Η CIA ενημερώθηκε πως ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, επρόκειτο να παραστεί σε σύσκεψη υψηλόβαθμων Ιρανών αξιωματούχων το πρωί του Σαββάτου στην Τεχεράνη, γεγονός που έδωσε στις αμερικανικές και ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις τη δυνατότητα να τον στοχοποιήσουν, γράφουν σήμερα οι New York Times.

Η αμερικανική εφημερίδα, επικαλούμενη πηγές που γνωρίζουν λεπτομέρειες της επιχείρησης, αναφέρει ότι η CIA παρακολουθούσε τον Χαμενεΐ επί μήνες και είχε προσδιορίσει με σχετική ακρίβεια τον χώρο της κατοικίας του και την καθημερινότητά του.

«Στη συνέχεια, η υπηρεσία πληροφορήθηκε πως θα διεξαγόταν σύσκεψη κορυφαίων στελεχών το Σάββατο το πρωί σε συγκρότημα υπό ιρανικό έλεγχο, στην καρδιά της Τεχεράνης. Κρίσιμο στοιχείο ήταν πως η CIA διαπίστωσε πως ο ανώτατος ηγέτης θα παρίστατο», σημειώνει το δημοσίευμα.

Οι Αμερικανοί κοινοποίησαν τις πληροφορίες στο Ισραήλ· σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση της διαδικασίας λήψης απόφασης και μίλησαν στην WSJ, Ουάσινγκτον και Ιερουσαλήμ συμφώνησαν να αναπροσαρμόσουν το ωράριο της επίθεσής τους, προκειμένου να εκμεταλλευτούν αυτές τις πληροφορίες, γεγονός που κατέληξε στον θάνατο του ανώτατου ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.

Το αρχικό πλάνο προέβλεπε χτύπημα κατά τη διάρκεια της νύχτας, ώστε να εκμεταλλευθούν το σκοτάδι, αλλά τελικά το πλήγμα πραγματοποιήθηκε στις 09:40 (τοπική ώρα, 08:10 ώρα Ελλάδας) με πυραύλους αέρος-εδάφους μεγάλου βεληνεκούς.

Στο πλήγμα σκοτώθηκαν ο Χαμενεΐ και πολλοί άλλοι υψηλόβαθμοι Ιρανοί αξιωματούχοι.

Η Πολεμική Αεροπορία του Ισραήλ δημοσιοποίησε βίντεο από το σημείο όπου βρισκόταν ο Χαμενεΐ, στο οποίο απεικονίζεται η στιγμή της έκρηξης και ο πυκνός καπνός που αναδύθηκε.

תיעוד מהדקות האחרונות: השמדת מפקדה של משטר הטרור האיראני בלב טהרן pic.twitter.com/5kh5WcLKTf

— Israeli Air Force (@IAFsite) March 1, 2026

Ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, του οποίου ο θάνατος επιβεβαιώθηκε σήμερα από την Τεχεράνη, αποτελούσε για δεκαετίες το πρόσωπο της Ισλαμικής Δημοκρατίας και της ιδεολογικής της αντιπαράθεσης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Με δάκρυα στα μάτια, παρουσιαστής της ιρανικής κρατικής τηλεόρασης ανακοίνωσε νωρίς σήμερα το πρωί τον θάνατο του 86χρονου, του γηραιότερου αρχηγού κράτους στη Μέση Ανατολή, χωρίς να κάνει αναφορά στα ισραηλινά και αμερικανικά αεροπορικά πλήγματα που εξαπολύθηκαν το χθεσινό Σάββατο εναντίον της κατοικίας του στην Τεχεράνη.

Λίγο αργότερα, οι Φρουροί της Επανάστασης δεσμεύθηκαν να «τιμωρήσουν αμείλικτα» τους «δολοφόνους» του, κατονομάζοντας το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.

Με το μαύρο τουρμπάνι των «σαγιγίδων», των απογόνων του προφήτη Μωάμεθ, την πυκνή λευκή γενειάδα και τα γυαλιά, ο Αλί Χαμενεΐ ήταν ο επικεφαλής του θεοκρατικού συστήματος του Ιράν. Ως εκ τούτου ασκούσε σχεδόν απόλυτη εξουσία σε θρησκευτικά, πολιτικά και στρατιωτικά ζητήματα. Τα πορτρέτα του κοσμούν κάθε δημόσιο χώρο, ενώ το θέμα της διαδοχής του ποτέ δεν είχε συζητηθεί δημοσίως.

