Εξωδικαστική επίλυση μέσω κτηματολογικής διαμεσολάβησης για τα ακίνητα που έχουν χαρακτηριστεί ως αγνώστου ιδιοκτήτη, στα οποία οι πολίτες επικαλούνται δικαιώματα από έκτακτη χρησικτησία, προσφέρεται με τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Βάσει των στοιχείων που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο, στο 72% της κτηματογράφησης 3,45 εκατομμύρια ακίνητα, περίπου το 9% εμφανίζεται ως αγνώστου ιδιοκτήτη.

Πρόσφατα, με το ν.5197/2025, δόθηκε η ευχέρεια να διορθωθούν οι εγγραφές αγνώστου μέσω κτηματολογικής διαμεσολάβησης.

Κατά συνέπεια, όπως αναφέρει το υπουργείο, «σε συνέχεια της ήδη επιτυχημένης διάταξης για την κτηματολογική διαμεσολάβηση επεκτείνεται το πεδίο εφαρμογής και στις περιπτώσεις όπου προβάλλεται δικαίωμα κυριότητας λόγω έκτακτης χρησικτησίας».

Όπως επισημαίνεται μέχρι σήμερα, παρά το γεγονός ότι το Δημόσιο, οι ΟΤΑ και τα ΝΠΔΔ δεν διεκδικούσαν δικαιώματα, ο πολίτης υποχρεωνόταν να καταθέσει αίτηση στο δικαστήριο και να ακολουθήσει μια δαπανηρή και χρονοβόρα διαδικασία για να κατοχυρώσει την ιδιοκτησία του. Μάλιστα τις περισσότερες φορές έπρεπε να προσφύγει δύο φορές στη δικαιοσύνη.

Με τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Δικαιοσύνης και ειδικότερα της Ειδικής Γραμματείας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών επέρχονται οι ακόλουθες ευνοϊκές αλλαγές για τους πολίτες:
• Ουσιαστική δημοσιότητα μέσω καταχώρησης στο Κτηματολόγιο του Φύλλου Βασικών Στοιχείων για την παροχή πληροφοριών και τη δυνατότητα ενημέρωσης και τυχόν παρέμβασης τρίτου.

• Διεξαγωγή Κτηματολογικής Διαμεσολάβησης από ειδικό μητρώο.

• Σε περίπτωση επιτυχούς έκβασης, ενσωματώνονται στο πρακτικό διαμεσολάβησης:

1) από το Δημόσιο, τους ΟΤΑ και τα ΝΠΔΔ έγγραφο περί μη προβολής δικαιωμάτων και 2) από τον ιδιώτη τουλάχιστον δύο (2) ένορκες βεβαιώσεις και έντυπο Ε9 για την επίμαχη ιδιοκτησία τουλάχιστον δέκα (10) έτη προ της διενέργειας της υποχρεωτικής συνεδρίας κτηματολογικής διαμεσολάβησης.

Δύναται επιπλέον να προσκομισθούν:

α) αποδείξεις παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεφωνίας και ύδρευσης επ’ ονόματι του τεκμαιρόμενου ως ενάγοντος,

β) μισθωτήρια συμβόλαια στα οποία ο τελευταίος εμφανίζεται ως εκμισθωτής ή αποδείξεις είσπραξης μισθωμάτων,

γ) δηλώσεις ενώπιον δημόσιων ή φορολογικών αρχών,

δ) οικοδομική άδεια,

ε) τοπογραφικά διαγράμματα βεβαίας χρονολογίας, ιδίως ως προσαρτώμενα σε τίτλους ιδιοκτησίας, συμβολαιογραφικές πράξεις, οικοδομικές άδειες και

στ) ιδιωτικό συμφωνητικό πώλησης ή διανομής το οποίο να έχει συνταχθεί τουλάχιστον είκοσι (20) έτη πριν από την προσφυγή στη διαδικασία της διαμεσολάβησης και να φέρει βεβαία χρονολογία.

Με την καινοτόμο αυτή ρύθμιση του άρθρου 61 του υπό συζήτηση νομοσχεδίου στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, σύμφωνα με το υπουργείο, «επιλύονται διαχρονικά προβλήματα με άμεσο και εξωδικαστικό τρόπο με προτεραιότητα την απόλυτη προστασία των δικαιωμάτων κάθε πολίτη, ενισχύοντας παράλληλα την απρόσκοπτη λειτουργία της οικονομίας με την αξιοποίηση χιλιάδων ακινήτων».