«Νέες υποδομές, νέα τρένα, νέοι σταθμοί, αποτελούν το τρίπτυχο για την πραγματική μεταμόρφωση του ελληνικού σιδηροδρόμου», δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Κωνσταντίνος Κυρανάκης, επισημαίνοντας ότι η βασική πρόκληση που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση είναι η αποκατάσταση του αισθήματος ασφάλειας στα τρένα.

Κατά τη χθεσινή συνάντηση με δημοσιογράφους, ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών τόνισε ότι η αναβάθμιση των υποδομών, οι επιπλέον δικλείδες ασφαλείας, ο ψηφιακός έλεγχος, οι αυστηρότερες συμβάσεις και οι αλλαγές στο ανθρώπινο δυναμικό συνθέτουν μία ολοκληρωμένη προσπάθεια για να λειτουργήσει ο σιδηρόδρομος σύμφωνα με σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα, με σαφείς ευθύνες και πραγματικό έλεγχο. Ο στόχος, όπως είπε, δεν είναι απλώς να αποτρέπονται νέες αστοχίες, αλλά να χτιστεί ένα απόλυτα ασφαλές σιδηροδρομικό σύστημα, αντάξιο της χώρας μας, και να αποκατασταθεί σταδιακά η εμπιστοσύνη των επιβατών μέσω συνέπειας και μετρήσιμων αποτελεσμάτων.

Σύμφωνα με τον κ. Κυρανάκη, το μεγάλο στοίχημα είναι η αποκατάσταση και η πλήρης αναβάθμιση του άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη και συνολικά του σιδηροδρομικού άξονα Πειραιάς-Ειδομένη, ώστε η διαδρομή Αθήνα-Θεσσαλονίκη να διανύεται σε λιγότερο από 3,5 ώρες.

Τα έργα υποδομής – Ολοκλήρωση το καλοκαίρι του 2026

Τα έργα υποδομής στο τμήμα Αθήνα-Θεσσαλονίκη προχωρούν βάσει προγράμματος, με το χρονοδιάγραμμα των 15 μηνών να τηρείται πιστά χωρίς καμία απόκλιση ή παράταση. Έως το καλοκαίρι του 2026, το δίκτυο θα διαθέτει πλήρως 100% σημαδότηση, 100% τηλεδιοίκηση και 100% σύστημα αυτόματης πέδησης, στοιχεία που δεν προβλέπονταν στη σύμβαση 717, δημιουργώντας για πρώτη φορά ένα ενιαίο και σύγχρονο επίπεδο λειτουργίας στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα της χώρας.

Ο κ. Κυρανάκης επεσήμανε πως για τη μείωση των χρονοαποστάσεων στον ελληνικό σιδηρόδρομο καθοριστικό ρόλο έχουν τα έργα υποδομής. Έως το 2027 θα προχωρήσει η υπογειοποίηση ισόπεδων διαβάσεων, ενώ ορισμένες ενδέχεται να μετατραπούν σε ανισόπεδες, ανάλογα με την τοποθεσία.

23 νέα τρένα μετά από 20 χρόνια – Το πρώτο έρχεται για δοκιμαστικό δρομολόγιο στις 26 Ιανουαρίου

Ο αναπληρωτής υπουργός αποκάλυψε ότι τις επόμενες ημέρες θα φτάσει στην Ελλάδα το πρώτο τρένο για τα αρχικά τεστ στο ελληνικό δίκτυο, στο πλαίσιο της συμφωνίας της κυβέρνησης με τη Hellenic Train. Η συμφωνημένη ημερομηνία για το πρώτο δοκιμαστικό δρομολόγιο με τους Ιταλούς είναι η 26η Ιανουαρίου.

Η παραγγελία των νέων τρένων (όχι μεταχειρισμένων) στο πλαίσιο της νέας σύμβασης έχει ήδη υλοποιηθεί και τα πρώτα τρένα αναμένεται να ξεκινήσουν δρομολόγια εντός 18 μηνών. Η πλήρης παράδοση του συνόλου των 23 τρένων προβλέπεται έως το τέλος του 2027. Το συνολικό ποσό των 308 εκατ. ευρώ καταβάλλεται από τον ιταλικό όμιλο Ferrovie dello Stato και αποτελεί τη μεγαλύτερη επένδυση στις χερσαίες μεταφορές που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στη χώρα.

Η αναθεωρημένη σύμβαση, που υπογράφηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2025, με αυστηρότερο πλαίσιο υπέρ του ελληνικού δημοσίου και προβλέπει συνολικές επενδύσεις 420 εκατ. ευρώ, συζητείται και ψηφίζεται σήμερα από την Ολομέλεια της Βουλής. Όπως επισήμανε ο κ. Κυρανάκης, για πρώτη φορά περιλαμβάνεται ρήτρα δυνατότητας καταγγελίας της σύμβασης. Παράλληλα, αυστηροποιούνται οι ποινές για καθυστερήσεις και ακυρώσεις, ενώ διπλασιάζεται η αποζημίωση των επιβατών.

