Την έντονη ικανοποίησή τους για την ομόφωνη απόφαση της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO να εντάξει την «Ευρύτερη Περιοχή του Ολύμπου» στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, εξέφρασαν με κοινή δήλωσή τους τα Υπουργεία Πολιτισμού και Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η απόφαση ελήφθη στο πλαίσιο των εργασιών της 48ης Συνόδου της Επιτροπής, που πραγματοποιείται από τις 19 Ιουλίου, στην πόλη Busan της Νότιας Κορέας.
Όπως αναφέρεται στην οικεία ανακοίνωση, το Υπουργείο Πολιτισμού και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας η ένταξη του μυθικού βουνού στον εν λόγω Κατάλογο συνιστά μία από τις κορυφαίες διεθνείς διακρίσεις, στον χώρο της διαφύλαξης της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς, δεδομένου ότι αναγνωρίζει την Εξέχουσα Οικουμενική Αξία του Ολύμπου, τοποθετώντας τον μεταξύ των πλέον εμβληματικών μνημείων παγκοσμίως, που χρήζουν ειδικής φροντίδας και προστασίας, προς όφελος της Ανθρωπότητας.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Η ένταξη του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO επιβεβαιώνει την αδιάλειπτη δέσμευση της Ελλάδας στην προστασία, ανάδειξη και βιώσιμη διαχείριση της πολιτιστικής και φυσικής της κληρονομιάς, σύμφωνα με τις αρχές της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Παράλληλα, ενδυναμώνει τη διεθνή προβολή ενός τόπου που αποτελεί διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού, της φύσης και της οικουμενικής κληρονομιάς, αναδεικνύοντας την κοινή ευθύνη της διεθνούς κοινότητας για τη διατήρησή του, προς όφελος των σημερινών και των επερχόμενων γενεών. Η ένταξη συμπυκνώνει, με μοναδικό τρόπο, την αδιαίρετη ενότητα της πολιτιστικής και της φυσικής μας κληρονομιάς. Ο Όλυμπος είναι το βουνό που, μέσω των ομηρικών επών και της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, διέδωσε την ελληνική μυθολογία και τον ελληνικό πολιτισμό σε όλο τον κόσμο. Παραμένει το αιώνιο σύμβολο της κατοικίας των Ολυμπίων Θεών, και ενός πολυδιάστατου και «δραματικού» τοπίου, εμπνέοντας δέος και σεβασμό και συνεχίζοντας να τροφοδοτεί τη σκέψη, την τέχνη, τις επιστήμες και την παγκόσμια πολιτιστική δημιουργία. Οι χαρακτηρισμοί του Ολύμπου στα έργα του Ομήρου -«πολύπτυχος», για τις πολυάριθμες κορυφές του, «μακρός», που δεσπόζει επιβλητικά στον ορίζοντα, «νιφόεις» χιονοσκεπής, «πολυδειράς» για τις πολλές χαράδρες του- αποτέλεσαν την αφετηρία αυτής της διαχρονικής έμπνευσης. Η εικόνα του Ολύμπου, όπως αποτυπώθηκε από την ποιητική ιδιοφυΐα του Ομήρου, πριν από σχεδόν τρεις χιλιετίες, παραμένει αναλλοίωτη μέχρι σήμερα, προκαλώντας το ίδιο συναίσθημα θαυμασμού και σεβασμού στον σύγχρονο επισκέπτη. Θερμές ευχαριστίες προς τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην UNESCO Γιώργο Κουμουτσάκο, για τη σταθερή και ουσιαστική υποστήριξή του, καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, προς τα στελέχη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του ΟΦΥΠΕΚΑ, καθώς και της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πιερίας του Υπουργείου Πολιτισμού. Η επιστημονική κατάρτιση, η αφοσίωση και η άριστη συνεργασία τους οδήγησαν στην επίτευξη του κοινού στόχου της ένταξης, μιας πολυσήμαντης επιτυχίας που μας κάνει όλους περήφανους».
