Τη στρατηγική της κυβέρνησης για τη διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου βιώσιμης ανάπτυξης, με αιχμή τον χωροταξικό σχεδιασμό, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενεργειακή μετάβαση, ανέλυσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα «για πρώτη φορά διαθέτει ένα ενιαίο, ολοκληρωμένο πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού», που επιχειρεί να θέσει τέρμα στην αποσπασματικότητα και την αυθαιρεσία, θέτοντας σαφείς κανόνες για την ανάπτυξη του τουρισμού, των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και της βιομηχανίας.

Ο υπουργός τόνισε πως η κυβέρνηση προχωρά παράλληλα τα τρία κομβικά Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, ενώ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, με περιορισμούς στην εγκατάσταση ενεργειακών έργων σε δάση, περιοχές Natura και εθνικούς δρυμούς. Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία της ενεργειακής ασφάλειας για τη γεωπολιτική σταθερότητα της χώρας, τονίζοντας ότι σήμερα πάνω από το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται από ΑΠΕ. Ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε επίσης στις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες για τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000, στα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα και στο πρόγραμμα Antinero, μιλώντας για μία συνολική μεταρρύθμιση που συνδέει την ανάπτυξη με τη βιωσιμότητα και την κοινωνική συνοχή. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ενίσχυση του ελληνογαλλικού άξονα, με τη σύσταση μίας ομάδας προστασίας των θαλασσών, κατόπιν σχετικής ανακοίνωσης στο πλαίσιο του Συμβουλίου Υπουργών της ΕΕ στο Παρίσι.

«Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια αλλάζει – και αλλάζει με σχέδιο. Για πρώτη φορά, η χώρα μας αποκτά ένα συνεκτικό, ολιστικό πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού, που απαντά στις ανάγκες του σήμερα, προετοιμάζοντας την Πατρίδα μας για το αύριο», σημείωσε ο κ. Στ. Παπασταύρου. «Για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, το να βάλουμε τάξη στον χώρο είναι μία βαθιά πολιτική επιλογή. Βάζοντας κανόνες, αποτρέπουμε την αυθαιρεσία, βοηθούμε τους πολλούς, προάγουμε τη διαφάνεια, την αποτελεσματικότητα, την ισονομία. Η χωροταξία δείχνει τον τρόπο με τον οποίο αποφασίζουμε πώς θα ζήσουμε, πώς θα αναπτυχθούμε, πώς θα προστατεύσουμε τον τόπο μας και πώς θα διασφαλίσουμε ότι θα αφήσουμε στις επόμενες γενιές μια Ελλάδα καλύτερη από αυτήν που παραλάβαμε εμείς».

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχωρά παράλληλα στη θεσμοθέτηση τριών κομβικών Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων: προ ημερών παρουσιάστηκε το ΕΧΠ για τον Τουρισμό, την εβδομάδα που πέρασε τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση το ΕΧΠ για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και ακολουθεί, σύντομα, το ΕΧΠ για τη Βιομηχανία.

Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου: «Τα σχέδια αυτά λειτουργούν συμπληρωματικά, διαμορφώνοντας ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης, όπου η οικονομική πρόοδος συνυπάρχει με την προστασία του περιβάλλοντος και την κοινωνική συνοχή».

Στον τουρισμό, «τα πρώτα 25 μέτρα από την ακτογραμμή τίθενται υπό καθεστώς πλήρους προστασίας. Καμία κατασκευή, καμία διαμόρφωση. Επιτρέπονται μόνο έργα κοινής ωφέλειας, όπως η πρόσβαση για άτομα με αναπηρία και τα ασθενοφόρα».

Για το νέο Χωροταξικό των ΑΠΕ που μπήκε σε διαβούλευση, ο ΥΠΕΝ επεσήμανε: «Στον τομέα της ενέργειας, η Ελλάδα έχει ήδη κάνει άλματα. Σήμερα, πάνω από το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουμε προέρχεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ενώ από το 2024 η χώρα μας έχει καταστεί καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται για μία περιβαλλοντική επιτυχία, ταυτόχρονα με ένα ζήτημα εθνικής ισχύος. Η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί πλέον προϋπόθεση εθνικής ανεξαρτησίας και γεωπολιτικής σταθερότητας».