Άνοδος και προκλήσεις

Τον Ιούνιο του 1989, λίγο πριν κλείσει τα 50, ο Αλί Χαμενεΐ διορίστηκε ανώτατος ηγέτης του Ιράν μετά τον θάνατο του αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Η άνοδός του ήταν ομαλή, αφού ήδη είχε διατελέσει πρόεδρος του Ιράν οκτώ έτη, σε μια περίοδο που σημαδεύτηκε από τον καταστροφικό πόλεμο με το Ιράκ (1980-1988).

Οι συχνές επισκέψεις του στο μέτωπο με στρατιωτική περιβολή συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση της εικόνας του.

Οι τρεις δεκαετίες της ηγεσίας του σημαδεύτηκαν από σειρά κρίσεων και διαδηλώσεων.

Το 2009 ξέσπασε το «Πράσινο Κίνημα» μετά την αμφισβητούμενη επανεκλογή του συντηρητικού προέδρου Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ.

Το 2022 γεννήθηκε το κίνημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» μετά τον θάνατο υπό κράτηση της νεαρής Μαχσά Αμινί, που είχε συλληφθεί για παραβίαση του αυστηρού ενδυματολογικού κώδικα.

Πιο πρόσφατα, τον Ιανουάριο, ξέσπασαν αντι-κυβερνητικές διαδηλώσεις λόγω της οικονομικής κρίσης, τις οποίες ο αγιατολάχ αποκάλεσε «πραξικόπημα».

Φειδωλή ζωή

Γιος ιμάμη, ο Χαμενεΐ γεννήθηκε, σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του, στις 19 Απριλίου 1939 σε φτωχή οικογένεια από το Αζερμπαϊτζάν, στη Μασχάντ, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του Ιράν.

Σπούδασε στα σημαντικότερα κέντρα του σιιτικού Ισλάμ: Νατζάφ στο Ιράκ και Κομ στο Ιράν.

Λόγω της πολιτικής του δράσης κατά του σάχη πέρασε μεγάλο μέρος των δεκαετιών ’60 και ’70 στη φυλακή.

Η πίστη του στον Χομεϊνί –του οποίου τις διδασκαλίες ακολουθούσε από το 1958– ανταμείφθηκε το 1980, όταν του εμπιστεύθηκαν τον κύριο ρόλο στις προσευχές της Παρασκευής στην Τεχεράνη.

Τον επόμενο χρόνο εξελέγη πρόεδρος του Ιράν. Λίγους μήνες νωρίτερα είχε επιζήσει από απόπειρα δολοφονίας, που άφησε παράλυτο το δεξί του χέρι.

Καταξιωμένος ρήτορας, γνωστός για τον λιτό βίο του, σπάνια ταξίδευε εκτός Ιράν. Ως πρόεδρος είχε επισκεφθεί τις ΗΠΑ το 1987 για ομιλία στον ΟΗΕ.

Ζούσε σε σχετικά σεμνή κατοικία στο κέντρο της Τεχεράνης, ενώ οι δημόσιες εμφανίσεις του δεν μεταδίδονταν ζωντανά μετά τον 12ήμερο πόλεμο που είχε ξεκινήσει τον Ιούνιο του 2025 το Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Πολεμική ρητορική

Επέβλεψε έξι προέδρους με διαφορετικές πολιτικές κατευθύνσεις, όπως οι μετριοπαθείς Μοχαμάντ Χαταμί και Χασάν Ροχανί ή οι συντηρητικοί Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ και Εμπραχίμ Ραϊσί.

Υπό την ηγεσία του, οι Φρουροί της Επανάστασης διεύρυναν την επιρροή τους σε όλο το Ιράν και πέραν των συνόρων του –στον Λίβανο, το Ιράκ και τη Συρία.

Το 2018, ο Χαμενεΐ είχε αποκαλέσει το Ισραήλ «κακοήθη όγκο» στη Μέση Ανατολή που έπρεπε να «αφαιρεθεί». Λίγα χρόνια νωρίτερα είχε αποκαλέσει «μύθο» τη γενοκτονία των Εβραίων στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Γνωστός για την πολεμοχαρή ρητορική του, στα μέσα Φεβρουαρίου είχε απειλήσει να βυθίσει το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, που βρισκόταν στον Κόλπο, ισχυριζόμενος πως ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν θα μπορούσε να καταστρέψει την Ισλαμική Δημοκρατία.

Απέκτησε έξι παιδιά· μόνο ο 56χρονος Μοζτάμπ κατέχει δημόσιο αξίωμα. Ο ιερωμένος αυτός θεωρείται από ορισμένους ειδικούς πιθανός διάδοχος, αν και ο ίδιος έχει διαψεύσει το ενδεχόμενο.