Από το μεσημέρι οι οδηγοί φορτηγών της Βόρειας Μακεδονίας έκλεισαν τελωνεία σε συνοριακές διελεύσεις της χώρας προς κράτη της ζώνης Σένγκεν (Ελλάδα, Βουλγαρία) αλλά και προς γειτονικές χώρες εκτός Σένγκεν (Αλβανία, Κόσοβο).
Ο αποκλεισμός αφορά μόνο τα εμπορευματικά οχήματα και ισχύει σε εννέα συνολικά συνοριακές διελεύσεις: τρεις προς την Ελλάδα (απέναντι από τους Ευζώνους, τη Δοϊράνη και τη Νίκη Φλώρινας), τρεις προς τη Βουλγαρία, δύο προς την Αλβανία και μία προς το Κόσοβο. Ταυτόχρονα, η κυριότερη συνοριακή διέλευση με τη Σερβία έχει αποκλειστεί από Σέρβους οδηγούς φορτηγών. Η κυκλοφορία επιβατικών αυτοκινήτων και λεωφορείων συνεχίζεται κανονικά.
Η Ένωση Μεταφορέων της Βόρειας Μακεδονίας (MAKAMTRANS) γνωστοποίησε ότι ο αποκλεισμός των συνοριακών διελεύσεων για τα εξερχόμενα εμπορευματικά οχήματα ξεκίνησε σήμερα, Δευτέρα 26 Ιανουαρίου, στις 12:00 το μεσημέρι (13:00 ώρα Ελλάδας). Ο αποκλεισμός για τα φορτηγά που επιθυμούν να εισέλθουν στη Βόρεια Μακεδονία θα τεθεί σε ισχύ τα μεσάνυχτα. Η Ένωση προσανατολίζεται σε επταήμερο αποκλεισμό των συνόρων, όμως, σε περίπτωση θετικών εξελίξεων εντός της εβδομάδας, η στάση τους μπορεί να επαναξιολογηθεί.
Στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν μεταφορείς από τη Σερβία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Μαυροβούνιο, οι οποίοι από το μεσημέρι προχώρησαν σε αποκλεισμούς τελωνείων με χώρες της ζώνης Σένγκεν και άλλες γειτονικές χώρες, διαμαρτυρόμενοι για την εφαρμογή του νέου Συστήματος Εισόδου/Εξόδου (EES) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στις κινητοποιήσεις δεν συμμετέχουν οδηγοί από την Αλβανία και το Κόσοβο, σύμφωνα με το ΑΠΕ ΜΠΕ.
Οι ενώσεις μεταφορέων των τεσσάρων χωρών ζητούν την εξαίρεση των επαγγελματιών οδηγών φορτηγών από τον κανονισμό που ορίζει μέγιστη παραμονή 90 ημερών ανά εξάμηνο στη ζώνη Σένγκεν. Επισημαίνουν ότι οι οδηγοί δεν πρέπει να εξισώνονται με τουρίστες, αφού μετακινούνται αποκλειστικά για επαγγελματικούς λόγους.
Η πρόεδρος της “MAKAMTRANS”, Μπιλιάνα Μουτάτοφσκα, υπογράμμισε πως το βασικό αίτημα των μεταφορέων είναι η επίλυση του ζητήματος της καταγραφής της παραμονής των επαγγελματιών οδηγών στη ζώνη Σένγκεν με βάση τον κανόνα των 90 ημερών ανά εξάμηνο. Παράλληλα προειδοποίησε ότι η εφαρμογή των νέων κανόνων μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και την οικονομία της χώρας, αλλά και συνολικά στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Βόρειας Μακεδονίας και υπουργός Μεταφορών, Αλεξάνταρ Νικόλοσκι, χαρακτήρισε την εφαρμογή του συστήματος EES σοβαρό οικονομικό πρόβλημα, επισημαίνοντας ότι ενδέχεται να αναστείλει την εξαγωγική δραστηριότητα και να αυξήσει το κόστος μεταφορών, καθιστώντας τις εγχώριες επιχειρήσεις λιγότερο ανταγωνιστικές στην ευρωπαϊκή αγορά.
Αντίθετα, ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα Εσωτερικών Υποθέσεων, Μάρκους Λεμέρτ, διευκρίνισε πρόσφατα ότι το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου δεν εισάγει νέες απαιτήσεις για τη βραχεία διαμονή στη ζώνη Σένγκεν, αλλά στοχεύει στη βελτίωση της εφαρμογής των υφιστάμενων κανόνων και στη συστηματική ανίχνευση παρατυπιών. Όπως σημείωσε, το όριο των 90 ημερών ανά εξάμηνο παραμένει αμετάβλητο, ενώ προβλέπεται ευελιξία για τους μεταφορείς, ιδίως για όσους διασχίζουν συχνά τα ίδια σύνορα.
Το νέο ηλεκτρονικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EES), το οποίο καταγράφει την είσοδο και έξοδο υπηκόων τρίτων χωρών μέσω βιομετρικών στοιχείων (φωτογραφία και δακτυλικά αποτυπώματα), αντί της παραδοσιακής σφράγισης διαβατηρίων, άρχισε να εφαρμόζεται σταδιακά από τις 12 Οκτωβρίου 2025 και θα τεθεί σε πλήρη εφαρμογή από τις 10 Απριλίου 2026.