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ «θέτει σαφή όρια και κατευθύνσεις. Προβλέπει απαγόρευση φωτοβολταϊκών σε δάση, δασικές εκτάσεις και περιοχές Natura. Απαγορεύει την εγκατάσταση αιολικών πάρκων σε περιοχές υψομέτρου άνω των 1200 μ., σε εθνικούς δρυμούς και σε τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Για πρώτη φορά, καθορίζονται συγκεκριμένες περιοχές καταλληλότητας για την ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων».

«Η ενεργειακή μετάβαση οφείλει να σέβεται τη φύση και την τοπική κοινωνία. Μόνο έτσι μπορεί να είναι πραγματικά βιώσιμη».

Στο ζήτημα της αποθήκευσης: «Την 1η Απριλίου, μπήκαν στο σύστημα 32 MW, με δύο μπαταρίες. Και προχωρούμε γρήγορα: είμαστε ήδη στα 210 MW, με εκτίμηση να φτάσουμε, μέχρι το τέλος του έτους, τα 700-800 MW».

«Για την κυβέρνηση Μητσοτάκη η βιώσιμη ανάπτυξη, με σεβασμό στις τοπικές κοινωνίες και στο περιβάλλον, αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα. Γι’ αυτό και οι πρωτοβουλίες μας κινούνται σε πολλά επίπεδα». Την περασμένη Πέμπτη εγκρίθηκαν δύο ακόμα Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ) για περιοχές του Δικτύου Natura 2000 σε Θεσσαλονίκη, Χαλκιδική, Πρέβεζα και Άρτα.

«Από το 2019, έχουν εγκριθεί ΕΠΜ για επιπλέον 247 περιοχές Natura, οι οποίες, μαζί με τις ήδη 75 εγκεκριμένες, ανεβάζουν τις προστατευόμενες σε 322 (από τις 446 συνολικά) και καλύπτουν πλέον πάνω από το 75% της συνολικής έκτασης του Δικτύου στη χώρα μας».

«Εντός του 2026 προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί η έκδοση ΕΠΜ και για το υπόλοιπο 25%. Μαζί με την ολοκλήρωση της θεσμοθέτησης των δύο μεγάλων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων, η χώρα μας καθίσταται πρωτοπόρος πανευρωπαϊκά στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος».

«Την περασμένη Τετάρτη είχα συνάντηση στο Παρίσι με τη Γαλλίδα ομόλογό μου, κυρία Monique Barbut, με την οποία συμφωνήσαμε να ενισχύσουμε τον ελληνογαλλικό άξονα, με τη σύσταση μίας ομάδας προστασίας των θαλασσών, στο πλαίσιο των Συμβουλίων Υπουργών της ΕΕ».

Για το πρόγραμμα Antinero, ο κ. Παπασταύρου τόνισε: «Ενισχύουμε το Antinero, το πιο εκτεταμένο πρόγραμμα πρόληψης που έχει σχεδιαστεί και υλοποιηθεί στη χώρα μας για την προστασία των δασικών μας οικοσυστημάτων. Το Antinero συμπεριλήφθηκε στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την «Κατάσταση της Ένωσης», που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025 με τα επιτεύγματα της χρονιάς, ως εμβληματικό παράδειγμα του πώς η επένδυση της ΕΕ ενισχύει την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή, την ετοιμότητα και την προστασία των τοπικών κοινοτήτων».

Κλείνοντας, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας δήλωσε: «Η Ελλάδα χρειάζεται ανάπτυξη. Αλλά ανάπτυξη με σχέδιο, κανόνες και προοπτική. Αυτή είναι η μεγάλη μεταρρύθμιση που υλοποιούμε σήμερα: να περάσουμε από την αποσπασματικότητα και την όποια αυθαιρεσία, στην οργάνωση, τη βιωσιμότητα και την εμπιστοσύνη. Για μια Ελλάδα που σχεδιάζει το μέλλον της με αυτοπεποίθηση, σχέδιο και ευθύνη».