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε: «Το φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας αποτελεί ζωντανό και αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας, της ιστορίας και του πολιτισμού μας. Η προστασία και η ανάδειξή του βρίσκονται στον πυρήνα της κυβερνητικής μας πολιτικής. Ο Όλυμπος ανακηρύχθηκε πρώτος Εθνικός Δρυμός της Ελλάδας το 1938, αποτελεί καταφύγιο για σπάνια αρπακτικά, ενώ φιλοξενεί το 28% των φυτικών ομάδων -πάνω από 1900 είδη και μάλιστα 27 εξ αυτών που φύονται μόνο στον Όλυμπο και πουθενά αλλού στον κόσμο- και σημαντικούς πληθυσμούς πανίδας. Από τον Όλυμπο, ένα παγκόσμιο σύμβολο που συνδέει τον αρχαίο μύθο του υψηλότερου βουνού της Ελλάδας, ως κατοικίας των θεών, με το περιβαλλοντικό μέλλον της πατρίδας μας, μέχρι τα Απάτητα Βουνά και τα νέα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και υλοποιούμε, αποδεικνύουμε στην πράξη ότι η προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας αποτελεί σταθερή εθνική προτεραιότητα. Με την ίδρυση και την ενίσχυση του ΟΦΥΠΕΚΑ θέσαμε τις βάσεις για μια σύγχρονη και ολοκληρωμένη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών της χώρας. Μέσα από τη συστηματική συνεργασία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του Υπουργείου Πολιτισμού και του ΟΦΥΠΕΚΑ, καταρτίστηκε ο πλήρης φάκελος της υποψηφιότητας του Ολύμπου για την ένταξή του στον Κατάλογο Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς της UNESCO, ολοκληρώνοντας με επιτυχία μια προσπάθεια που είχε ξεκινήσει το 2014. Περνάμε τώρα από τη διεθνή αναγνώριση στα συγκεκριμένα έργα. Το αμέσως επόμενο διάστημα υλοποιούμε στον Όλυμπο παρεμβάσεις ύψους άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ, με στόχο την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, τη βελτίωση της προσβασιμότητας και την αειφόρο ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής. Θερμές ευχαριστίες και συγχαρητήρια στην Δρα Διονύσια Χατζηλάκου, διευθύντρια του ΟΦΥΠΕΚΑ που ηγήθηκε της όλης προσπάθειας, καθώς και σε όλους όσοι συνέβαλαν σε αυτή τη μεγάλη εθνική επιτυχία. Ιδιαίτερες ευχαριστίες στην Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, με την οποία συνεργαστήκαμε για ακόμη μία φορά εποικοδομητικά προς όφελος της Πατρίδας μας. Και μία ξεχωριστή μνεία για την υποστήριξη στον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην UNESCO, Γιώργο Κουμουτσάκο. Συνεχίζουμε με σχέδιο και συνέπεια, ώστε να προστατεύσουμε και να αναδείξουμε τη μοναδική φυσική και πολιτιστική κληρονομιά της χώρας μας για τις σημερινές και τις επόμενες γενιές».
Η επιτυχής ολοκλήρωση της υποψηφιότητας του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO ως Μικτό Αγαθό είναι το αποτέλεσμα της στενής και άριστης συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς της χώρας. Ο φάκελος υποψηφιότητας συντάχθηκε από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α), που εποπτεύεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τη Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία των δύο φορέων, στους τομείς της φυσικής και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η επιτυχής έκβαση της υποψηφιότητας αναδεικνύει τη δυναμική της διατομεακής συνεργασίας, η οποία, σε συνδυασμό με τη συμβολή των αρμόδιων υπηρεσιών και της τεχνογνωσίας που διαθέτουν, της επιστημονικής κοινότητας και της τοπικής αυτοδιοίκησης, των εμπλεκόμενων φορέων και των υπολοίπων ενδιαφερομένων μερών, οδήγησε στην τεκμηρίωση, ενός ιδιαίτερα σύνθετου φακέλου, ο οποίος επιτυχώς ανταποκρίθηκε, στις υψηλές απαιτήσεις της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
Αυτή η ένταξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Όλυμπος εντάσσεται στον Κατάλογο ως μικτό αγαθό, σε μία από τις πλέον απαιτητικές κατηγορίες, η ένταξη των οποίων προϋποθέτει ταυτόχρονη τεκμηρίωση, τόσο των πολιτιστικών, όσο και των φυσικών αξιών τους. Οι μικτές εγγραφές αποτελούν, συγκριτικά, μικρό ποσοστό του συνόλου των εγγραφών, στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, τη μοναδική που παρουσιάστηκε προς εξέταση στην παρούσα Σύνοδο της Επιτροπής. Η Ελλάδα -μαζί με τις παλαιότερες εγγραφές των Μετεώρων και του Αγίου Όρους- διαθέτει τρία μικτά αγαθά στον Κατάλογο, ενώ συνολικά αριθμεί 21 εγγραφές πλέον, γεγονός που καθιστά αυτή την επιτυχία ιδιαίτερα σημαντική για τη χώρα, ενισχύοντας τη διεθνή παρουσία της στο πλαίσιο της Σύμβασης.
