Ως περιορισμένες χαρακτηρίζονται οι συνέπειες των νέων αμερικανικών δασμών στις ελληνικές εξαγωγές, σύμφωνα με εκτίμηση του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον.

Στην σύνοψη της έκθεσης περί της αποτίμησης των επιπτώσεων των νέων δασμών από τις ΗΠΑ στις ελληνικές εξαγωγές με ημερομηνία 4 Μαΐου που υπογράφουν ο Διονύσης Πρωτοπαπάς, γεν. Σύμβουλος ΟΕΥ Β΄ και η Ζαφειρένια Προεστάκη, γραμματέας ΟΕΥ Β΄, σημειώνονται τα ακόλουθα:

– Το καθεστώς των εισαγωγικών δασμών που ισχύει από 24.02.2026 στις ΗΠΑ, και προβλέπει πρόσθετο δασμό 10% επί του δασμού MFN, έχει διάρκεια 150 ημερών. Λήγει στα τέλη Ιουλίου 2026.

– Μετά το πέρας του Ιουλίου, εφόσον δεν υπάρξει νεότερη ρύθμιση, επανερχόμαστε στους γενικούς δασμούς που προβλέπονται από τη ρήτρα του πλέον ευνοούμενου κράτους (MFN) στο δασμολόγιο των ΗΠΑ, ήτοι στο καθεστώς που ίσχυε προ Νοεμβρίου 2025, πριν από τη δεύτερη θητεία της κυβέρνησης Τραμπ.

– Για τα προϊόντα χάλυβα, αλουμινίου και χαλκού, από την 02.04.2026 επιβάλλεται δασμός 50%, ενώ στα παράγωγά τους 25%.

– Σε εξέλιξη βρίσκονται 6 διαδικασίες έρευνας (investigations) βάσει του ‘Αρθρου 232 και 2 διαδικασίες βάσει του ‘Αρθρου 301. Αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός των προσεχών μηνών και βάσει αυτών να επιβληθούν πρόσθετοι δασμοί σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων.

– Εκτιμούμε ότι οι 6 έρευνες βάσει του ‘Αρθρου 232 συνολικά επηρεάζουν ελληνικές εξαγωγές που το 2025 αντιπροσώπευαν το 0,49% του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών στις ΗΠΑ. Για τις 2 διαδικασίες βάσει του ‘Αρθρου 301, η μία δεν επηρεάζει την Ελλάδα καθόσον αφορά παραγωγή με αναγκαστική εργασία, ενώ η άλλη αφορά «πλεονάζουσα παραγωγή», περίπτωση που πιθανότατα δεν θα αφορά ελληνικά εξαγώγιμα προϊόντα.

– Συνεπώς, εκτιμούμε ότι μετά τα τέλη Ιουλίου, η δασμολογική μεταχείριση των ελληνικών εξαγωγών θα διαμορφωθεί στο ίδιο επίπεδο με αυτό που ίσχυε προ Νοεμβρίου 2025, δηλαδή πριν την επιβολή δασμών, με μόνη ουσιαστική εξαίρεση τα προϊόντα χάλυβα, αλουμινίου και χαλκού και τα παράγωγά τους.

Δείτε ΕΔΩ τον σχετικό πίνακα.

Το ιστορικό

Στις 20.02.2026, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε ότι ο Πρόεδρος Τραμπ δεν διαθέτει εξουσία επιβολής ανταποδοτικών εισαγωγικών δασμών βάσει του Νόμου περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA). Συνεπώς, ακυρώθηκαν οι ανταποδοτικοί δασμοί που είχαν επιβληθεί βάσει IEEPA. Στην περίπτωση της ΕΕ, ο καταργηθείς δασμός ανερχόταν σε 15%, όπως τονίστηκε στο ΑΠΕ ΜΠΕ.

