Σύμφωνα με τη νέα επαναλαμβανόμενη έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) για τον Ιανουάριο 2026, το «τυπικό καλάθι» στα ελληνικά σούπερ μάρκετ συνεχίζει να κοστίζει λιγότερο σε σχέση με τα αντίστοιχα καλάθια που καταγράφηκαν σε Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Γερμανία, Ρουμανία και Βουλγαρία.

Η ανάλυση στηρίχθηκε σε συγκριτική καταγραφή τιμών σε 40 κατηγορίες προϊόντων, συγκεντρώνοντας άνω των 6.000 τιμών από 48 αλυσίδες σούπερ μάρκετ των χωρών-μελών της μελέτης. Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από εθνικές πλατφόρμες σύγκρισης τιμών και από στοχευμένες τιμοληψίες, καλύπτοντας τόσο επώνυμα προϊόντα όσο και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Η έκθεση διευκρινίζει ότι η σύγκριση αφορά αποκλειστικά αλυσίδες σούπερ μάρκετ, χωρίς να συμπεριλαμβάνει άλλα σημεία πώλησης.

Στον πίνακα συγκριτικής αποτύπωσης των μέσων καλαθιών φαίνεται πόσο πιο ακριβές εμφανίζονται οι υπόλοιπες χώρες σε σχέση με την Ελλάδα.

Εάν αφαιρεθεί ο αναλογούντας ΦΠΑ κάθε χώρας, η έκθεση διαπιστώνει ότι η απόσταση μεγαλώνει για πολλές αγορές:

Το ΙΕΛΚΑ συνδέει τη διαφορά αυτή με την διαφοροποίηση των συντελεστών ΦΠΑ στα τρόφιμα/ποτά. Ο συντελεστής που χρησιμοποιείται για την Ελλάδα στην ανάλυση είναι 13%, την ώρα που σε πολλές χώρες μεγάλο τμήμα των προϊόντων υπάγεται σε χαμηλότερους συντελεστές (ενδεικτικά 0%, 4%, 5,5%, 6%, 7% ανά περίπτωση). Η Βουλγαρία αναδεικνύεται ως η μοναδική χώρα με πιο επιβαρυντικό ΦΠΑ στο σύνολο των ειδών, στο 20%.

Ενδεικτικά, για το νωπό μοσχάρι, η Ελλάδα καταγράφεται στις πιο χαμηλές τιμές μεταξύ των χωρών της σύγκρισης, παρά το γεγονός ότι εφαρμόζει έναν από τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ για το είδος, καθώς το μοσχάρι υπάγεται στον μεσαίο συντελεστή, όπως και στη Ρουμανία, ενώ στη Βουλγαρία υπάγεται στον υψηλό.

Σύμφωνα με τα παρατιθέμενα στοιχεία, η Ελλάδα παρουσιάζει τον δεύτερο υψηλότερο μέσο συντελεστή ΦΠΑ για το καλάθι των 40 κατηγοριών, στο 15,6%, ενώ η Ισπανία καταγράφει το χαμηλότερο επίπεδο, στο 7,0%. Οι περισσότερες χώρες, όπως σημειώνεται στην έκθεση, κινούνται εντός του εύρους 9%–10%.

Κλείνοντας, η έκθεση υπενθυμίζει ότι παράγοντες όπως οι συντελεστές ΦΠΑ, οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης (οι οποίοι δεν έχουν πλήρως ενσωματωθεί), το ενεργειακό/μεταφορικό κόστος, το μισθολογικό κόστος, η γεωγραφία και το μέγεθος της αγοράς, η παραγωγική βάση και οι καταναλωτικές συνήθειες επηρεάζουν τις τελικές τιμές και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κάθε φορά που πραγματοποιούνται διακρατικές συγκρίσεις.