Από τα 23 τρένα, τα 11 θα είναι προαστιακού χαρακτήρα για την πύκνωση των δρομολογίων, ενώ τα υπόλοιπα 12 θα είναι υπεραστικά και θα δρομολογηθούν στο Αθήνα-Θεσσαλονίκη. «Το στοίχημα είναι να δρομολογηθούν οκτώ ζεύγη δρομολογίων από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο σε καθημερινή βάση, ενώ για το 2027 ο στόχος είναι να αυξηθούν σε δώδεκα ζεύγη. Με τα νέα τρένα και την ολοκλήρωση των έργων, η διαδρομή Αθήνα-Θεσσαλονίκη θα ολοκληρώνεται σε κάτω από 3,5 ώρες» τόνισε ο κ. Κυρανάκης.

Ο αναπληρωτής υπουργός αποκάλυψε και το ενδιαφέρον της Levante Ferries για τη δρομολόγηση επιβατικών δρομολογίων στο Αθήνα-Θεσσαλονίκη με μίσθωση τροχαίου υλικού από τη Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Α.Ε. «Δεν υπάρχει μονοπώλιο στον ελληνικό σιδηρόδρομο. Κάθε ελληνική ή ξένη σιδηροδρομική επιχείρηση που το επιθυμεί μπορεί να λάβει άδεια από τη ΡΑΣ. Ο ελληνικός σιδηρόδρομος είναι ανοιχτός σε επενδύσεις από παρόχους για επιβατικές και εμπορευματικές μεταφορές» είπε, προσθέτοντας: «Θέλουμε να υπάρχει ανταγωνισμός και εταιρείες που να επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν».

Παράλληλα, δρομολογούνται παρεμβάσεις αναβάθμισης στους δύο βασικούς σιδηροδρομικούς κόμβους της χώρας. Στην Αθήνα, τις επόμενες ημέρες προκηρύσσεται διαγωνισμός για την ανακαίνιση του Κεντρικού Σιδηροδρομικού Σταθμού, με στόχο την ανάδειξη του ιστορικού του χαρακτήρα και τη δημιουργία νέας πλατείας στον περιβάλλοντα χώρο. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη έργα στις αποβάθρες και στην υπόγεια σύνδεση με το μετρό, που αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το 2027. Αντίστοιχος διαγωνισμός προγραμματίζεται και για τον σιδηροδρομικό σταθμό της Θεσσαλονίκης, ενώ το υπουργείο έχει ήδη εξασφαλίσει πόρους από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανακαίνιση 35 σταθμών σε ολόκληρη τη χώρα.

Παρεμβάσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας

Τον περασμένο Ιούλιο ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση και λειτουργία του ETCS on board, δηλαδή του συστήματος αυτόματης πέδησης, σε όλα τα τρένα που κυκλοφορούν στο δίκτυο Αθήνας-Θεσσαλονίκης, προσθέτοντας μία ακόμη δικλείδα ασφαλείας σε περιπτώσεις ανθρώπινου λάθους. Επιπλέον, τον Ιούλιο του 2025 ξεκίνησε πιλοτικά το σύστημα ακριβούς γεωεντοπισμού, το οποίο βασίζεται στην τριγωνοποίηση δορυφορικών σημάτων GNSS με επίγειους σταθμούς, προσφέροντας ακρίβεια εντοπισμού έως 5 εκατοστά, σε αντίθεση με το συμβατικό GPS που μπορεί να αποκλίνει έως 15 μέτρα. Με το σύστημα αυτό εξασφαλίζεται ότι κανένα τρένο δεν κινείται «στα τυφλά», ακόμη και σε τμήματα του δικτύου με μονή γραμμή ή χωρίς προηγμένα ευρωπαϊκά συστήματα ERTMS, τα οποία βάσει κανονισμών δεν είναι υποχρεωτικά πριν το 2050. Από τον Φεβρουάριο, μέσω του gov.gr, κάθε πολίτης θα μπορεί να παρακολουθεί την πορεία των τρένων σε πραγματικό χρόνο με απόκλιση 5 εκατοστών. Η προμήθεια του απαραίτητου εξοπλισμού χρηματοδοτήθηκε πλήρως μέσω δωρεών από την Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών, χωρίς οικονομική επιβάρυνση του Δημοσίου.

Σχετικά με την εκπαίδευση του προσωπικού, ο αναπληρωτής υπουργός Κωνσταντίνος Κυρανάκης σημείωσε πως τέθηκε τέλος στο «απαρχαιωμένο μοντέλο εκπαίδευσης». Οι μηχανοδηγοί εκπαιδεύονται πλέον με προσομοιωτές για το σύστημα ETCS, με πρακτικές εξετάσεις και επαναξιολόγηση όλου του προσωπικού. Σε συνεργασία με τη Deutsche Bahn, το κέντρο εκπαίδευσης του ΟΣΕ στο Ρέντη ανακαινίζεται ώστε να λειτουργήσει εντός του 2026 με σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Τέλος, ολοκληρώθηκε η πρωτοβουλία braingain.ose.gr, με 320 αιτήσεις από Έλληνες του εξωτερικού με σιδηροδρομική εμπειρία σε οργανισμούς και εταιρείες 30 χωρών. Οι προκαταρκτικές συνεντεύξεις έχουν ολοκληρωθεί και οι πρώτες θέσεις στελεχών αναμένεται να προκηρυχθούν επίσημα στις αρχές του 2026.