ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός δύο εβδομάδων, διαμεσολαβούμενη από το Πακιστάν, ενώ Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι αναμένεται να συναντηθούν αύριο Παρασκευή προκειμένου να εξετάσουν μια μακροπρόθεσμη διευθέτηση.

Παρότι Τεχεράνη και Ουάσινγκτον συμφώνησαν να διαπραγματευτούν, οι προτάσεις 10 σημείων του Ιράν—τις οποίες ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε ως βάση για συνομιλίες—αποκλίνουν σε βασικά σημεία από το προηγούμενο σχέδιο 15 σημείων της Ουάσινγκτον, γεγονός που δείχνει ότι παραμένουν μεγάλα κενά προς γεφύρωση.

Ενδεικτικά, η πρόταση της Ισλαμικής Δημοκρατίας ζητά συνέχιση του εμπλουτισμού ουρανίου, το οποίο η Ουάσινγκτον είχε αποκλείσει· επιπλέον, τα 10 σημεία δεν περιέχουν καμία μνεία στις πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν, που Ισραήλ και ΗΠΑ επιμένουν ότι πρέπει να περιοριστούν ριζικά.

Ακολουθούν οι δηλώσεις των εμπλεκομένων πλευρών αναφορικά με τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός:

Τι λένε Πακιστανοί μεσολαβητές;

Ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ ανακοίνωσε μέσω ανάρτησης στο Χ την εκεχειρία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, αναφέροντας ότι οι δύο χώρες δέχθηκαν άμεση κατάπαυση του πυρός παντού, περιλαμβανομένου του Λιβάνου, όπου το Ισραήλ εξαπέλυσε χτυπήματα.

Στη δήλωσή του ο πρωθυπουργός δεν κάνει αναφορά ούτε στις προτάσεις 10 σημείων του Ιράν ούτε στο σχέδιο 15 σημείων των ΗΠΑ, ενώ δεν περιλαμβάνεται καμία μνεία σε συμφωνία με το Ισραήλ.

Πακιστανός αξιωματούχος σημείωσε ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να διασφαλίσει αρκετά από τα αιτήματά της—με έμφαση στην ανοικοδόμηση, τις αποζημιώσεις και την άρση κυρώσεων—όμως δεν πρέπει να προσδοκά συμφωνία για εμπλουτισμό ουρανίου.

Τι λέει ο Τραμπ και ποιές ήταν οι προηγούμενες προτάσεις των ΗΠΑ;

Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα αναστείλουν τις επιθέσεις στο Ιράν για διάστημα δύο εβδομάδων, εφόσον η Ισλαμική Δημοκρατία δεσμευτεί για «ΠΛΗΡΕΣ, ΑΜΕΣΟ και ΑΣΦΑΛΕΣ ΑΝΟΙΓΜΑ των Στενών του Ορμούζ».

Διευκρίνισε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται «πολύ μακριά από μια οριστική Συμφωνία για τη Μακροπρόθεσμη ΕΙΡΗΝΗ με το Ιράν και την ΕΙΡΗΝΗ στη Μέση Ανατολή». Ανέφερε ότι η πρόταση 10 σημείων του Ιράν προσφέρει «μια λειτουργική βάση» για διαπραγματεύσεις, χωρίς ωστόσο να απαριθμήσει τα σημεία, προσθέτοντας ότι έχουν ήδη γεφυρωθεί σημαντικά ζητήματα παλαιότερων διαφωνιών.

Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές, η πρόταση 15 σημείων του Τραμπ, που είχε διαβιβαστεί στο Ιράν μέσω Πακιστάν, προέβλεπε την απομάκρυνση των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου, τη διακοπή κάθε εμπλουτισμού, τον περιορισμό του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων και τη διακοπή χρηματοδότησης των περιφερειακών συμμάχων, μετέδωσε το ΑΠΕ ΜΠΕ.

Ποια είναι η θέση του Ιράν;

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε σε ανακοίνωσή του ότι η Τεχεράνη δέχεται να παύσει τις «αμυντικές επιχειρήσεις» εάν σταματήσουν οι επιθέσεις εναντίον της, στη βάση του αμερικανικού αιτήματος για διαπραγματεύσεις με γνώμονα την πρόταση 15 σημείων της Ουάσινγκτον και με την κατανόηση ότι ο Τραμπ θα χρησιμοποιήσει το σχέδιο 10 σημείων του Ιράν ως αφετηρία.

Ο Ιρανός ΥΠΕΞ πρόσθεσε ότι η ασφαλής διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ θα διασφαλιστεί για δύο εβδομάδες «μέσω συντονισμού με τις Ένοπλες Δυνάμεις του Ιράν και με δέουσα λαμβάνηση των τεχνικών περιορισμών».

Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν υπογράμμισε σε ανακοίνωσή του ότι η Ουάσινγκτον αποδέχθηκε το σχέδιο 10 σημείων της Τεχεράνης και ότι «οι ΗΠΑ έχουν, κατ’ αρχήν, δεσμευτεί για:

– μη επιθετικότητα

– συνέχιση του ιρανικού ελέγχου των Στενών του Ορμούζ

– αποδοχή του εμπλουτισμού

– άρση όλων των πρωτογενών και δευτερογενών κυρώσεων

– τερματισμό όλων των ψηφισμάτων που έχουν εγκριθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και το Διοικητικό Συμβούλιο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας

– απόσυρση των αμερικανικών μαχητικών δυνάμεων από την περιοχή

– και παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου αυτού κατά της ισλαμικής αντίστασης στον Λίβανο».

Πριν την κατάπαυση του πυρός, ανώτατος Ιρανός αξιωματούχος είχε δηλώσει ότι το Ιράν θα ζητούσε τέλη διέλευσης από τα πλοία που θα περνούν από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία θεωρούνται διεθνής ναυτική οδός.

Τι λένε οι Ισραηλινοί;

Το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι συμφώνησε σε κατάπαυση του πυρός με το Ιράν, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η συμφωνία δεν συμπεριλαμβάνει παύση στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο.

Ισραηλινός αξιωματούχος είπε ότι οι ΗΠΑ είχαν προηγουμένως συντονίσει την προσωρινή εκεχειρία με το Ισραήλ, προσθέτοντας ότι το Ιράν αποδέχθηκε το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς να δεσμεύεται για οριστικό τερματισμό του πολέμου, αποζημίωση ή άρση κυρώσεων και άλλα.

Ο ίδιος αξιωματούχος πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη ενημερώσει το Ισραήλ ότι κατά τις συνομιλίες με το Ιράν τις επόμενες δύο εβδομάδες οι ΗΠΑ θα επιμείνουν στην απομάκρυνση του πυρηνικού υλικού, στη διακοπή του εμπλουτισμού και στην εξάλειψη της απειλής των βαλλιστικών πυραύλων, εκτός από την αντιμετώπιση και άλλων ζητημάτων.