Από το κάστρο ‘Αλντεν Μπίζεν στο Βέλγιο, μετά την ολοκλήρωση της άτυπης Συνόδου Κορυφής, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισαν πως η ΕΕ οφείλει να κινηθεί πιο γρήγορα και πιο φιλόδοξα ώστε να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της, να θωρακίσει την ενιαία αγορά και να προστατεύσει στρατηγικούς τομείς.
Ο Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι η ΕΕ βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας δεν είναι πια θέμα επιλογής, αλλά καθαρή αναγκαιότητα. Οι ηγέτες, πρόσθεσε, κατέληξαν σε συμφωνία να λάβουν συγκεκριμένες αποφάσεις κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου.
Ο ίδιος επισήμανε ότι παρά τα σημαντικά επιτεύγματα των προηγούμενων δεκαετιών, η ενιαία αγορά συνεχίζει να εμφανίζει σοβαρά κενά και κατακερματισμό, ενώ η ολοκλήρωσή της αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αύξηση της παραγωγικότητας και τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης στην ΕΕ.
Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο 28ο καθεστώς για τις επιχειρήσεις, λέγοντας πως «υπάρχει κοινή βούληση να προχωρήσουμε γρήγορα φέτος, ώστε οι επιχειρήσεις να λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις 27 χώρες της ΕΕ».
Σχετικά με την «ευρωπαϊκή προτίμηση», ο Αντόνιο Κόστα εκτίμησε ότι υπάρχει ευρεία συμφωνία να εφαρμοστεί «σε επιλεγμένους στρατηγικούς τομείς», αναλογικά και στοχευμένα και μετά από εις βάθος ανάλυση. Τόνισε παράλληλα ότι οι ηγέτες συμφώνησαν ομόφωνα πως η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει ανοιχτή στο εμπόριο. Όπως δήλωσε, μια φιλόδοξη αλλά ρεαλιστική εμπορική πολιτική, με έμφαση στη διαφοροποίηση, συμφέρει όλη την Ένωση.
«Δεν μπορεί να υπάρξει ανταγωνιστικότητα χωρίς περισσότερες επενδύσεις», τόνισε ο Α. Κόστα, επισημαίνοντας το σοβαρό επενδυτικό έλλειμμα της Ευρώπης. Οι συζητήσεις στη Σύνοδο Κορυφής στράφηκαν στην κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, ενώ διαπιστώθηκε ομόφωνη στήριξη για την επιτάχυνση της ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων. Οι δημόσιες επενδύσεις, πρόσθεσε, θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο, γι’ αυτό και θα πρέπει να βρεθούν τα κατάλληλα «ευρωπαϊκά εργαλεία» στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
«Μία Ευρώπη – Μία Αγορά», δήλωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσιάζοντας τον οδικό χάρτη της Επιτροπής για την ανταγωνιστικότητα. Όπως είπε, υπάρχει συμφωνία να ολοκληρωθεί η πρώτη φάση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων—που περιλαμβάνει την ενοποίηση των αγορών, την εποπτεία και την τιτλοποίηση—έως τον Ιούνιο. Προειδοποίησε δε πως, αν δεν επιτευχθεί επαρκής πρόοδος, η Επιτροπή είναι έτοιμη να προχωρήσει με «ενισχυμένη συνεργασία», επιτρέποντας σε ομάδα κρατών-μελών να προχωρήσει ταχύτερα.
Η φον ντερ Λάιεν στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη δημιουργίας «ευρωπαίων πρωταθλητών», τονίζοντας πως η Ευρώπη χρειάζεται επιχειρήσεις ικανές να ανταγωνίζονται παγκοσμίως. Ανακοίνωσε ότι τον Απρίλιο θα παρουσιαστεί το σχέδιο με τις νέες κατευθυντήριες γραμμές συγχωνεύσεων, το οποίο θα τεθεί σε διαβούλευση με τα κράτη-μέλη. Οι κανόνες, είπε, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη «την παγκόσμια αγορά και όχι μόνο την ευρωπαϊκή». Παράλληλα, προανήγγειλε το Industrial Accelerator Act πριν από το επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που θα περιλαμβάνει την έννοια της «ευρωπαϊκής προτίμησης» σε στρατηγικούς τομείς.
Έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην ενέργεια, υπογραμμίζοντας πως η στρατηγική στηρίζεται στην ενίσχυση των υποδομών και των διασυνοριακών δικτύων, καθώς και στο σχεδιασμό της αγοράς και στον μηχανισμό διαμόρφωσης των τιμών—ένα ζήτημα που θα συζητηθεί εκ νέου στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Η Σύνοδος Κορυφής σημαδεύτηκε από έντονες συζητήσεις για τις τιμές της ενέργειας, όπως παραδέχθηκε η φον ντερ Λάιεν. Αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ιταλία, ζήτησαν αναμόρφωση της ευρωπαϊκής αγοράς άνθρακα, υποστηρίζοντας ότι το σύστημα τιμωρεί τη βιομηχανία και ζητώντας αναστολή της σταδιακής κατάργησης των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών CO₂.
Συνολικά, η Σύνοδος ανέδειξε τη σαφή ανάγκη για μια ταχύτερη, πιο συντονισμένη και στρατηγικά προσανατολισμένη Ευρώπη, ικανή να ανταγωνίζεται σε παγκόσμιο επίπεδο και να προστατεύει τα συμφέροντά της απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.
