτοξεύσει το κόστος καυσίμων για μεταφορές, παραγωγή και θέρμανση, κυρίως σε Ευρώπη και Ασία, επαναφέροντας έντονες πληθωριστικές πιέσεις.
2. Εμπόριο και ναυτιλία
Καθυστερήσεις ή και αποκλεισμοί στον Περσικό Κόλπο, μαζί με επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, οδηγούν σε εκτίναξη των ναύλων, των ασφαλίστρων και των λοιπών logistics. Οι εισαγωγές πρώτων υλών, σιτηρών και πετροχημικών πλήττονται άμεσα, ενώ η ελληνική ναυτιλία αντιμετωπίζει αυξημένες λειτουργικές και ασφαλιστικές δαπάνες.
3. Χρηματοπιστωτικές αγορές
Οι αγορές αντιδρούν με πτώση μετοχών, ιδίως σε κλάδους υψηλής ενεργειακής έντασης, άνοδο του χρυσού και του δολαρίου ως «καταφύγια» και πιέσεις στα νομίσματα των αναδυόμενων οικονομιών.
4. Τοπική και περιφερειακή οικονομία
Η γεωπολιτική ένταση προκαλεί πτώση επενδύσεων, συρρίκνωση τουριστικών ροών και εξαγωγών, πιθανή αντεστραμμένη μετανάστευση, περιορισμό ροών πετρελαίου και αυξημένα κόστη στρατιωτικής επιτήρησης.
Οι 5 σημαντικότερες επιπτώσεις για την Ελλάδα
Σύμφωνα με τον κ. Κορκίδη, οι βασικοί τομείς που θα πληγούν περισσότερο στην Ελλάδα είναι ο τουρισμός, η ναυτιλία, το εμπόριο, το ενεργειακό κόστος και η γεωπολιτική σταθερότητα.
1. Πλήγμα στον τουρισμό της Ανατολικής Μεσογείου
Η Ελλάδα κινδυνεύει να χαρακτηριστεί «γειτονική ζώνη αστάθειας», ιδιαίτερα από επισκέπτες εκτός ΕΕ, κυρίως από ΗΠΑ και Ασία. Πιθανές ακυρώσεις κρουαζιέρων και πολυπροορισμιακών πακέτων (Ελλάδα-Τουρκία-Ισραήλ-Αίγυπτος), αυξημένα ασφαλιστικά κόστη και επιδείνωση της τουριστικής εικόνας θα περιορίσουν κρατήσεις, ιδίως σε νησιά της Ανατολικής Μεσογείου.
2. Επιβάρυνση της ελληνικής ναυτιλίας
Πιθανές εμπλοκές στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα θα οδηγήσουν σε άνοδο των ναύλων και των ασφαλίστρων, σε αναδρομολόγηση πλοίων μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας και σε καθυστερήσεις παραδόσεων. Οι ελληνόκτητες εταιρίες θα δουν αύξηση του λειτουργικού κόστους και πιθανές πιέσεις στα ναύλα.
3. Διατάραξη εμπορίου και εισαγωγών
Καθυστερήσεις εμπορευμάτων από Ασία μέσω Σουέζ πλήττουν την εφοδιαστική αλυσίδα, τη μεταποίηση και το λιανεμπόριο. Το κόστος εισαγωγής ενέργειας, πρώτων υλών και τεχνολογικών προϊόντων ανεβαίνει, ενώ εντείνεται η αβεβαιότητα για εξαγωγές προς χώρες της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής.
4. Ενεργειακή αναστάτωση και κόστος καυσίμων
Η άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου πλήττει άμεσα τις μεταφορές (οδικές, ακτοπλοϊκές, αεροπορικές), το κόστος παραγωγής και τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Η πίεση στον πληθωρισμό θα γίνει αισθητή κυρίως σε τρόφιμα και ενέργεια, λόγω της εξάρτησης της χώρας από εισαγωγές.
5. Γεωπολιτική και διπλωματική πίεση
Η Ελλάδα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ισραήλ και αραβικές χώρες, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη θέση της ως ενεργειακού και γεωπολιτικού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο (LNG, αγωγοί). Δεν αποκλείεται αύξηση της στρατιωτικής επιτήρησης σε Αιγαίο και Κύπρο.
Δήλωση
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ Βασίλης Κορκίδης δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ:
«Η επιθυμία όλων είναι να τελειώσει αυτός ο πόλεμος γρήγορα και χωρίς απώλειες άμαχου πληθυσμού τόσο στο Ισραήλ όσο και στο Ιράν. Δυστυχώς όμως την πορεία, την ένταση, τη διάρκεια και την έκβαση των πολεμικών επιχειρήσεων δεν την γνωρίζουμε. Βεβαίως, η παρουσία και εμπλοκή των ΗΠΑ μας οδηγεί περισσότερο στο σενάριο μιας εμπόλεμης περιόδου λίγων ημερών ή εβδομάδων και πως δεν θα υπάρξει γενικευμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, θα υπάρξουν επιπτώσεις, καθώς και εκτιμώμενες οικονομικές απώλειες από την έντονη γεωπολιτική αστάθεια και αβεβαιότητα που έχει δημιουργηθεί. Η Ελλάδα προς το παρόν επηρεάζεται έμμεσα και όχι άμεσα από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Εάν όμως υπάρξει μια διάρκεια τριών μηνών του πολέμου, τότε οι συνθήκες θα αλλάξουν τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο τουρισμός μας θα επηρεαστεί άμεσα, αφού πρόκειται για ευαίσθητο τομέα στην «αντίληψη ασφάλειας». Η ενέργεια θα είναι ο μεγαλύτερος οικονομικός αποδέκτης, λόγω της εξάρτησης από εισαγωγές. Η ναυτιλία θα έχει σημαντική αύξηση κόστους από παρακάμψεις και καθυστερήσεις που θα μετακυλίσει στα ναύλα. Τέλος το εμπόριο και η εφοδιαστική αλυσίδα θα επηρεασθεί από τις υπηρεσίες, αλλά και συνθήκες ασφάλειας στις θαλάσσιες μεταφορές, ειδικά στις εισαγωγές από Ασία μέσω Σουέζ».