Παρά ταύτα, παραμένουν σε ισχύ δασμοί που επιβάλλονται με βάση άλλες διατάξεις, όπως το ‘Αρθρο 232 (εθνική ασφάλεια) ή το ‘Αρθρο 301 (αθέμιτες εμπορικές πρακτικές). Την ίδια ημέρα της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ο Πρόεδρος Τραμπ επικαλέστηκε το ‘Αρθρο 122 του Εμπορικού Νόμου του 1974, προκειμένου να επιβληθεί νέος καθολικός δασμός 10% πλέον του δασμού του Μάλλον Ευνοούμενου Κράτους (MFN), με διάρκεια 150 ημερών από 24.02.2026 έως τα τέλη Ιουλίου 2026, με δυνατότητα παράτασης κατόπιν απόφασης του Κογκρέσου.

Εν όψει της λήξης του καθολικού δασμού 10% στα τέλη Ιουλίου, η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξετάζει τρόπους επέκτασης των δασμών βάσει των ‘Αρθρων 232 και 301. Στο πλαίσιο αυτό έχουν εκκινήσει έξι και δύο διαδικασίες έρευνας και δημόσιας διαβούλευσης, αντίστοιχα. Θεωρείται δεδομένο ότι οι διαδικασίες αυτές θα οδηγήσουν σε νέους δασμούς. Το αποτέλεσμά τους αναμένεται να ανακοινωθεί μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου 2026.

Οι συνέπειες για τις ελληνικές εξαγωγές:

– Βάσει του ‘Αρθρου 122, από 24/2, ο πρόσθετος δασμός για προϊόντα προέλευσης ΕΕ διαμορφώνεται σε 10% επί του προϋπάρχοντα δασμού MFN.

– Βάσει του ‘Αρθρου 232, παραμένουν σε ισχύ οι δασμοί 50% σε προϊόντα χάλυβα, αλουμινίου και χαλκού και 25% στα παράγωγά τους. Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για σημαντικές εξαγωγικές κατηγορίες της Ελλάδας, οι εξαγωγές μας καταγράφουν ανοδική πορεία χάρη στην ταυτόχρονη αύξηση της αμερικανικής ζήτησης λόγω της ανεπαρκούς εγχώριας παραγωγής.

– Για τις νέες έρευνες, βάσει του ‘Αρθρου 232, εκτιμούμε ότι ενδέχεται να επηρεαστούν ελληνικές εξαγωγές αξίας περίπου 12 εκ. ευρώ, που αντιπροσωπεύουν μόλις το 0,5% του συνόλου.

– Η έρευνα βάσει του ‘Αρθρου 301 για την απαγόρευση εισαγωγών αγαθών παραγόμενων με αναγκαστική εργασία δεν προβλέπεται να επηρεάσει τις ελληνικές εξαγωγές, δεδομένου ότι η χώρα μας δεν αντιμετωπίζει τέτοιο ζήτημα.

– Η έρευνα βάσει του ‘Αρθρου 301 για τη Διαρθρωτική Πλεονάζουσα Δυναμικότητα και Παραγωγή στους Τομείς της Μεταποίησης αποτελεί πιθανή πηγή μελλοντικής πίεσης στις ελληνικές εξαγωγές, καθώς το πεδίο της έρευνας είναι ιδιαίτερα ευρύ και η Ελλάδα θα υποστεί οποιοδήποτε μέτρο υιοθετηθεί κατά άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, εκτιμούμε ότι η κατηγορία τροφίμων-ποτών που αντιπροσωπεύει το 1/3 του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών, καθώς και η κατηγορία των υδρογονανθράκων που αντιστοιχεί σε άλλο 1/3, δεν θίγεται. Επιπλέον, τα προϊόντα χαλκού, σιδήρου, αλουμινίου και τα παράγωγά τους ήδη επιβαρύνονται με δασμό 50% και 25% αντιστοίχως. Συνεπώς, τυχόν πρόσθετες επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από τις υπόλοιπες κατηγορίες προϊόντων που θα συμπεριληφθούν.