Την εντεινόμενη αβεβαιότητα που προκαλεί το φρέσκο ενεργειακό σοκ στην ευρωζώνη επισήμανε η Κριστίν Λαγκάρντ, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τονίζοντας πως η πορεία της οικονομίας εξαρτάται πλέον από παράγοντες που δεν είναι δυνατόν να προβλεφθούν με ακρίβεια.
Όπως ανέφερε, λίγες εβδομάδες νωρίτερα η εικόνα ήταν διαφορετική, με τον πληθωρισμό στο 1,9% και τις προοπτικές ανάπτυξης να ενισχύονται. Παρ’ όλα αυτά, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχουν αλλάξει δραματικά το οικονομικό περιβάλλον.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ υπογράμμισε ότι η αντίδραση της νομισματικής πολιτικής θα στηριχθεί σε τρεις αρχές: αξιολόγηση της έντασης και διάρκειας του σοκ, εστίαση στους κινδύνους και όχι μόνο στο βασικό σενάριο και χρήση ενός ευέλικτου φάσματος εργαλείων ανάλογα με την εξέλιξη των συνθηκών.
Η νομισματική πολιτική, όπως επισήμανε, δεν μπορεί να μειώσει τις τιμές ενέργειας, μπορεί όμως να εμποδίσει τη διάχυση του κόστους στην ευρύτερη οικονομία, μέσω τιμών και μισθών.
Σύμφωνα με την ανάλυση της ΕΚΤ, η επίδραση των ενεργειακών τιμών στον πληθωρισμό δεν είναι γραμμική. Μικρές αυξήσεις έχουν περιορισμένο αντίκτυπο, ενώ μεγαλύτερα και πιο παρατεταμένα σοκ προκαλούν δυσανάλογα ισχυρότερες πιέσεις.
Η μετάδοση εξαρτάται και από το οικονομικό περιβάλλον. Σε συνθήκες ισχυρής ζήτησης και χαμηλής ανεργίας, οι επιχειρήσεις διαθέτουν μεγαλύτερη ικανότητα να αυξήσουν τιμές και οι εργαζόμενοι να διεκδικήσουν υψηλότερους μισθούς.
Η Λαγκάρντ τόνισε ότι το σημερινό σοκ εκδηλώνεται σε πιο ισορροπημένες μακροοικονομικές συνθήκες συγκριτικά με το 2022. Τότε, η οικονομία βρισκόταν υπό την επίδραση ισχυρής ζήτησης μετά την πανδημία, προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα και ήδη υψηλού πληθωρισμού.
Σήμερα, η οικονομία της ευρωζώνης ανακάμπτει με πιο μετρημένους ρυθμούς, ο πληθωρισμός βρίσκεται κοντά στον στόχο και η δημοσιονομική και νομισματική πολιτική δεν είναι πλέον έντονα επεκτατικές.
Παρά τις πιο ευνοϊκές συνθήκες, η ΕΚΤ επισημαίνει πως υπάρχουν λόγοι επαγρύπνησης. Η διαταραχή στην προσφορά ενέργειας χαρακτηρίζεται από διεθνείς οργανισμούς ως μία από τις μεγαλύτερες στην ιστορία, ενώ η ολική της επίπτωση δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί.
Η εμπειρία του πρόσφατου πληθωρισμού δύναται να οδηγήσει σε ταχύτερη αντίδραση επιχειρήσεων και εργαζομένων, ενισχύοντας τον κίνδυνο δευτερογενών επιδράσεων.
Η ΕΚΤ χρησιμοποιεί σενάρια για να αποτυπώσει το εύρος των πιθανών εξελίξεων. Σε ένα δυσμενές σενάριο, ο πληθωρισμός ενισχύεται προσωρινά και υποχωρεί τα επόμενα έτη. Σε ένα πιο σοβαρό, παρατεταμένο σοκ, οι πιέσεις στις τιμές διατηρούνται ισχυρές και η ανάπτυξη επιβραδύνεται αισθητά.
Η αντίδραση της νομισματικής πολιτικής θα είναι κλιμακωτή. Μικρά και προσωρινά σοκ μπορούν να αγνοηθούν, ενώ μεγαλύτερες και επίμονες αποκλίσεις από τον στόχο του 2% επιβάλλουν πιο ισχυρή παρέμβαση.
Η πρόεδρος της ΕΚτ κατέληξε ότι η πολιτική θα παραμείνει ευέλικτη, με αποφάσεις που λαμβάνονται ανά συνεδρίαση βάσει των διαθέσιμων δεδομένων. Η έμφαση τοποθετείται στην ταχεία προσαρμογή, χωρίς προδέσμευση σε συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι, παρά την αβεβαιότητα, η δέσμευση της ΕΚΤ για διατήρηση του πληθωρισμού στο 2% μεσοπρόθεσμα παραμένει αμετακίνητη.
