Συνεχίζεται και σήμερα, για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα, ο αποκλεισμός τελωνείων σε συνοριακές διελεύσεις από οδηγούς φορτηγών προερχόμενους από τέσσερις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων: τη Βόρεια Μακεδονία, τη Σερβία, τη Βοσνία και το Μαυροβούνιο. Οι κινητοποιήσεις λαμβάνουν χώρα τόσο σε σύνορα με κράτη της ζώνης Σένγκεν όσο και με γειτονικά κράτη που δεν ανήκουν σε αυτήν.
Ο αποκλεισμός αφορά μόνο τα φορτηγά οχήματα και όχι επιβατικά αυτοκίνητα ή λεωφορεία. Εξαιρούνται, επίσης, οχήματα που μεταφέρουν φαρμακευτικό υλικό, ζώα και ειδικά φορτία, όπως εκρηκτικά και πυρομαχικά.
Οι ενώσεις μεταφορέων των τεσσάρων χωρών ζητούν να εξαιρεθούν οι επαγγελματίες οδηγοί φορτηγών από τον κανονισμό που προβλέπει μέγιστη παραμονή 90 ημερών ανά εξάμηνο στη ζώνη Σένγκεν. Όπως υποστηρίζουν, οι οδηγοί δεν μπορούν να εξομοιώνονται με τουρίστες, αφού μετακινούνται αποκλειστικά για επαγγελματικούς λόγους, ενώ λόγω των μεγάλων αποστάσεων και των φορτίων που μεταφέρουν, εξαντλούν σε σύντομο χρονικό διάστημα το επιτρεπόμενο όριο διαμονής.
«Αυτό θέτει σε κίνδυνο την οικονομία μας και την οικονομία ολόκληρης της Βαλκανικής. Οι οδηγοί ενδέχεται να χάσουν τις δουλειές τους και οι μεταφορικές εταιρείες να κλείσουν», δήλωσε ο 26χρονος οδηγός φορτηγού από τη Βόρεια Μακεδονία, Φίλιπ Στογιάνοφ.
Η πρόεδρος της ένωσης μεταφορέων της Βόρειας Μακεδονίας, MAKAMTRANS, Μπιλιάνα Μουράτοφσκα, σημείωσε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις άμεσης επίλυσης του ζητήματος από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τόνισε ότι οι κινητοποιήσεις έχουν προειδοποιητικό χαρακτήρα και δεν στοχεύουν στην πρόκληση ζημιών στην οικονομία. Όπως ανέφερε, ακόμη και μία εβδομάδα διακοπής των μεταφορών θα επηρεάσει σημαντικό όγκο εμπορευμάτων, με ευρύτερες συνέπειες για την περιοχή.
Οι οδηγοί φορτηγών από τη Βόρεια Μακεδονία έχουν αποκλείσει και τις τρεις συνοριακές διελεύσεις με την Ελλάδα — στους Ευζώνους, τη Δοϊράνη και τη Νίκη Φλώρινας — με αποτέλεσμα φορτηγά από την Ελλάδα να μην μπορούν να μεταφέρουν εμπορεύματα από και προς το εξωτερικό μέσω της χώρας. Στη Γευγελή, το μεγαλύτερο συνοριακό πέρασμα μεταξύ Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας, περίπου 100 φορτηγά με σημαίες της Βόρειας Μακεδονίας έχουν μπλοκάρει το τελωνείο για τα φορτηγά.
Αντίστοιχες κινητοποιήσεις λαμβάνουν χώρα και στη Σερβία, τη Βοσνία και το Μαυροβούνιο, ενώ δεν συμμετέχουν οδηγοί από την Αλβανία και το Κόσοβο.
Ο αποκλεισμός εμποδίζει τις μεταφορές μέσω ενός κρίσιμου διαδρόμου που συνδέει την Ευρωπαϊκή Ένωση με την Τουρκία και τη Μέση Ανατολή, όπως τονίστηκε στο ΑΠΕ ΜΠΕ.
Οι κινητοποιήσεις αναμένεται να διαρκέσουν μία εβδομάδα, εκτός εάν υπάρξουν, όπως αναφέρουν οι οδηγοί, ευνοϊκές εξελίξεις.
Παράλληλα, ανάλογες κινητοποιήσεις έχουν εξαγγείλει και οδηγοί λεωφορείων από χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, που εκτελούν διεθνή δρομολόγια.
Σημειώνεται ότι το νέο ηλεκτρονικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την καταγραφή εισόδου και εξόδου υπηκόων τρίτων χωρών, μέσω βιομετρικών στοιχείων (φωτογραφία και δακτυλικά αποτυπώματα), αντί της παραδοσιακής σφράγισης διαβατηρίων, άρχισε να εφαρμόζεται σταδιακά από τις 12 Οκτωβρίου 2025 και θα τεθεί σε πλήρη ισχύ από τις 10 Απριλίου 2026.
Ο κανονισμός για τη μέγιστη διαμονή 90 ημερών ανά εξάμηνο στη ζώνη Σένγκεν ισχύει εδώ και πολλά χρόνια. Ωστόσο, οδηγοί φορτηγών τρίτων χωρών τον παραβιάζουν συστηματικά, με την ανοχή των αστυνομικών αρχών σε χώρες της ζώνης Σένγκεν, οι οποίες σπάνια υπολόγιζαν τις ημέρες διαμονής βάσει των σφραγίδων στα διαβατήρια. Με την εφαρμογή του νέου ηλεκτρονικού συστήματος, οι παραβάσεις εντοπίζονται άμεσα.
Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα Εσωτερικών Υποθέσεων, Μάρκους Λεμέρτ, διευκρίνισε ότι το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου δεν εισάγει νέες απαιτήσεις για τη βραχεία διαμονή στη ζώνη Σένγκεν, αλλά αποσκοπεί στη βελτίωση της εφαρμογής των υφιστάμενων κανόνων και στη συστηματική ανίχνευση παρατυπιών.
Όπως σημείωσε, το όριο των 90 ημερών παραμένει αμετάβλητο, ενώ προβλέπεται ευελιξία για τους μεταφορείς, ιδίως για όσους διασχίζουν συχνά τα ίδια σύνορα.
