Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε χθες Παρασκευή ότι μεγάλο τμήμα των δασμών που επέβαλε ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο ήταν παράνομο, γκρεμίζοντας έναν κεντρικό πυλώνα του οικονομικού του σχεδίου.

Λίγο αργότερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε πως υπέγραψε διάταγμα που επιβάλλει έναν νέο παγκόσμιο δασμό 10%, ο οποίος τίθεται σε ισχύ στις 24 Φεβρουαρίου για 150 ημέρες.

Το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) συγκεντρώνει τις επιπτώσεις.

Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ ουσιαστικά ακυρώνει τους λεγόμενους «ανταποδοτικούς» δασμούς, που είχαν επιβληθεί σχεδόν σε όλα τα προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ. Πάντως, δεν θίγει τους δασμούς που παραμένουν σε τομείς όπως τα αυτοκίνητα, ο χάλυβας, το αλουμίνιο ή τα φαρμακευτικά προϊόντα.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της EY-Parthenon Γκρέγκορι Ντάκο, το άμεσο αποτέλεσμα θα είναι η πτώση του μέσου συντελεστή επί των εισαγομένων προϊόντων, ο οποίος αναμένεται να μειωθεί από 16,8% σε περίπου 9,5%.

Παράλληλα, οι εταιρείες που πλήρωσαν αυτούς τους δασμούς μπορούν πλέον να διεκδικήσουν επιστροφή χρημάτων. Ορισμένες είχαν ήδη προετοιμαστεί, καταθέτοντας έφεση.

Αν και δεν είναι εύκολο να υπολογιστεί το ακριβές ποσό, οικονομολόγοι προβλέπουν ότι τα έσοδα από τους ανταποδοτικούς δασμούς θα κυμανθούν μεταξύ 130 και 140 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025.

Στα μέσα Ιανουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε επιχειρήσει να σκιαγραφήσει μια δραματική εικόνα, μιλώντας για αποζημιώσεις «εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων» σε περίπτωση αρνητικής απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Χθες Παρασκευή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ εκτίμησε πως η τελική ετυμηγορία θα κριθεί από τη δικαιοσύνη.

Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης του Ιλινόι έχει ήδη ζητήσει επιστροφή 1.700 δολαρίων ανά νοικοκυριό, βασισμένος σε εκτιμήσεις του πανεπιστημίου Γέιλ. Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης της Καλιφόρνιας υπογράμμισε ότι θεωρεί πως η κυβέρνηση οφείλει να αποζημιώσει τους καταναλωτές.

Πέρα από τις άμεσες επιπτώσεις, η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ ενδέχεται να επηρεάσει τη δυνατότητα της αμερικανικής κυβέρνησης να συνάψει εμπορικές συμφωνίες με τους εταίρους της – η διάθεση των τελευταίων να μειώσουν τους δασμούς είχε αποτελέσει καθοριστικό κίνητρο για την έναρξη των διαπραγματεύσεων.

Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ παραδέχτηκε πρόσφατα ότι μια δυσμενής απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου θα μπορούσε να στερήσει από την κυβέρνηση την «ευελιξία» που προσφέρει η χρήση των δασμών ως εργαλείο διαπραγμάτευσης.

Ο Λευκός Οίκος ξεκαθάρισε στο AFP πως οι χώρες που έχουν ήδη υπογράψει συμφωνίες υπόκεινται πλέον και στον επιπλέον δασμό 10% που επέβαλε ο πρόεδρος Τραμπ.

Το διάταγμα που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ στηρίζεται σε εμπορικό νόμο του 1974, που επιτρέπει στον πρόεδρο να εξισορροπήσει το εμπόριο μεταξύ ΗΠΑ και εταίρων όταν διαπιστώνεται σημαντική ανισορροπία στο ισοζύγιο πληρωμών.

Ωστόσο, ο νόμος αυτός παρέχει τη δυνατότητα στον πρόεδρο των ΗΠΑ για μέγιστο διάστημα 150 ημερών. Στη συνέχεια, η κυβέρνηση θα χρειαστεί έγκριση από το Κογκρέσο, εάν θέλει να διατηρήσει το μέτρο.

Η πιο εμφανής επιλογή για την κυβέρνηση είναι να καταθέσει στο Κογκρέσο νομοσχέδιο που θα της επιτρέπει την επαναφορά των δασμών.

Όμως, κάτι τέτοιο ενδέχεται να αποδειχθεί χρονοβόρο και δύσκολο, ειδικά καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές και ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι εκφράζουν ήδη επιφυλάξεις για την ευρεία χρήση δασμών από τον πρόεδρο Τραμπ.