Για πρώτη φορά στην ιστορία της, η νεανική ανεργία στην Ελλάδα, τον Δεκέμβριο, κινήθηκε χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με το μεγαλύτερο μέρος της σύγκλισης να επιτυγχάνεται την τελευταία εξαετία και ιδίως μετά το τέλος της πανδημίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat, η ανεργία στην ηλικιακή ομάδα 15 έως 24 ετών διαμορφώθηκε τον Δεκέμβριο στο 13%, δηλαδή 9,3 μονάδες κάτω σε σύγκριση με τον τελευταίο μήνα του 2024, ενώ στην ΕΕ καταγράφηκε στο 14,7%.

Τα εν λόγω στοιχεία δημοσιεύτηκαν στα τέλη Ιανουαρίου· περαιτέρω ανάλυση των χρονοσειρών των δύο στατιστικών υπηρεσιών δείχνει ότι είναι η πρώτη φορά από τον Ιανουάριο του 2000, δηλαδή εδώ και 26 χρόνια, που η Ελλάδα σημειώνει βελτιωμένη επίδοση έναντι του μέσου όρου των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σημειωτέον, πως την περίοδο της οικονομικής κρίσης το χάσμα σε βάρος της χώρας ανήλθε ακόμα και στις 37,5 μονάδες.

Το σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ» καταγράφει επίσης ότι μεταξύ 2019 και 2025 οι ιδιωτικοί υπάλληλοι έως 24 ετών αυξήθηκαν κατά 64.900 άτομα. Αν εκτιμηθεί ότι, στο ίδιο διάστημα, δημιουργήθηκαν 563.000 νέες θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, προκύπτει ότι το 11,5% των προσληφθέντων ήταν νέοι εργαζόμενοι.

Το ιστορικό της ελληνικής «επιστροφής»

Το ναδίρ καταγράφηκε τον Μάιο του 2013, όταν η νεανική ανεργία στην Ελλάδα εκτινάχθηκε στο 62,5%, έναντι 25% στην ΕΕ. Ο δείκτης για τη χώρα μας κινήθηκε πάνω από το 40% έως τα μέσα του 2018, ως απότοκο της παρατεταμένης αβεβαιότητας και του χαμηλού ρυθμού ανάπτυξης, με την Ελλάδα να κατατάσσεται σταθερά είτε τελευταία είτε προτελευταία μεταξύ των μελών της ΕΕ, με μοναδικό «ανταγωνιστή» την Ισπανία.

Το καλοκαίρι του 2019 το ποσοστό ανεργίας των νέων παρέμενε μεταξύ 37% και 38%, αλλά το ξέσπασμα της πανδημίας «πάγωσε» την οικονομική δραστηριότητα. Από τα τέλη του 2022, ωστόσο, όταν οι συνέπειες της υγειονομικής κρίσης άρχισαν να αποκλιμακώνονται, η νεανική ανεργία ξανακινήθηκε φθίνουσα.

Με την οικονομία να ανακάμπτει και τις επενδύσεις να καταλαμβάνουν σημαντικό μερίδιο του μείγματος, το ποσοστό των ανέργων 15-24 ετών υποχώρησε κάτω από το «φράγμα» του 20% το 2024. Η δυναμική συνεχίστηκε το 2025, ιδιαίτερα στα τέλη του έτους, καθώς τους τελευταίους τρεις μήνες ο δείκτης μειώθηκε κατά σχεδόν οκτώ μονάδες. Παρά τις εποχικές διακυμάνσεις, εκτιμάται ότι η συρρίκνωση της ανεργίας στις ηλικίες έως 24 ετών υπήρξε βαθιά και συστηματική.

Μελετητές και παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι, πέρα από την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας, ένα πλέγμα πολιτικών συνέβαλε στην ενίσχυση της απασχόλησης των νέων, ιδιαίτερα η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 5,4 μονάδες σωρευτικά από το 2019 και η ευρεία εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, μέσω της οποίας δηλώνονται εργατοώρες που μέχρι πρότινος ήταν «μαύρες». Οι ίδιες πηγές τόνισαν ότι οι νέοι εργαζόμενοι είναι συχνά οι πιο ευάλωτοι σε κακές εργοδοτικές πρακτικές, όπως οι αδήλωτες υπερωρίες.

Δύο πηγές πρόσθεσαν ότι στα τέλη του περασμένου έτους θετική επίδραση στις προσλήψεις είχαν οι φοροελαφρύνσεις που εξαγγέλθηκαν στη ΔΕΘ, οι οποίες είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές για απασχολούμενους έως 25 ετών, καθώς «εγγυώνται μηδενική φορολόγηση για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ».

Ανώτερο στέλεχος στον κλάδο του λιανεμπορίου στάθηκε στην ταχύτητα αποκλιμάκωσης της νεανικής ανεργίας στην Ελλάδα, προσθέτοντας ότι οι «ουλές» στην αγορά εργασίας συνήθως απαιτούν περισσότερο χρόνο για να θεραπευτούν, σημειώθηκε στο ΑΠΕ ΜΠΕ.

Η ραγδαία μείωση των νέων ανέργων στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια αντικατοπτρίζεται πλήρως στη σύγκριση με την Ισπανία.

Αν και οι δύο χώρες ήταν «συνοδοιπόροι» την περίοδο της οικονομικής κρίσης, από το 2023 η Ελλάδα «προσπέρασε» σαφώς τους Ίβηρες. Ενδεικτικά, τον περασμένο Δεκέμβριο η νεανική ανεργία στην Ισπανία διαμορφώθηκε στο 23,4%, δηλαδή περισσότερο από δέκα μονάδες υψηλότερα σε σύγκριση με τη χώρα μας.