Αντίσταση και αύξηση του κόστους του πολέμου για τις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι να εγκαταλείψουν: η ιρανική στρατηγική μπορεί να δείχνει αποσυντονισμένη και αδιαίρετη, όμως στην ουσία στόχος της είναι να σπείρει το χάος στην Μέση Ανατολή και να διατηρήσει τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ. Για ένα καθεστώς που παίζει την επιβίωσή του, αποτελεί μία προσεκτικά σχεδιασμένη στρατηγική, σύμφωνα με τους ειδικούς.

Γιατί να επιτεθεί κανείς σε τρίτες χώρες που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως στήριγμα ή, στην χειρότερη περίπτωση, να μείνουν ουδέτερες; Οι επιθέσεις κατά των χωρών του Κόλπου, κατά του Αζερμπαϊτζάν, της Τουρκίας είναι αποτέλεσμα υπολογισμού ή προϊόν πρωτοβουλιών δευτεροκλασάτων ιρανών στρατιωτικών διοικητών που έμειναν χωρίς εντολές από ανώτερο επίπεδο εξαιτίας του αποκεφαλισμού της στρατιωτικής ιεραρχίας από τις αμερικανικές και ισραηλινές επιδρομές;

«Το βασικό ερώτημα είναι αν υπάρχει οργάνωση στην ιρανική απάντηση», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα γαλλική διπλωματική πηγή.

Ακόμη κι αν το καθεστώς τρέμει από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα που εξόντωσαν υψηλόβαθμους αξιωματούχους, το σύστημα παραμένει όρθιο ως τώρα. «Το Ιράν προετοιμαζόταν για αυτό το ενδεχόμενο καιρό», υπενθυμίζει η δρ. Burcu Ozcelik, του βρετανικού Rusi.

Μετά το αρχικό σοκ, οι ιρανικές αρχές επιδιώκουν τώρα την διασφάλιση της συνέχειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας ποντάροντας σε ένα γνώριμο δόγμα: την ασυμμετρία των προθέσεων, ανάμεσα σε μία εμπόλεμη πλευρά που παίζει την επιβίωσή της, το Ιράν, και σε μία εμπόλεμη πλευρά που δεν υπερασπίζεται παρά δευτερεύοντα συμφέροντα, οι Ηνωμένες Πολιτείες, μεταδίδει το ΑΠΕ ΜΠΕ.

«Πόρτα εξόδου»

Το Ιράν δεν μπορεί να ελπίζει ότι θα προκαλέσει δια των όπλων μία ήττα στις Ηνωμένες Πολιτείες, αφού η αμερικανική υπεροχή είναι αναμφισβήτητη. Όμως μπορεί να ελπίζει ότι θα αντιταχθεί σε μία καθαρά αεροπορική εκστρατεία.

Συνεπώς, «η Τεχεράνη σκοπεύει να εκτοξεύσει το κόστος της πολεμικής κλιμάκωσης μέχρι το σημείο όπου η Ουάσινγκτον θα ψάξει πόρτα εξόδου», συμπυκνώνει ο Ali Vaez του International Crisis Group.

Σε μια μελέτη αναφοράς του 1975 για τις ασύμμετρες συρράξεις, γραμμένη μετά την αμερικανική ήττα στο Βιετνάμ, ο ερευνητής Andrew Mack υπογράμμισε το όφελος που έχουν οι πιο αδύναμοι αντίπαλοι να στοιχηματίσουν στην «σταδιακή αποδυνάμωση της πολιτικής ικανότητας των αντιπάλων τους να ολοκληρώσουν τον πόλεμο».

Δεδομένου ότι οι Ιρανοί «δεν διαθέτουν ανεξάντλητα αποθέματα πυραύλων και drones, τους παρατηρούμε να προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν τα πυρομαχικά τους με οικονομία, ώστε η σύρραξη να διαρκέσει αρκετά και πιθανόν ο Τραμπ, κάποια στιγμή, να πει “αρκετά, σταματάμε” », εξηγεί η Agnès Levallois, πρόεδρος του l’Institut de recherche et d’études Méditerranée Moyen-Orient (iReMMo).

«Όσο παρατείνεται η σύρραξη, τόσο η Τεχεράνη αποκτά την αίσθηση ότι η στρατηγική ισορροπία –ψυχολογική και πολιτική– κλίνει» υπέρ της», υποστηρίζει ο Danny Citrinowicz του ισραηλινού INSS.

«Κατανοώντας την ανικανότητά της να νικήσει έναν συμβατικό πόλεμο ενάντια στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Τεχεράνη καταφεύγει σε ασύμμετρες τακτικές ώστε να παρατείνει την σύρραξη», σύμφωνα με το αμερικανικό κέντρο Soufan.

Συνεπώς, η Τεχεράνη χρησιμοποιεί παρακαμπτήριες: σπέρνει το χάος στην περιοχή, βομβαρδίζει τους γείτονές της και προκαλεί την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου με τον ντε φάκτο αποκλεισμό του Στενού του Χορμούζ στοχεύοντας η συνδυασμένη πίεση των χωρών του Κόλπου και του ενεργειακού πληθωρισμού στον κόσμο να αναγκάσουν τον Ντόναλντ Τραμπ να οπισθοχωρήσει.

«Η στρατηγική συνίσταται στην άσκηση πίεσης επί των χωρών του Κόλπου», εξηγεί η Burcu Ozcelik του Rusi. «Στόχος η άσκηση πίεσης επί της Ουάσινγκτον μέσω της πρόκλησης της οργής των χωρών του Κόλπου και η πρόκληση ανόδου των τιμών του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των άλλων πρώτων υλών».

«Μοχλός επί της Ουάσινγκτον;»

«Οι επιπτώσεις επί των αγορών, η αναταραχή στο Στενό του Χορμούζ και οι τιμές του πετρελαίου είναι μεταβλητές που θα βαρύνουν σημαντικά τους υπολογισμούς της Ουάσινγκτον αναγκάζοντάς την, ενδεχομένως, σε πρόωρη αναδίπλωση», σύμφωνα με την Emily Stromquist αναλύτρια της αμερικανικής Teneo.

Η στρατηγική αυτή προϋποθέτει ότι οι χώρες του Κόλπου διαθέτουν κάποια επιρροή επί του Ντόναλντ Τραμπ μεγαλύτερη από την επιρροή του Ισραήλ. Θα έχει επίσης μακροχρόνιες συνέπειες αν η Ισλαμική Δημοκρατία επιζήσει, σύμφωνα με την Burcu Ozcelik: «Το ιρανικό καθεστώς θα πρέπει να κάνει μεγάλες υποχωρήσεις, τις οποίες ενδεχομένως δεν είναι διατεθειμένο να κάνει».

Μετά από όσα έχουν υποστεί, «τα κράτη του Κόλπου θα θελήσουν να ασκήσουν επιρροή στην κατάρτιση οποιασδήποτε συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός. Και μετά τις εχθροπραξίες, «θα είναι δύσκολο για την Τεχεράνη να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με τον Κόλπο», σχέσεις που είχαν βελτιωθεί τα τελευταία αυτά χρόνια.

Αυτό προφανώς δεν απασχολεί ιδιαίτερα την Τεχεράνη, λέει ο Danny Citrinowicz του ισραηλινού INSS. «Στόχος του καθεστώτος είναι να μεγιστοποιήσει τα κέρδη του και να χαράξει στο μυαλό των αντιπάλων του ποιο είναι το κόστος μίας πολεμικής αναμέτρησης με το Ιράν στο μέλλον».