Σε ανάρτησή του, ο υπουργός Επικρατείας ‘Ακης Σκέρτσος δίνει λεπτομερείς διευκρινίσεις για την κυβερνητική πρωτοβουλία—όπως και για τη διυπουργική συνέντευξη Τύπου—που θέτει οριστικό τέλος στην πρόσβαση ανηλίκων σε αλκοόλ και καπνικά προϊόντα.

«Ως πατέρας ενός έφηβου, αισθάνομαι διαρκώς την αγωνία κάθε γονιού για τους κινδύνους που καθημερινά αντιμετωπίζουν τα παιδιά μας απέναντι σε κάθε μορφή εξάρτησης. Ταυτόχρονα αισθάνομαι την ευθύνη να δημιουργήσουμε, ως κοινωνία και ως πολιτεία, ένα πιο ασφαλές περιβάλλον για όλα τα παιδιά.

Έχουμε, ως πολιτεία, υποχρέωση να σταθούμε δίπλα σε κάθε οικογένεια με τρόπο αποτελεσματικό και σύγχρονο, διαρκώς βελτιώνοντας τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους και αξιοποιώντας κάθε νέα δυνατότητα που μας προσφέρει η τεχνολογία για την προστασία των παιδιών».

Σχετικά με το ιστορικό της υπόθεσης, σημειώνει: «Γι’ αυτό, όταν το φθινόπωρο του 2024 συναντήσαμε απανωτά περιστατικά οξείας μέθης ανηλίκων λόγω παράνομης κατανάλωσης αλκοόλ σε καταστήματα εστίασης, αποφασίσαμε να εξετάσουμε ως κυβέρνηση πόσο επαρκές είναι το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο των απαγορεύσεων και των κυρώσεων για την πώληση αλκοόλ και καπνικών σε νέους κάτω των 18 ετών.

Τι διαπιστώσαμε στην πράξη για την απαγόρευση πώλησης αλκοόλ και καπνικών σε ανήλικους;

Ότι, δυστυχώς, η νομοθεσία που προβλέπει τις σχετικές απαγορεύσεις είχε, από το 1994 έως το 2019, υποστεί αλλεπάλληλες τροποποιήσεις που το είχαν καταστήσει πρακτικά κενό γράμμα.

Ο νόμος ανέθετε τους ελέγχους στις δημοτικές αστυνομίες, οι οποίες σε πολλούς δήμους υπολειτουργούν λόγω έλλειψης προσωπικού, και στο σώμα επιθεωρητών υγείας, που στερείται περιφερειακής διάρθρωσης και επαρκούς στελέχωσης.

Δεν υπήρχε ρητή υποχρέωση ταυτοποίησης της ηλικίας του πελάτη. Η Ελληνική Αστυνομία είχε απουσιάζει από τους ελεγκτικούς φορείς. Δεν υφίστατο κεντρικό μητρώο σημείων πώλησης προϊόντων αλκοόλ και καπνού, το οποίο θα επέτρεπε στοχευμένους ελέγχους.

Οι κυρώσεις ήταν περίπου “χάδια”. Ο πλημμεληματικός χαρακτήρας της παράβασης από πλευράς πωλητή είχε καταργηθεί, απομένοντας μόνο διοικητικά πρόστιμα χαμηλής αξίας, που δρομολογούσαν αφαίρεση άδειας λειτουργίας της επιχείρησης μόλις στην 5η υποτροπή!

Όλα αυτά τα κενά στη νομοθεσία κατέληγαν σε αποσπασματικούς, συνήθως εκ των υστέρων, ελέγχους, χωρίς ενιαία ψηφιακή καταγραφή, χωρίς απαραίτητες διαλειτουργικότητες μεταξύ των συναρμόδιων αρχών και χωρίς άμεση επιβολή κυρώσεων.

Με λίγα λόγια: Απαγόρευση στα χαρτιά, χωρίς αυστηρές κυρώσεις και χωρίς αποτελεσματικό ελεγκτικό μηχανισμό. Άρα χαμηλή συμμόρφωση».

