Η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη και Παραγουάη) δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, ενισχύει την προστασία των προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη και θεσπίζει αποτελεσματικές δικλείδες ασφαλείας για τους Ευρωπαίους παραγωγούς σε περίπτωση απότομης αύξησης εισαγωγών, αναφέρει σχετικό ενημερωτικό σημείωμα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Σύμφωνα με το ίδιο έγγραφο, η Ελλάδα υπερψήφισε τη συμφωνία, αξιολογώντας τις ρυθμίσεις που διασφαλίζουν τα συμφέροντα των Ελλήνων αγροτών και ανοίγουν πρόσθετους δρόμους για τα ελληνικά προϊόντα, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η τελική έγκριση της συμφωνίας δεν θα εξαρτιόταν από τη θέση της χώρας, αφού είχε ήδη εξασφαλιστεί η απαιτούμενη ειδική πλειοψηφία από άλλα Κράτη-Μέλη. Υπενθυμίζεται ότι το πλαίσιο της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur είχε διαμορφωθεί από το 2019, επί κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ.
Την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε δέσμη μέτρων για τη συνοδευτική προστασία των πλέον ευαίσθητων γεωργικών τομέων της Ένωσης. Τα μέτρα εγκρίθηκαν με ευρεία πλειοψηφία (421 ψήφοι υπέρ και 161 κατά). Υπέρ τάχθηκαν όλες οι πολιτικές ομάδες -Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Σοσιαλιστές, Φιλελεύθεροι, Πράσινοι, Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές-, ενώ κατά ψήφισαν η Αριστερά και οι Πατριώτες.
Σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ, από την πλευρά της χώρας μας, υπέρ των μέτρων προστασίας τάχθηκαν οι ευρωβουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, ενώ οι λοιποί Έλληνες ευρωβουλευτές τα καταψήφισαν. Ειδικότερα, οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ ήταν οι μόνοι από την ομάδα των Σοσιαλιστών που δεν συμμετείχαν στην υπερψήφιση, ενώ η ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR), στην οποία ανήκουν οι ευρωβουλευτές της Ελληνικής Λύσης, στήριξε τη συμφωνία και τις σχετικές ρυθμίσεις.
Οι ελληνικές εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων προς τις χώρες της Mercosur παραμένουν μέχρι σήμερα περιορισμένες, στα 34,3 εκατ. ευρώ, ωστόσο η συμφωνία εκτιμάται ότι μπορεί να τις ενδυναμώσει, δίνοντας πρόσβαση σε μια ενιαία αγορά περίπου 270 εκατ. καταναλωτών σε χώρες όπως η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Ουρουγουάη και η Παραγουάη.
Προστασία προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη
Παράλληλα, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υπογραμμίζει πως η εν λόγω συμφωνία προβλέπει την προστασία 344 προϊόντων τροφίμων και ποτών σε επίπεδο ΕΕ από απομιμήσεις, εκ των οποίων τα 21 είναι ελληνικά.
Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται η φέτα, το ελαιόλαδο και η ελιά Καλαμάτας, η Κορινθιακή σταφίδα, ο κρόκος Κοζάνης, το μανούρι, η κεφαλογραβιέρα, η μαστίχα Χίου, ελαιόλαδα περιοχών όπως η Σητεία και το Λυγουριό, καθώς και οίνοι και αποστάγματα με κατοχυρωμένη ονομασία προέλευσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα προϊόντα με γεωγραφική ένδειξη διατίθενται σε τιμές δύο έως τρεις φορές υψηλότερες από τα αντίστοιχα μη πιστοποιημένα.
Η συμφωνία περιλαμβάνει, για πρώτη φορά σε εμπορική συμφωνία της ΕΕ, ρήτρα διασφάλισης για την αντιμετώπιση αιφνίδιων αυξήσεων εισαγωγών, ακόμη και σε προϊόντα που υπόκεινται ήδη σε ποσοστώσεις.
Παράλληλα, τίθενται ανώτατα όρια στις εισαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων από τη Mercosur που επωφελούνται από μειωμένους δασμούς, όπως το βοδινό, το χοιρινό κρέας και τα πουλερικά. Τα πρότυπα ασφάλειας τροφίμων της ΕΕ παραμένουν αμετάβλητα, με υποχρέωση συμμόρφωσης όλων των εισαγόμενων προϊόντων στους ισχύοντες κανονισμούς.
Τα μέτρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προβλέπουν επίσης υποχρέωση αμοιβαιότητας στα περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα, αυστηρότερη νομική προστασία των προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη και ειδική μεταχείριση για 14 ευαίσθητα αγροδιατροφικά προϊόντα, μέσω ποσοστώσεων και μηχανισμών παρέμβασης. Σε περίπτωση αύξησης εισαγωγών άνω του 5% ετησίως ή μείωσης της μέσης τιμής εισαγωγής άνω του 5%, ενεργοποιούνται μέτρα όπως η επαναφορά δασμών ή ο περιορισμός εισαγωγών.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την κινητοποίηση πόρων ύψους 45 δισ. ευρώ για τον πρωτογενή τομέα, στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, μέτρο που ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε ουσιαστική στήριξη για τους Έλληνες και Ευρωπαίους αγρότες, αναφέρει το ΑΠΕ ΜΠΕ.
Ενίσχυση και των εξαγωγών υπηρεσιών
Πέρα από τα αγροτικά προϊόντα, η συμφωνία αναμένεται να ενισχύσει και τις ελληνικές εξαγωγές υπηρεσιών προς τη Mercosur, που ανέρχονται σε 1,6 δισ. ευρώ ετησίως.
Όπως ενημέρωσε το ΥΠΑΑΤ το 2023, κυριάρχησαν οι μεταφορές με 1,5 δισ. ευρώ, ακολουθούμενες από τον τουρισμό με 67 εκατ. ευρώ και τον πολιτισμό με 2 εκατ. ευρώ. Η διεύρυνση της αγοράς υπηρεσιών αφορά τομείς όπως οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, οι ταχυμεταφορές, οι τηλεπικοινωνίες, το ψηφιακό εμπόριο και το περιβάλλον.
Τέλος, δεδομένου ότι το 97% των Ελλήνων εξαγωγέων είναι μικρές επιχειρήσεις, η συμφωνία εκτιμάται ότι θα μειώσει το κόστος και το διοικητικό βάρος για την πρόσβασή τους σε αγορές εκτός ΕΕ, μέσω κατάργησης δασμών, απλοποίησης τελωνειακών διαδικασιών και ευκολότερης πιστοποίησης προϊόντων.
