Η εισαγγελική διερεύνηση για τη φονική έκρηξη που σημειώθηκε στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα συνεχίζεται απρόσκοπτα, υπό την εντολή για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης.

Την έρευνα διαχειρίζεται η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού του Πυροσβεστικού Σώματος, με στόχο να διευκρινιστούν τα ακριβή αίτια της μακροχρόνιας διαρροής προπανίου που προηγήθηκε της τραγωδίας. Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με αποκαλύψεις του ΕΡΤnews, ήδη από το 2020 η Περιφέρεια είχε επισημάνει παραβιάσεις στις απαιτούμενες αποστάσεις ασφαλείας και σοβαρές ελλείψεις στις δεξαμενές προπανίου.

Όπως δήλωσε ο πρόεδρος των αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, Κώστας Τσίγκας, μιλώντας στο ΕΡΤNews, οι πυροσβεστικές δυνάμεις έφτασαν άμεσα στο σημείο μετά την έκρηξη, ενώ μέχρι και σήμερα συνεχίζονται οι επιχειρήσεις κατάσβεσης. Όπως εξήγησε, οι παρεμβάσεις γίνονται με ιδιαίτερη προσοχή, ώστε να μην αλλοιωθούν κρίσιμα ευρήματα, καθώς εξακολουθεί να υπάρχει παρουσία αερίων και κίνδυνος νέας ανάφλεξης ή έκρηξης.

Εμποτισμένο από προπάνιο το υπέδαφος

Βάσει των μέχρι τώρα στοιχείων, το υπέδαφος διαμέσου του οποίου διέρχονταν οι αγωγοί προπανίου παραμένει εμποτισμένο. Το προπάνιο, όταν βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, διατηρείται σε υγρή κατάσταση, ενώ σε επαφή με την ατμόσφαιρα στερεοποιείται, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη σταδιακή διαβροχή του χώρου και τη συνεχή επιτήρησή του από τις αρμόδιες αρχές.

Με απόφαση του Αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος, από την πρώτη στιγμή στο σημείο επιχειρεί ειδικό κλιμάκιο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, υπό την παρουσία του διευθυντή της υπηρεσίας και με τη συμμετοχή εισαγγελικών λειτουργών, ώστε η διαδικασία της έρευνας να διεξαχθεί με πλήρη διαφάνεια και θεσμική εποπτεία.

Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο κ. Τσίγκας, οι πρώτες αυτοψίες έδειξαν την ύπαρξη δύο δεξαμενών προπανίου εκτός του κυρίως κτιρίου, με δίκτυο σωληνώσεων που διέσχιζε υπόγεια τον δρόμο και κατέληγε στις εγκαταστάσεις του εργοστασίου. Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι το έδαφος έχει ποτιστεί με προπάνιο σε μήκος δεκάδων μέτρων κάτω από την άσφαλτο, πιθανότατα λόγω φθοράς των σωληνώσεων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε υπόγειο χώρο του κτιρίου, ο οποίος φέρεται να μην είχε δηλωθεί και να μην αποτυπώνεται σε επίσημα έγγραφα. Βάσει καταθέσεων εργαζομένων, στον συγκεκριμένο χώρο υπήρχε έντονη οσμή εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα. Δεδομένου ότι το προπάνιο είναι βαρύτερο από τον αέρα, εκτιμάται πως συσσωρεύτηκε στα χαμηλά επίπεδα, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό μείγμα, το οποίο ενδέχεται να ανεφλέγη από κάποια ηλεκτρική πηγή.

Στο πλαίσιο της έρευνας έχουν κατασχεθεί όλοι οι φάκελοι της επιχείρησης, προκειμένου να διαπιστωθεί αν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι και οι διαδικασίες που ορίζει η ισχύουσα νομοθεσία για τη λειτουργία τέτοιων εγκαταστάσεων. Τα ακριβή αίτια της έκρηξης αναμένεται να προσδιοριστούν με την ολοκλήρωση της πραγματογνωμοσύνης.

Παράλληλα, στο επίκεντρο της διερεύνησης βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο προκλήθηκαν οι φθορές στις σωληνώσεις προπανίου, οι οποίες οδήγησαν στη διαρροή από τις δύο δεξαμενές. Αρχικά εξετάστηκε το ενδεχόμενο οι εργασίες ασφαλτόστρωσης και η διέλευση βαρέων οχημάτων κατά τους θερινούς μήνες να ευθύνονται για τις ζημιές, ωστόσο αυτό το σενάριο φαίνεται πλέον να αποδυναμώνεται.