Παράλληλα, αυτή η ένταξη αναγνωρίζει τη μοναδική φυσική αξία του Ολύμπου, ως τόπου εξαιρετικής σημασίας για τη βιοποικιλότητα. Με υψόμετρο 2.918 μ. διαθέτει, λόγω της εγγύτητάς του με τις ακτές του Αιγαίου Πελάγους, μεγάλη υψομετρική διακύμανση και έντονο το ανάγλυφό του, τοπογραφική απομόνωση και ιστορικό ρόλο ως παγετώδες καταφύγιο, φιλοξενώντας 1.983 taxa, δηλαδή πάνω από το 25% της Ελληνικής χλωρίδας. Αυτός ο χλωριδικός πλούτος και η εξαιρετικά πυκνή συγκέντρωση στενοενδημικών ειδών (είδη που απαντώνται μόνον στον Όλυμπο, σ’ ολόκληρο τον κόσμο), του προσδίδουν παγκόσμια αξία, καθιστώντας τον «κιβωτό» της βιοποικιλότητας. Παράλληλα, φιλοξενεί πλούσια πανίδα, που περιλαμβάνει πολυάριθμα είδη πτηνών, θηλαστικών, όπως και την καφέ αρκούδα και τον μεγαλύτερο ελληνικό υποπληθυσμό αγριόγιδου, ερπετά, αμφίβια και ασπόνδυλα.
Ο Όλυμπος, το υψηλότερο βουνό της Ελλάδας, διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού και της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, ως η μυθική κατοικία των Δώδεκα Ολύμπιων Θεών, κατέχει κεντρική θέση στην κοσμοαντίληψη των αρχαίων Ελλήνων. Η επίδρασή του, μέσα από τα Ομηρικά Έπη, τη Θεογονία του Ησιόδου και τη μεταγενέστερη γραμματεία, υπερέβη τα όρια του αρχαίου κόσμου. Εξακολουθεί και σήμερα να εμπνέει τη λογοτεχνία, τις τέχνες, τη φιλοσοφία, τις επιστήμες και τη σύγχρονη παγκόσμια πολιτιστική δημιουργία. Η αρχαιολογική περιοχή του Δίου, στους πρόποδες του βουνού, συνιστά τη σημαντικότερη υλική έκφραση της λατρείας των Ολύμπιων Θεών, συμπληρώνοντας οργανικά το εξαιρετικό πολιτιστικό και φυσικό τοπίο του.
Ομόφωνη απόφαση
Με ομοφωνία η Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αναγνώρισε τον Όλυμπο ως φυσικό και πολιτιστικό αγαθό, εξαίρετης οικουμενικής αξίας για την ανθρωπότητα.
Η απόφαση αυτή, που συνιστά μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για τη χώρα μας, ελήφθη στην πόλη Μπουσάν της Κορέας, όπου διεξάγεται αυτές τις ημέρες η 48η σύνοδος της Επιτροπής του Διεθνούς Οργανισμού.
Η απόφαση αυτή, που αποτελεί ιστορική διάκριση για τη χώρα μας, ελήφθη, μετά από σημαντικές προσπάθειες της ελληνικής αντιπροσωπείας μια και οι προτάσεις της επιτροπής εμπειρογνωμόνων, θεωρούσαν ότι υπάρχουν τεχνικές ελλείψεις στη σχετική πρόταση.
Η ελληνική αντιπροσωπεία που αποτελείται από εμπειρογνώμονες του υπουργείου Πολιτισμού και του UNESCO, Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με επικεφαλής τον μόνιμο αντιπρόσωπο της χώρας μας στην UNESCO Γιώργο Κουμουτσάκο, είχε την τελευταία εβδομάδα στην Κορέα εντατικές επαφές με όλες τις αντιπροσωπείες των χωρών, ώστε τελικά να υπάρξει το θετικό ομόφωνο αποτέλεσμα.
Η προσπάθεια της ελληνικής αντιπροσωπείας, είχε ξεκινήσει εδώ και εβδομάδες, με τον κ. Κουμουτσάκο να έχει επαφές με πολλές αντιπροσωπείες χωρών, ώστε να καταστεί δυνατόν, να ληφθεί η θετική, ιδιαίτερα σημαντική για τη χώρα απόφαση.
Η ανάρτηση της UNESCO στο X: https://x.com/UNESCO/status/2081273968213033366
Η UNESCO αναφέρει για τον Όλυμπο «Ο Όλυμπος βρίσκεται στη βόρεια Ελλάδα και είναι το υψηλότερο βουνό της χώρας. Το μικροκλίμα του, το οποίο προκύπτει από την εγγύτητά του στη θάλασσα και την απότομη υψομετρική του διαφορά, δημιουργεί μια αξιοσημείωτη ποικιλομορφία στο ανάγλυφο, το κλίμα και τη βλάστηση. Σε αυτό το τοπίο, οι αρχαίοι Έλληνες τοποθέτησαν την κατοικία των Δώδεκα Ολύμπιων Θεών, με κυρίαρχο τον Δία, καθώς και των Μουσών και των Χαρίτων. Μέσα από τα έργα του Ησίοδου και του Ομήρου, ο Όλυμπος κατέστη κεντρικό σημείο αναφοράς της ελληνικής μυθολογίας σε ολόκληρο τον ελληνικό και ρωμαϊκό κόσμο, καθιστώντας τον διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού»,
