Στα πλαίσια συμφωνίας μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον προβλέπεται ιδιωτικό ταμείο ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την τόνωση των επενδύσεων στο Ιράν, ενώ ήδη έχουν εξασφαλιστεί δεσμεύσεις για πάνω από το ήμισυ του ποσού, όπως ανέφερε στο Reuters πηγή με γνώση των διαπραγματεύσεων.

Σκοπός του ταμείου είναι να παράσχει οικονομικά κίνητρα και στις δύο πλευρές ώστε να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία για τον τερματισμό της σύρραξης, εξήγησε η ίδια πηγή, η οποία επέλεξε να παραμείνει ανώνυμη δεδομένου ότι το εγχείρημα δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα.

Η ύπαρξη του μηχανισμού ήταν ήδη γνωστή, όμως το Reuters αποκαλύπτει σήμερα για πρώτη φορά ότι έχουν ήδη καλυφθεί περισσότερο από τα μισά κεφάλαια και ότι η χρηματοδότηση θα προέρχεται αποκλειστικά από ιδιωτικές πηγές.

Πρόκειται για ιδιωτικό επενδυτικό εργαλείο, όχι για πρόγραμμα ανοικοδόμησης ή αποζημιώσεων, και δεν θα εμπλέκονται κρατικά κονδύλια ή επιδοτήσεις, διευκρίνισε η πηγή, προσθέτοντας ότι εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ, τα αραβικά κράτη του Κόλπου, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική έχουν συμφωνήσει να δεσμευτούν για χρηματοδότηση.

Οι τομείς στους οποίους έχουν ήδη κατατεθεί δεσμεύσεις περιλαμβάνουν την ενέργεια, τη μεταφορά εμπορευμάτων, τη μεταποίηση και τις υποδομές μεταφορών, σύμφωνα με την ίδια πηγή.

Ιρανική πηγή ανώτατου επιπέδου δήλωσε στο Reuters ότι αρχικά η Τεχεράνη είχε απαιτήσει 400 δισεκατομμύρια δολάρια ως πολεμικές αποζημιώσεις από την Ουάσινγκτον, αλλά οι ΗΠΑ είχαν απορρίψει το αίτημα. Από εκεί προέκυψε η πρόταση για τη δημιουργία του ταμείου, το οποίο θα φέρει την ονομασία Ταμείο Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης.

Ο μηχανισμός προβλέπει συνεισφορές από τις χώρες της περιοχής με διάφορους τρόπους, σημείωσε η ιρανική πηγή. Αυτοί περιλαμβάνουν τη χορήγηση δανείων, τη δημιουργία πιστωτικών γραμμών ή την άμεση χρηματοδότηση της αποκατάστασης υποδομών που υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια του πολέμου, όπως το χαλυβουργικό συγκρότημα Mobarakeh, διυλιστήρια και αεροδρόμια.

Το Ιράν, μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Μέσης Ανατολής, έχει σχεδόν μηδενικές άμεσες ξένες επενδύσεις κατά τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες λόγω των διεθνών και αμερικανικών κυρώσεων.

Η χώρα διαθέτει τα δεύτερα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα φυσικού αερίου και τα τέταρτα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως. Διαθέτει επίσης νεανικό, μορφωμένο πληθυσμό άνω των 92 εκατομμυρίων, μια διαφοροποιημένη βιομηχανική βάση και σημαντικό ανεκμετάλλευτο δυναμικό σε τομείς που εκτείνονται από τα πετροχημικά και την εξόρυξη έως τον τουρισμό και τη γεωργία.

Το επενδυτικό ταμείο δεν θα συσταθεί ούτε θα τεθεί σε λειτουργία πριν την επίτευξη οριστικής και ικανοποιητικής συμφωνίας. Αμέσως μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης ΗΠΑ-Ιράν, θα ξεκινήσει διαπραγματευτική διαδικασία που αναμένεται να διαρκέσει 60 ημέρες.

«Η σύστασή του θα πραγματοποιηθεί μετά την υπογραφή της τελικής συμφωνίας», τόνισε η πηγή. «Κατά τη διάρκεια αυτών των 60 ημερών, οι διαχειριστές του ταμείου θα συνεργαστούν με Ιρανούς αξιωματούχους και επενδυτές για το σχεδιασμό των έργων».

Το Ιράν και το Πακιστάν, που διαδραμάτισαν μεσολαβητικό ρόλο στην κατάρτιση του μνημονίου κατανόησης, δεν έχουν προβεί έως τώρα σε σχετικές δηλώσεις.

Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου παρέπεμψε σε δηλώσεις του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς τη Δευτέρα, ο οποίος είχε αναφέρει ότι το Ιράν θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε ταμείο ανοικοδόμησης ύψους 300 δισεκ. δολαρίων με τη στήριξη των χωρών του Κόλπου, εφόσον καταλήξει σε συμφωνία με την Ουάσινγκτον.

Η πηγή δεν προσδιόρισε τον φορέα διαχείρισης του ταμείου ή τον τρόπο λειτουργίας του, σημειώνοντας ότι οι ουσιώδεις λεπτομέρειες παραμένουν ακόμη υπό διαμόρφωση.