Χρειάστηκαν 90 λεπτά μέσα στην ετήσια ομιλία του προέδρου Τραμπ για την «Κατάσταση της Ένωσης» το βράδυ της Τρίτης, πριν επιτέλους φτάσει στο θέμα του Ιράν – το ζήτημα για το οποίο η διεθνής κοινότητα κρατούσε την ανάσα της.

Όταν το έπιασε, αφιέρωσε μόλις τρία λεπτά, περιορισμένος σε ασαφείς αναφορές που είχε ξαναχρησιμοποιήσει τις προηγούμενες μέρες. Παρά τη βαρύτητα της κατάστασης, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν εξήγησε επαρκώς γιατί έχει μαζέψει στη Μέση Ανατολή τη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη από την εισβολή στο Ιράκ το 2003.

«Το Ιράν διεκδικεί και πάλι τις σκοτεινές του φιλοδοξίες», είπε ο Τραμπ, ισχυριζόμενος ότι η Τεχεράνη επανέφερε το πυρηνικό της πρόγραμμα μετά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς στις εγκαταστάσεις της τον περασμένο Ιούνιο. «Βρισκόμαστε σε διαπραγματεύσεις. Θέλουν να κλείσουν συμφωνία», πρόσθεσε ο πρόεδρος, επαναλαμβάνοντας τη σταθερή του θέση, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για το ποιον συμβιβασμό ζητά. «Όμως ακόμη δεν έχουμε ακούσει τις κρίσιμες λέξεις: “Δεν θα αποκτήσουμε ποτέ πυρηνικά όπλα”».

Στην πραγματικότητα, η Τεχεράνη έχει κάνει επανειλημμένα τέτοιες δεσμεύσεις. Μάλιστα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, σε ανάρτησή του λίγο πριν την ομιλία, επισήμανε ξεκάθαρα ότι η χώρα του «δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να αναπτύξει πυρηνικά όπλα».

Η επιλογή του Τραμπ να μην εμβαθύνει στο θέμα του Ιράν φαίνεται να καθρεφτίζει την πρόθεση του Λευκού Οίκου να εστιάσει σε εσωτερικά ζητήματα, όπως η οικονομία και η μετανάστευση, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Ταυτόχρονα, υποδηλώνει τη δυσκολία του επιτελείου του να καθορίσει τους ακριβείς στόχους των ΗΠΑ σε μια ενδεχόμενη σύγκρουση με μια χώρα 90 εκατομμυρίων κατοίκων.

Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο, καθώς ο Τραμπ εξελέγη υποσχόμενος να αποφύγει μακροχρόνιους πολέμους στο εξωτερικό. Είναι ενδεικτικό ότι ο στρατηγός Νταν Κέιν, επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου, τον έχει προειδοποιήσει κατ’ ιδίαν για τον κίνδυνο μεγάλων αμερικανικών απωλειών σε περίπτωση επίθεσης.

Παρόλα αυτά, τις τελευταίες εβδομάδες οι ΗΠΑ συνεχίζουν να στέλνουν ενισχύσεις στη Μέση Ανατολή – από αεροπλανοφόρα μέχρι δεκάδες μαχητικά και βομβαρδιστικά αεροσκάφη. Ενώ αρχικά η απειλή για πλήγμα συνδεόταν με την αιματηρή καταστολή διαδηλώσεων από την ιρανική κυβέρνηση, πλέον ο Τραμπ συνδέει την επίθεση με το πυρηνικό πρόγραμμα.

«Προτιμώ τη διπλωματική οδό», είπε, «αλλά ένα είναι σίγουρο: δεν θα επιτρέψω ποτέ στον μεγαλύτερο χορηγό της τρομοκρατίας στον κόσμο να αποκτήσει πυρηνικά όπλα».

Ενώ για το Ιράν ήταν λιτός, ο πρόεδρος των ΗΠΑ απέδειξε ιδιαίτερα ομιλητικός όταν αναφέρθηκε στη πρόσφατη στρατιωτική παρέμβαση στη Βενεζουέλα. Ήταν μια καθαρή ένδειξη ότι ο Τραμπ παραμένει γοητευμένος από τη στρατιωτική ισχύ και την εικόνα που εκπέμπει διεθνώς η επίδειξη δύναμης. Όπως είπε, ξένοι ηγέτες του μετέφεραν ότι η επιχείρηση στη Βενεζουέλα ήταν «εξαιρετικά εντυπωσιακή».

Καθώς οι διαπραγματευτές των δύο χωρών ετοιμάζονται για νέο γύρο συνομιλιών στη Γενεύη την Πέμπτη, οι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν σε θέσεις μάχης. Σύμφωνα με συμβούλους του, ο Τραμπ εξετάζει ένα «προειδοποιητικό» πλήγμα που θα ανάγκαζε το Ιράν να υποχωρήσει πλήρως στο θέμα των πυρηνικών.