Σε ό,τι αφορά το ερώτημα «γιατί πρέπει να μας αφορά τόσο ως γονείς όσο και ως πολιτεία η προστασία των παιδιών από την κατανάλωση αλκοόλ και καπνού;», ο ‘Α. Σκέρτσος απαντά:

«Πολύ απλά, διότι πρόκειται για εθιστικά προϊόντα που προκαλούν σημαντική βλάβη σε κρίσιμες λειτουργίες του ανθρώπινου σώματος. Η συζήτηση είναι πρωτίστως επιστημονική, καθώς το αλκοόλ και η νικοτίνη είναι πολύ πιο εθιστικά στο σώμα ενός ανήλικου.

Το γεγονός ότι τα παιδιά δεν έχουν πλήρως αναπτυχθεί ψυχοκοινωνικά και βιολογικά έως την ενηλικίωσή τους καθιστά τους ανήλικους πολύ πιο ευάλωτους στον εθισμό. Η πρώιμη εξάρτηση σε νεαρή ηλικία αυξάνει δυστυχώς τις πιθανότητες διατήρησης επιβλαβών συνηθειών και στην ενήλικη ζωή».

Στη συνέχεια, ο υπουργός Επικρατείας εντοπίζει τις βασικές καινοτομίες του νέου νόμου 5216 που ψηφίστηκε το καλοκαίρι του 2025. Συγκεκριμένα: «ο νόμος αλλάζει το πλαίσιο σε τρία επίπεδα:

• Υποχρεωτικός έλεγχος ηλικίας. Η ευθύνη μεταφέρεται στον πωλητή και καθιερώνεται υποχρεωτική ταυτοποίηση σε κάθε πώληση.
• Πλήρης ρύθμιση αγοράς. Επιβάλλεται καθολική απαγόρευση πώλησης σε ανηλίκους, απαγόρευση αυτόματων πωλητών και ρύθμιση νέων προϊόντων νικοτίνης.
• Αυστηρό πλαίσιο κυρώσεων. Ποινικό αδίκημα με αυτόφωρο διαδικασία, πρόστιμα έως 10.000 ευρώ και αναστολή ή ανάκληση άδειας λειτουργίας της επιχείρησης.

Η τεχνολογία ενισχύει την προσπάθεια. Όπως τονίζει ο υπουργός: «εδώ η αλλαγή είναι σαρωτική. Τα νέα ψηφιακά εργαλεία που σχεδιάστηκαν και τίθενται σε εφαρμογή είναι:

• Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου (alto.gov.gr). Προβλέπει την υποχρεωτική εγγραφή όλων των επιχειρήσεων, ώστε το κράτος να χαρτογραφήσει πλήρως την αγορά και οι αρχές να έχουν άμεση πρόσβαση στα δεδομένα.
• Age Verification μέσω Gov.gr Wallet & Kids Wallet. Η ταυτοποίηση ηλικίας γίνεται με σκανάρισμα ειδικού QR code, που οδηγεί σε άμεση επιβεβαίωση ηλικίας και είναι υποχρεωτική τόσο σε φυσικό όσο και σε online περιβάλλον.
• Πλατφόρμα events.gov.gr. Οι ιδιωτικές εκδηλώσεις σε χώρους εστίασης δηλώνονται υποχρεωτικά 48 ώρες πριν, ώστε να διενεργούνται αυτόματοι έλεγχοι και διασταυρώσεις.

Η τεχνολογία καθίσταται επομένως καθοριστικός σύμμαχος των ελεγκτικών μηχανισμών και κάθε επαγγελματία που επιθυμεί να είναι σύννομος και να προστατεύσει τα παιδιά από την παράνομη κατανάλωση αλκοόλ και καπνικών».

