Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης με τίτλο «Σύσταση και λειτουργία Ενιαίου Ψηφιακού Μητρώου παρακολούθησης υποθέσεων διαφθοράς, παρεμβάσεις στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και λοιπές διατάξεις». Προσδιορίστηκε ότι η συζήτησή του θα ξεκινήσει στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής την προσεχή Τρίτη, 17 Φεβρουαρίου 2026.
Επιδιώκεται με το νομοσχέδιο η συνεχής και συστηματική ανίχνευση της πορείας των υποθέσεων διαφθοράς, η εξαγωγή συμπερασμάτων για τη βέλτιστη εφαρμογή του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου και την πάταξη της διαφθοράς, η διασφάλιση της αποτελεσματικότερης και ταχύτερης απονομής της ποινικής δικαιοσύνης και η ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας δικαίου.
Με βάση την αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου προκύπτει ότι:
-Μέσω των προβλεπόμενων ρυθμίσεων του Μέρους Α’ αντιμετωπίζεται η έλλειψη ενιαίου και θεσμοθετημένου ψηφιακού μηχανισμού καταγραφής και παρακολούθησης των εκκρεμών υποθέσεων διαφθοράς. Η θέσπιση Ψηφιακού Μητρώου καθιστά εφικτή τη συστηματική παρακολούθηση της πορείας των υποθέσεων, τη συλλογή και επεξεργασία στατιστικών δεδομένων, καθώς και τη στήριξη του έργου των δικαστικών και εισαγγελικών αρχών στο πλαίσιο άσκησης των αρμοδιοτήτων τους.
Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις του Κεφαλαίου Β’ του Μέρους Β’ έχουν στόχο τη συμπλήρωση και ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του ν. 5221/2025 (Α’ 133) μέσω ενός πλέγματος διατάξεων που, είτε ερμηνεύουν, διευκρινίζουν και εγγυώνται την εφαρμογή του προαναφερθέντος νόμου, είτε βελτιώνουν τις συνθήκες της πολιτικής δίκης, χαρακτηριστικό παράδειγμα της οποίας αποτελεί η αναβάθμιση του νομοθετικού πλέγματος για την αναίρεση. Συγκεκριμένα, περιορίζονται οι καθυστερήσεις στη ρύθμιση ημερομηνιών συζήτησης και στη διαδικασία άσκησης και επεξεργασίας ενδίκων μέσων, θεσπίζονται σαφέστεροι κανόνες για την ενημέρωση σχετικά με τη διαμεσολάβηση και απλοποιείται η διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου.
Καινοτομείται, παράλληλα, η αναγκαστική εκτέλεση και οι πλειστηριασμοί με την ενίσχυση της ηλεκτρονικής διαδικασίας και την καθιέρωση πλήρους ψηφιακής ροής για την κατάσχεση εις χείρας τρίτου και τη δήλωση τρίτου μέσω της εγκεκριμένης ψηφιακής πλατφόρμας που διατηρεί η Ομοσπονδία Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδας (portal.odee.gr), στοιχείο που ενισχύει τη διαφάνεια, την ταχύτητα και την ενοποίηση της πρακτικής.
Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις του Κεφαλαίου Γ’ του Μέρους Β’ αντιμετωπίζονται μεταβατικά και εφαρμοστικά ζητήματα που προέκυψαν από τον ν. 5221/2025, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη και ομοιόμορφη εφαρμογή του νέου πλαισίου.
Πιο συγκεκριμένα, διευκρινίζονται ο χρόνος και το πεδίο εφαρμογής των υφιστάμενων ρυθμίσεων, καταργούνται επικαλυπτόμενες διατάξεις και επικαιροποιείται ο πίνακας του άρθρου 61Α του Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013, Α’ 208) για την ενιαία εφαρμογή της προσκόμισης γραμματίου προείσπραξης.
Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις του Κεφαλαίου Β’ του Μέρους Γ’ αντιμετωπίζεται το πρόβλημα της άνισης και πολλές φορές δυσλειτουργικής στελέχωσης και συγκρότησης των ποινικών συνθέσεων και των Τμημάτων Βουλευμάτων, που προκαλεί καθυστερήσεις και αναβολές. Με την εξειδικευμένη στελέχωση Ποινικού Τμήματος στα Εφετεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης, τη σαφή ρύθμιση της διαδικασίας επιλογής με κλήρωση, τις ρητές αντικαταστάσεις, καθώς και τις μεταβατικές ρυθμίσεις, επιδιώκονται θεσμική σταθερότητα, διαφάνεια, καλύτερη αξιοποίηση ανθρώπινων πόρων και τελικά η ταχύτερη απονομή της ποινικής δικαιοσύνης. Παράλληλα, διασφαλίζεται η συνέχεια της υπαλληλικής σχέσης και των αποδοχών των διοριζόμενων δικαστικών υπαλλήλων από την Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών ακόμη και σε περίπτωση καθυστέρησης της πράξης διορισμού, καθορίζονται τα προσόντα για την προαγωγή στη θέση του Γενικού Επιτρόπου της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ενώ επικαιροποιείται και η ρύθμιση περί δικαστικού ενσήμου.
Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις του Κεφαλαίου Γ’ του Μέρους Γ’ ρυθμίζονται θέματα που αφορούν τη λειτουργία του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αρχικά, επιδιώκεται η αναδιοργάνωση της υπηρεσιακής δομής του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις πραγματικές ανάγκες λειτουργίας του.
Πιο αναλυτικά, μειώνονται οι οργανικές θέσεις των κατηγοριών Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (ΤΕ) και Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης (ΥΕ) και αυξάνονται εκείνες της κατηγορίας Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ), λόγω του ότι οι ανάγκες του Δικαστηρίου αφορούν πλέον κυρίως εξειδικευμένο προσωπικό και των ότι οι υπηρεσίες καθαριότητας καλύπτονται μέσω ιδιωτικών συνεργείων. Παράλληλα, καλύπτεται το νομοθετικό κενό ως προς την αναπλήρωση Τμηματαρχών, ώστε, όπως ήδη προβλέπεται για Γενικούς Συντονιστές και Επιτρόπους, η αναπλήρωση των Τμηματαρχών να γίνεται με απόφαση του Προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Αντιμετωπίζεται, επίσης, το επερχόμενο πρόβλημα μαζικής συνταξιοδότησης Γενικών Συντονιστών, καθώς και η ανάγκη ίσης μεταχείρισης όσων υπαλλήλων έχουν μεταταγεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ως προς τις προϋποθέσεις μετάταξης σε θέση Επιτρόπου. Τέλος, ρυθμίζονται οι περιπτώσεις Επιτρόπων που απουσιάζουν για μακρό χρονικό διάστημα λόγω απόσπασης ή άδειας άνευ αποδοχών, μέσω της πρόβλεψης δυνατότητας απαλλαγής από τα καθήκοντά τους για λόγους εύρυθμης λειτουργίας, με εφαρμογή της ρύθμισης και σε ήδη υφιστάμενες περιπτώσεις.
Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις του Κεφαλαίου Δ’ του Μέρους Γ’ αντιμετωπίζονται ουσιώδη λειτουργικά ζητήματα της δικαιοσύνης, ήτοι αυξάνονται οι οργανικές θέσεις δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών, εισάγονται προϋποθέσεις (όπως πιστοποίηση e-auction) για συμβολαιογράφους και θεσπίζονται διατάξεις που αφορούν την επιθεώρηση αποσπασμένων δικαστικών λειτουργών. Επιπλέον, αίρεται ο χρονικός περιορισμός για το έργο της κωδικοποίησης της νομοθεσίας του Συμβουλίου της Επικρατείας, αναγνωρίζονται τα «Σπίτια του Παιδιού» ως οργανικές μονάδες επιπέδου Τμήματος, με σαφές διοικητικό και ιεραρχικό πλαίσιο και πρόβλεψη επιδόματος θέσης ευθύνης στους Προϊσταμένους τους, ενώ ρυθμίζονται υπηρεσιακά ζητήματα προσωπικού του Υπουργείου Δικαιοσύνης, όπως η απόσπαση δικαστικών υπαλλήλων σε Ιερές Μητροπόλεις κατ’ εξαίρεση για κάλυψη συγκεκριμένων λειτουργικών αναγκών. Επιπροσθέτως, καθορίζεται ο μέγιστος αριθμός σελίδων ορισμένων δικογράφων (αιτήσεων αναίρεσης, αιτήσεων επανάληψης της διαδικασίας, πρόσθετων λόγων και εφέσεων κατά αποφάσεων Συμβουλίου Εφετών για έκδοση και εκτέλεση Ευρωπαϊκών Ενταλμάτων Σύλληψης), επαναπροσδιορίζεται η έναρξη ισχύος των διαχειριστικών αρμοδιοτήτων του Ταμείου Χρηματοδότησης Δικαστικών Κτιρίων (ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ.), προσδιορίζεται ο τρόπος υπολογισμού του χρόνου πλασματικής έκτισης της ποινής κατά την εφαρμογή του άρθρου 6Α του 572. του Σωφρονιστικού Κώδικα (ν. 2776/1999, Α’ 291), καθιερώνεται η δυνατότητα αντικατάστασης έκτισης ποινής με κοινωφελή εργασία υπό προϋποθέσεις, ενώ μεταφέρεται η αρμοδιότητα καθορισμού λεπτομερειών για ζητήματα αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων των κυβερνητικών αξιωματούχων.
