Την ανάγκη να επιταχυνθεί και να γίνει πιο φιλόδοξη η δράση της ΕΕ για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της, τη θωράκιση της ενιαίας αγοράς και την προστασία των στρατηγικών τομέων τόνισαν οι Πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά το πέρας της άτυπης Συνόδου Κορυφής στο κάστρο ‘Αλντεν Μπίζεν στο Βέλγιο.
Σύμφωνα με τον Αντόνιο Κόστα, η ΕΕ στέκεται σε καθοριστικό σταυροδρόμι: η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας δεν είναι πλέον απλώς επιλογή, αλλά επιτακτική αναγκαιότητα. Οι ηγέτες, όπως ανέφερε, συμφώνησαν να λάβουν συγκεκριμένες αποφάσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι, παρά τα σημαντικά βήματα των τελευταίων δεκαετιών, η ενιαία αγορά παραμένει κατακερματισμένη και εμφανίζει σημαντικά κενά· η ολοκλήρωσή της είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την αύξηση της παραγωγικότητας και τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης στην ΕΕ.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο λεγόμενο 28ο καθεστώς για τις επιχειρήσεις, σημειώνοντας πως «υπάρχει κοινή βούληση να προχωρήσουμε φέτος γρήγορα, ώστε οι επιχειρήσεις να λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο και στις 27 χώρες της ΕΕ».
Για την «ευρωπαϊκή προτίμηση», ο Αντόνιο Κόστα διαπίστωσε ευρεία συγκλίσεις να εφαρμοστεί «σε επιλεγμένους στρατηγικούς τομείς», με αναλογικό και στοχευμένο τρόπο και ύστερα από εις βάθος ανάλυση. Τόνισε επίσης ότι υπάρχει ομοφωνία ως προς τη διατήρηση της Ευρώπης ανοιχτής στο εμπόριο, επισημαίνοντας ότι μια φιλόδοξη αλλά ρεαλιστική εμπορική πολιτική, με έμφαση στη διαφοροποίηση, εξυπηρετεί το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον.
«Δεν μπορεί να υπάρξει ανταγωνιστικότητα χωρίς περισσότερες επενδύσεις», τόνισε ο Α. Κόστα, υπογραμμίζοντας το «σοβαρό επενδυτικό έλλειμμα» της Ευρώπης. Οι συζητήσεις στη Σύνοδο Κορυφής στράφηκαν στην κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, ενώ διαπιστώθηκε ομόφωνη στήριξη στην επιτάχυνση της ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων. Σημείωσε ωστόσο ότι και οι δημόσιες επενδύσεις θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο, επισημαίνοντας την ανάγκη να εντοπιστούν τα κατάλληλα «ευρωπαϊκά εργαλεία» εντός των διαπραγματεύσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
«Μία Ευρώπη – Μία Αγορά», δήλωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καθώς παρουσίασε τον οδικό χάρτη πρωτοβουλιών της Επιτροπής για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Όπως ανέφερε, υπάρχει συμφωνία να ολοκληρωθεί η πρώτη φάση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων -που περιλαμβάνει την ενοποίηση των αγορών, την εποπτεία και την τιτλοποίηση- έως τον Ιούνιο. Προειδοποίησε δε ότι, αν μέχρι τότε δεν σημειωθεί ικανοποιητική πρόοδος, η Επιτροπή είναι έτοιμη να εξετάσει την «ενισχυμένη συνεργασία», επιτρέποντας σε ομάδα κρατών-μελών να προχωρήσει ταχύτερα.
Στη συνέχεια, η φον ντερ Λάιεν εστίασε στην ανάγκη δημιουργίας «ευρωπαϊκών πρωταθλητών», υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη χρειάζεται επιχειρήσεις ικανές να ανταγωνιστούν παγκοσμίως. Ανακοίνωσε ότι τον Απρίλιο θα παρουσιαστεί το σχέδιο νέων κατευθυντήριων γραμμών συγχωνεύσεων, το οποίο θα τεθεί σε διαβούλευση με τα κράτη-μέλη. «Οι κανόνες», είπε χαρακτηριστικά, «πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την παγκόσμια αγορά και όχι μόνο την ευρωπαϊκή». Παράλληλα, προανήγγειλε την παρουσίαση του Industrial Accelerator Act πριν από το επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που θα περιλαμβάνει την έννοια της «ευρωπαϊκής προτίμησης» σε στρατηγικούς τομείς.
Με ιδιαίτερη έμφαση στην ενέργεια, τόνισε ότι η στρατηγική στηρίζεται στην ενίσχυση των υποδομών και των διασυνοριακών δικτύων, στο σχεδιασμό της αγοράς και στον μηχανισμό διαμόρφωσης των τιμών – θέμα που θα επανεξεταστεί στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Η Σύνοδος Κορυφής χαρακτηρίστηκε από έντονες συζητήσεις για τις τιμές της ενέργειας, όπως παραδέχθηκε η φον ντερ Λάιεν, ενώ πολλές χώρες -μεταξύ τους και η Ιταλία- ζήτησαν αναμόρφωση της ευρωπαϊκής αγοράς άνθρακα, υποστηρίζοντας ότι το σύστημα τιμωρεί τη βιομηχανία και ζητώντας την αναστολή της σταδιακής κατάργησης των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών CO2.
Συνολικά, η Σύνοδος ανέδειξε την ανάγκη για μια Ευρώπη ταχύτερη, πιο συντονισμένη και στρατηγικά προσανατολισμένη, ικανή να ανταγωνίζεται σε παγκόσμιο επίπεδο και να προστατεύει τα συμφέροντά της έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας.
