Μια ανατροπή στις πρώτες εκτιμήσεις για τις συνέπειες του πολέμου στο Ιράν δημιουργεί το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ, γεγονός που έχει ανεβάσει σταθερά το πετρέλαιο πάνω από 100 δολ/βαρέλι.

Η Κομισιόν και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκφράζουν πλέον έντονη ανησυχία για το πόσο θα κρατήσει ο πόλεμος που διανύει ήδη τον δεύτερο μήνα, διαγράφοντας τις αρχικές προσδοκίες για σύντομο τέλος. Στις Βρυξέλλες και στη Φρανκφούρτ εκτιμούν πως αν ο πόλεμος δεν λήξει μέχρι τον Απρίλιο, το ενεργειακό σοκ που έχει προκληθεί θα μετατραπεί σε σοβαρή ενεργειακή κρίση με συνέπειες ακόμη μη υπολογίσιμες για την παγκόσμια οικονομία. Οι επιπτώσεις θα είναι ακόμα μεγαλύτερες για την ευρωπαϊκή οικονομία, εξαιτίας της έντονης εξάρτησής της από τα ορυκτά καύσιμα (πετρέλαιο και φυσικό αέριο).

Γι’ αυτό το τέλος Απριλίου θεωρείται ορόσημο, τουλάχιστον από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα όσον αφορά τις αποφάσεις της για τα επιτόκια. Ευρωπαϊκές πηγές προδικάζουν ότι στην επόμενη συνεδρίαση στις 30 Απριλίου η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων κατά 0,25 της μονάδας αν μέχρι τότε δεν έχει τελειώσει ο πόλεμος. Στην ΕΚΤ επικρατεί έντονη ανησυχία για την πορεία του πολέμου, όπως ακριβώς αποτυπώνεται στις πρόσφατες δηλώσεις της επικεφαλής Κριστίν Λαγκάρντ, που χτυπά καμπανάκι κινδύνου για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη στην Ευρωζώνη.

Το κύριο σενάριο με το οποίο πλέον λειτουργεί η ΕΚΤ προβλέπει ότι το δεύτερο τρίμηνο του 2026 οι μέσες τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου θα διαμορφωθούν στα 90 δολάρια/βαρέλι και στα 50 ευρώ/MWh αντίστοιχα. Αυτό οδηγεί σε υποχώρηση του ρυθμού ανάπτυξης της ευρωζώνης το 2026 στο 0,9 % από 1,2 % της προηγούμενης εκτίμησης. Σύμφωνα με το σενάριο αυτό, η ανάπτυξη θα είναι κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη εφέτος σε σχέση με τις προπολεμικές προβλέψεις. Ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα ανέβει στο 2,6 %, εμφανίζοντας σαφή επιδείνωση σε σύγκριση με την προηγούμενη πρόβλεψη που τον τοποθετούσε στο 1,9 % εφέτος. Πρόκειται για επιδείνωση 0,7 ποσοστιαίων μονάδων που οφείλεται κυρίως στην άνοδο του ενεργειακού κόστους λόγω των υψηλότερων τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, όπως τονίστηκε στο ΑΠΕ ΜΠΕ.

Στο δυσμενές σενάριο, οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου το δεύτερο τρίμηνο τοποθετούνται ακόμη υψηλότερα, στα 119 δολάρια/βαρέλι και στα 87 ευρώ/MWh αντίστοιχα. Το σενάριο στηρίζεται στην πιθανότητα ότι το δεύτερο τρίμηνο εφέτος θα διακοπεί το 40 % των ροών πετρελαίου και LNG που περνούν από τα στενά του Ορμούζ εξαιτίας του αποκλεισμού που έχει επιβάλλει το Ιράν, χωρίς ωστόσο να σημειωθούν καταστροφές στις ενεργειακές υποδομές των χωρών του Κόλπου. Με αυτά τα επίπεδα τιμών, ο πληθωρισμός αναμένεται να ανέβει στο 3,5 % εφέτος, ενώ η ανάπτυξη θα περιοριστεί στο 0,6 %.

Στο ακραίο σενάριο της ΕΚΤ, το οποίο υποθέτει ότι το δεύτερο τρίμηνο του 2026 οι τιμές του πετρελαίου θα φτάσουν τα 145 δολάρια/βαρέλι και του φυσικού αερίου τα 106 ευρώ/MWh, ο πληθωρισμός προβλέπεται να εκτιναχθεί στο 4,4 % το 2026 και στο 4,8 % το 2027, ενώ η ανάπτυξη θα συρρικνωθεί στο 0,4 % εφέτος και στο 0,9 % το 2027.