Η έκταση που παραμένει υπό τον έλεγχο των Ρώσων στην Ουκρανία έχασε 120 τετραγωνικά χιλιόμετρα κατά τον Απρίλιο, για πρώτη φορά μετά την ουκρανική αντεπίθεση του καλοκαιριού του 2023, σύμφωνα με ανάλυση του Γαλλικού Πρακτορείου επί των στοιχείων του Ινστιτούτου για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW).

Μετά από περισσότερα από τέσσερα χρόνια ευρείας κλίμακας πολέμου, σφοδρές μάχες συνεχίζονται ακατάπαυστα στο μέτωπο, ενώ οι δύσκολες διπλωματικές διαπραγματεύσεις παραμένουν ανασταλμένες αφότου ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

Η Μόσχα πρότεινε πρόσφατα σύντομη εκεχειρία για τις εορταστικές εκδηλώσεις της 9ης Μαΐου στη Ρωσία, για τη νίκη των Σοβιετικών επί της ναζιστικής Γερμανίας, ενώ το Κίεβο ζητεί παρατεταμένη εκεχειρία προκειμένου να διευκολυνθούν οι διαπραγματεύσεις, κάτι που το Κρεμλίνο αρνείται.

Η υποχώρηση των δυνάμεων της Μόσχας που καταγράφει το ISW δεν είναι ωστόσο γενικευμένη: Ρώσοι στρατιωτικοί παραμένουν σε θέσεις που έχουν διεισδύσει στα τρία τέταρτα των περιοχών που η Ουκρανία έχει ανακτήσει.

Ο ρωσικός στρατός στέλνει διαρκώς μικρές ομάδες στρατιωτών για να καταλαμβάνουν τμήματα του μετώπου, το οποίο αποτελείται από διαρκώς μεταβαλλόμενες ζώνες πλάτους χιλιομέτρων, που εκτίθενται συνεχώς σε επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών, και παραμένουν εκεί για να διευκολύνουν αργότερα την προώθηση του κύριου όγκου των στρατευμάτων.

Αυτές οι επιχειρήσεις διείσδυσης σε περιοχές που η Ρωσία δεν ελέγχει πλήρως δεν συμπεριλαμβάνονται στις εκτιμήσεις των εδαφών που κατέχει το κάθε στρατόπεδο.

Το κέρδος του Κίεβου είναι η συνέχιση της επιβράδυνσης της ρωσικής προώθησης από τον Δεκέμβριο του 2025, ώστε οι δυνάμεις της Μόσχας να μην έχουν καταγράψει σχεδόν καμία πρόοδο σε ουκρανικό έδαφος τον Μάρτιο (23 km2).

«Οι ουκρανικές χερσαίες αντεπιθέσεις και τα πλήγματα μέσης εμβέλειας, ο αποκλεισμός της χρήσης από ρωσικές δυνάμεις των τερματικών Starlink στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2026, και η καταστολή του Telegram από το Κρεμλίνο επιδείνωσαν τα υφιστάμενα προβλήματα στις τάξεις του ρωσικού στρατού», σημειώνει το ινστιτούτο.

Επιπλέον, επισημαίνει μια πιθανή επίπτωση των «εποχιακών τάσεων» από το λιώσιμο των πάγων που είχαν σχηματιστεί στα εδάφη και τις βροχοπτώσεις της άνοιξης που «επιδεινώνουν τις συνθήκες» κίνησης των στρατευμάτων.

Τον Απρίλιο, χωρίς σημαντική πρόοδο, ο ουκρανικός στρατός κατάφερε να εξελιχθεί σε διάφορα σημεία κατά μήκος της γραμμής του μετώπου: περίπου 40 τετραγωνικά χιλιόμετρα σε καθεμιά από τις τρεις περιοχές της Ζαπορίζια, του Χαρκόβου και του Ντονέτσκ. Η Ρωσία ωστόσο κατέλαβε μερικά τετραγωνικά χιλιόμετρα ανατολικά του Κραματόρσκ (Ντονέτσκ).

Οι εκτιμήσεις αυτές αποκλείουν επίσης την προώθηση που δηλώνει ότι έχει σημειώσει η ρωσική πλευρά, την οποία ούτε επιβεβαιώνει ούτε διαψεύδει το ISW, το οποίο συνεργάζεται με το Critical Threats Project (τμήμα του American Enterprise Institute (AEI), άλλο αμερικανικό κέντρο αναλύσεων που ειδικεύεται στη μελέτη των συγκρούσεων, μετέδωσε το ΑΠΕ ΜΠΕ.

Αν και τα ουκρανικά κέρδη τον Απρίλιο είναι τα πρώτα που καταγράφονται τα τελευταία δυόμισι χρόνια, παραμένουν οριακά: 120 km² δεν αντιπροσωπεύουν παρά το 0,02% του ουκρανικού εδάφους συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας και του Ντονμπάς.

Περισσότερα από τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η Ρωσία κατέχει λίγο περισσότερο από το 19% της χώρας, εκ του οποίου το 7% στην Κριμαία και στις περιοχές της βιομηχανικής λεκάνης του Ντονμπάς, που ήταν ήδη υπό ρωσικό έλεγχο ή υπό τον έλεγχο φιλορώσων αυτονομιστών πριν από την εισβολή του Φεβρουαρίου του 2022. Το μεγαλύτερο μέρος της ρωσικής προώθησης στην Ουκρανία σημειώθηκε τις πρώτες εβδομάδες της σύγκρουσης.