Η συγκέντρωση αφρικανικής σκόνης στην Κρήτη εκτινάχθηκε χθες, 1η Απριλίου, σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα λόγω ενός ισχυρού επεισοδίου μεταφοράς από τη Σαχάρα, όπως ανακοίνωσε το Πανεπιστήμιο Κρήτης. Το φαινόμενο συνδέεται με βαρομετρικό χαμηλό που επηρεάζει τη χώρα, δημιουργώντας θυελλώδεις νότιους ανέμους που άγγιξαν στην περιοχή Φινοκαλιά Λασιθίου ακόμη και τα 140 χιλιόμετρα την ώρα. Οι άνεμοι μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα μετέφεραν τεράστιες ποσότητες σκόνης από τις ερημικές περιοχές της ανατολικής Λιβύης προς το νησί, ενώ οι μετρήσεις του Δικτύου «ΣΧΕΔΙΑ» στην Κρήτη κατέγραψαν στο Ηράκλειο ωριαίες τιμές που έφτασαν τα 3826 μg/m3.
Το Πανεπιστήμιο Κρήτης επισημαίνει: «Στις 01/04/26 η Περιφέρεια Κρήτης δέχτηκε έντονη επίδραση από επεισόδιο μεταφοράς σκόνης της ερήμου Σαχάρας. Η παρουσία του βαρομετρικού χαμηλού που επηρεάζει ολόκληρη τη χώρα προκάλεσε ισχυρούς ανέμους νοτίων διευθύνσεων με μέγιστη ένταση 140χμω στη Φινοκαλιά Λασιθίου και μετέφερε μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα μεγάλες ποσότητες ερημικής σκόνης από τις ερημικές περιοχές της ανατολικής Λιβύης προς την Κρήτη (Εικόνα 1). Η εξέλιξη του φαινομένου καταγράφηκε σε πραγματικό χρόνο από τους τέσσερις σταθμούς του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ Κρήτης (Σχέδιο δράσης αντιμετώπισης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης για την Περιφέρεια Κρήτης) που μετρούν το σωματιδιακό φορτίο ΑΣ10 στις πόλεις Χανίων και Ηρακλείου, στο Ακρωτήρι Χανιών και στο Φινοκαλιά.
Οι μέγιστες ωριαίες συγκεντρώσεις σκόνης που παρατηρηθήκαν ήταν 3211 μg/m3 στα Χανιά, 3402 μg/m3 στο Ακρωτήρι, 3826 μg/m3 στο Ηράκλειο και 1555 μg/m3 στο Φινοκαλιά. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, η οριακή τιμή για την ανθρώπινη υγεία είναι 50 μg/m3 (μέση ημερήσια τιμή), και σε ολόκληρη την Κρήτη καταγράφηκαν υπερδεκαπλάσιες συγκεντρώσεις. Το επεισόδιο σκόνης συνεχίζεται και σήμερα 02 Απριλίου με σχετικά χαμηλότερες μέχρι τώρα τιμές.
Το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Πολυτεχνείο Κρήτης, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, παρακολουθούν συνεχώς την κατάσταση του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος του νησιού, και οι σταθμοί του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ προσφέρουν αξιόπιστες παρατηρήσεις με πρότυπες μεθόδους αναφοράς σε πραγματικό χρόνο, προκειμένου να ενημερώνονται και να προστατεύονται οι πολίτες, όπως τονίστηκε στο ΑΠΕ ΜΠΕ.
Τους επόμενους μήνες θα προστεθούν τρεις νέοι σταθμοί στο Ρέθυμνο, την Ιεράπετρα και το Αρκαλοχώρι, ενισχύοντας το δίκτυο παρατηρήσεων. Για άμεση και έγκυρη ενημέρωση των πολιτών, τα δεδομένα του δικτύου ΣΧΕΔΙΑ είναι διαθέσιμα σε πραγματικό χρόνο στον σύνδεσμο https://airquality.crete.gov.gr/. Αξίζει να σημειωθεί ότι το επεισόδιο της 1ης Απριλίου «δοκίμασε» τα όρια του συστήματος· λόγω των εξαιρετικά υψηλών συγκεντρώσεων, το πληροφοριακό σύστημα απέρριπτε προσωρινά τις τιμές ως μη ρεαλιστικές μέχρι να επικαιροποιηθούν τα αποδεκτά όρια για τις συνθήκες που μπορεί να επικρατούν στην Κρήτη.