Τι συνέβη στον υπόγειο χώρο

Με βάση τα μέχρι στιγμής στοιχεία και το φωτογραφικό υλικό που έχει συγκεντρωθεί, έχουν εντοπιστεί τέσσερις οπές στις σωληνώσεις, από τις οποίες διέρρευσε το προπάνιο. Το υγροποιημένο αέριο φέρεται να διείσδυσε στο υπέδαφος σε μεγάλη έκταση, ενώ δείγματα χώματος έχουν ήδη αποσταλεί στο Γενικό Χημείο του Κράτους, προκειμένου να προσδιοριστεί η ποσότητα του αερίου που διέρρευσε.

Καθοριστικός παράγοντας στην αλυσίδα των γεγονότων φαίνεται να ήταν ο υπόγειος χώρος, ο οποίος δεν περιλαμβάνεται σε καμία οικοδομική άδεια – ούτε στην αρχική του 2007 ούτε στις επτά μεταγενέστερες που εκδόθηκαν για το εργοστάσιο. Το προπάνιο, ως βαρύτερο από τον αέρα, κατευθύνθηκε σε αυτό το σημείο, συσσωρεύτηκε στα χαμηλά στρώματα και σχημάτισε εκρηκτικό μείγμα, το οποίο φέρεται να αναφλέγη από σπινθήρα άγνωστης προέλευσης.

Το δεύτερο σκέλος της έρευνας αφορά τον ρόλο των αρμόδιων υπηρεσιών και το κατά πόσο πραγματοποιήθηκαν όλοι οι προβλεπόμενοι έλεγχοι για τη νόμιμη λειτουργία της μονάδας. Όπως έχει αποκαλύψει το ΕΡΤnews, ήδη από το 2020 η Περιφέρεια Θεσσαλίας είχε απορρίψει την εγκατάσταση των δεξαμενών προπανίου στο συγκεκριμένο σημείο.

Τα «ανύπαρκτα» πρωτόκολλα ασφαλείας

Το 2025 εκδόθηκε νέο έγγραφο από την Περιφέρεια Θεσσαλίας, με το οποίο εγκρινόταν η εγκατάσταση μηχανολογικού εξοπλισμού, υπό αυστηρές προϋποθέσεις πλήρους συμμόρφωσης με τα μέτρα ασφαλείας. Πλέον, το κρίσιμο ερώτημα που διερευνάται είναι αν οι όροι αυτοί τηρήθηκαν στην πράξη και αν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν όπως όφειλαν.

Ήδη έχει προχωρήσει η κατάσχεση όλων των σχετικών φακέλων, ενώ εξετάζεται το ενδεχόμενο να υπήρξαν μεταβολές στις εγκαταστάσεις –όπως μετακίνηση δεξαμενών προπανίου– χωρίς τις απαιτούμενες άδειες και χωρίς επαρκή εποπτεία τα προηγούμενα χρόνια.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στις προειδοποιήσεις που φαίνεται να αγνοήθηκαν. Όπως προκύπτει, εργαζόμενοι είχαν επανειλημμένα αναφέρει έντονη οσμή στον χώρο εργασίας. Οι αναφορές αυτές, σύμφωνα με καταγγελίες, αποδίδονταν σε προβλήματα αποχέτευσης, με αποτέλεσμα να μην ερευνηθούν σε βάθος. Οι αρχές εξετάζουν πλέον σοβαρά το ενδεχόμενο η διαρροή προπανίου να υφίστατο για μεγάλο χρονικό διάστημα πριν από την έκρηξη.

Βαρύ πένθος

Την ίδια ώρα, η τοπική κοινωνία της Θεσσαλίας βιώνει βαθύ πένθος. Οι κηδείες των θυμάτων τελέστηκαν σε κλίμα συγκίνησης και οδύνης σε Τρίκαλα και Καρδίτσα. Οι γυναίκες που έχασαν τη ζωή τους αφήνουν πίσω παιδιά και οικογένειες, καθώς επρόκειτο για εργαζόμενες μητέρες που είχαν επιλέξει τη νυχτερινή εργασία, προκειμένου να ανταποκριθούν στις αυξημένες οικογενειακές τους υποχρεώσεις.