Παράλληλα, ο ‘Α. Σκέρτσος παραθέτει τα αποτελέσματα των ελέγχων από τον περασμένο Ιούλιο έως σήμερα: «Μετά την εφαρμογή του νόμου (07.07.2025 – 05.03.2026) αυξήθηκαν σημαντικά οι έλεγχοι χάρη στην ανάληψη της αρμοδιότητας από την ΕΛΑΣ κατά 21% (82.094 έλεγχοι από 68.081 πριν). Οι συλλήψεις κατέγραψαν αύξηση 341% (από 71 σε 313) και οι δικογραφίες αύξηση 455% (από 78 σε 433)».

Όσον αφορά στη σημασία της φροντίδας και της εποπτείας από τους ίδιους τους γονείς, αναφέρει: «Η εικόνα γονιού που στέλνει το παιδί του στο περίπτερο ή στο ψιλικατζίδικο της γειτονιάς για τσιγάρα ή ποτά δεν είναι εντελώς ξένη. Αντικατοπτρίζει τη χαλαρή κουλτούρα συμμόρφωσης που είχαμε ως κοινωνία έως πολύ πρόσφατα.

Το νέο πλαίσιο μάς υποχρεώνει όλους να αλλάξουμε συνήθειες και να συνειδητοποιήσουμε πόσο σοβαρή υπόθεση είναι η προστασία των παιδιών από τους κινδύνους του αλκοόλ και του καπνίσματος.

Τα στοιχεία της ΕΛΑΣ δείχνουν σημαντική αύξηση 45% στις δικογραφίες που σχηματίστηκαν σε βάρος γονιών για παραμέληση εποπτείας ανηλίκων: από 1.520 το 2024 σε 2.200 το 2025.

Καθήκον των γονιών είναι να θέτουμε όρια και κανόνες και κυρίως να συζητάμε διαρκώς με τα παιδιά μας για οτιδήποτε συμβαίνει στην καθημερινή τους ζωή».

Υπογραμμίζει ακόμη ότι η συγκεκριμένη δεν είναι η μόνη ούτε η τελευταία δράση για την προστασία των παιδιών, «αφού η ελληνική πολιτεία συστηματικά προσπαθεί τα τελευταία χρόνια να διαμορφώσει μια σύγχρονη πολιτική προστασίας της ευαλωτότητας των ανηλίκων απέναντι σε κάθε παλιό και νέο κίνδυνο.

Η εθνική στρατηγική για την αντιμετώπιση της βίας των ανηλίκων εντός και εκτός σχολικών μονάδων, οι παρεμβάσεις μας για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τον ψηφιακό εθισμό σε ταμπλέτες, κινητά και κοινωνικά δίκτυα, οι πολιτικές μας για τον δραστικό περιορισμό της βίας στα γήπεδα, η διαμόρφωση νέου πλαισίου επιχειρησιακών και ψηφιακών εργαλείων για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, αποτελούν μερικές μόνο από τις δράσεις μας για να σταθούμε δίπλα σε κάθε οικογένεια και σε κάθε παιδί που κινδυνεύει.

Θέλουμε ένα κράτος που φροντίζει και προστατεύει, ένα κράτος που ενδυναμώνει και απελευθερώνει.

Η ανοχή τελείωσε. Ο νόμος εφαρμόζεται.

Και τα παιδιά προστατεύονται στην πράξη, όχι στα χαρτιά».

Κλείνοντας την ανάρτησή του, ο υπουργός Επικρατείας εκφράζει θερμές ευχαριστίες προς όλους τους συναδέλφους του στην κυβέρνηση που «επί 16,5 μήνες, από τον Οκτώβριο του 2024 έως σήμερα, εργαζόμαστε πάνω σε αυτό το πολύ σημαντικό πεδίο που αφορά κάθε ελληνική οικογένεια», αναφερόμενος στους Δημήτρη Παπαστεργίου, Δημήτρη Βαρτζόπουλο, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ‘Αδωνι Γεωργιάδη, Γιώργο Φλωρίδη και Ιωάννη Μπούγα.