Σκεφτείτε έναν εντελώς συνεπή επιχειρηματία, από εκείνους που δεν έχουν καθυστερήσει ούτε μία δόση δανείου, να εισέρχεται στην επίσημη πλατφόρμα του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, απλώς για να ενημερωθεί. Λίγες ημέρες μετά, ανακαλύπτει έκπληκτος ότι η πιστωτική του κάρτα έχει ακυρωθεί, ο αλληλόχρεος λογαριασμός της επιχείρησής του έχει «παγώσει» και κάθε αίτημά του για νέα χρηματοδότηση απορρίπτεται με την τυπική αιτιολογία του «υψηλού κινδύνου».
Αυτό δεν είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά η σκληρή πραγματικότητα που βίωσαν χιλιάδες πολίτες τους τελευταίους μήνες, όπως προκύπτει από επιστολή του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και της αρμόδιας Γραμματείας Χρέους προς την Ελληνική Ένωση Τραπεζών. Σύμφωνα με την επιστολή αυτή, κάποιες τράπεζες μετέτρεψαν έναν θεσμό κοινωνικής προστασίας —τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό— σε ένα εργαλείο οικονομικής καταστολής.
Η πρακτική που εφάρμοσαν αθόρυβα τα πιστωτικά ιδρύματα βασιζόταν σε έναν αυτοματοποιημένο μηχανισμό φακελώματος. Με το που έκανε ένας πολίτης είσοδο στην πλατφόρμα με τους κωδικούς TAXISnet, ακόμη και αν δεν υπέβαλε ποτέ αίτηση, ένα «σήμα» έφτανε στα τραπεζικά συστήματα. Αυτή η απλή κίνηση διερεύνησης αρκούσε για να θεωρηθεί ο δανειολήπτης «ύποπτος».
Στη μαύρη λίστα δεν μπήκαν μόνο οι «κόκκινοι» οφειλέτες, αλλά και υγιείς επιχειρηματίες που αναζητούσαν ρυθμίσεις μόνο για χρέη προς την Εφορία ή τα Ταμεία, παραμένοντας συνεπείς στις τράπεζες. Ακόμα και δημόσιοι υπάλληλοι που εισήλθαν στην πλατφόρμα για υπηρεσιακούς λόγους βρέθηκαν ξαφνικά αντιμέτωποι με τον «πιστωτικό θάνατο».
Η απάντηση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ήρθε με τη μορφή ενός αυστηρού τελεσιγράφου. Η Γενική Γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, Θεώνη Αλαμπάση, με επίσημη επιστολή της προς την Ελληνική Ένωση Τραπεζών (ΕΕΤ), ξεκαθάρισε ότι η ανοχή τελείωσε.
«Η πρακτική αυτή είναι εσφαλμένη, δεν συνάδει με το θεσμικό πλαίσιο και επιφέρει σοβαρή βλάβη στην πιστοληπτική εικόνα των πολιτών».
Το υπουργείο έθεσε προθεσμία 15 εργάσιμων ημερών στις τράπεζες για να προχωρήσουν στον άμεσο αποχαρακτηρισμό των ΑΦΜ που στιγματίστηκαν παράνομα. Παράλληλα, διεμήνυσε ότι κάθε αρνητική απόφαση (απόρριψη δανείου ή κάρτας) που βασίστηκε σε αυτή τη λανθασμένη σήμανση πρέπει να θεωρηθεί ως «μη γενόμενη» και να διορθωθεί.
Η παρέμβαση, ωστόσο, είναι τριπλή και αφορά όλο το φάσμα της τραπεζικής καθημερινότητας:
Πηγές του υπουργείου Οικονομίας και του υπουργού Κυριάκου Πιερρακάκη, μιλώντας στο News.gr, τόνισαν ότι οι πρωτοβουλίες αυτές στέλνουν το μήνυμα ότι η συμμόρφωση προς τους νόμους δεν είναι προαιρετική. Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός δημιουργήθηκε για να δώσει ανάσα στους πολίτες, όχι για να γίνει η αγχόνη τους. Η προστασία της υγιούς επιχειρηματικότητας και η διασφάλιση της ρευστότητας στην αγορά αποτελούν πλέον αδιαπραγμάτευτες προτεραιότητες, με το κράτος να δηλώνει παρόν απέναντι σε πρακτικές που υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Λεωνίδας Στεργίου
