Μιλώντας για «μεγάλη πρόοδο», παρότι δεν βρίσκονται σε εξέλιξη απευθείας διαπραγματεύσεις, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες Τρίτη ότι «παγώνει» για «βραχύ» διάστημα το «Σχέδιο Ελευθερία», την ονοματοθετημένη από αυτόν στρατιωτική επιχείρηση συνοδείας εμπορικών πλοίων που επιθυμούν να εγκαταλείψουν τον Κόλπο διασχίζοντας τα Στενά του Ορμούζ, ώστε να υπάρξει το απαραίτητο περιθώριο χρόνου «να διαπιστωθεί εάν μπορεί να οριστικοποιηθεί και να υπογραφεί συμφωνία» με το Ιράν.

Υπενθυμίζοντας «την τεράστια στρατιωτική επιτυχία που σημειώσαμε» και «τη μεγάλη πρόοδο προς μια ολοκληρωμένη και τελική συμφωνία με αντιπροσώπους του Ιράν», ο ρεπουμπλικάνος ηγέτης αποφάσισε ότι «το Σχέδιο Ελευθερία (…) θα ανασταλεί για βραχύ χρονικό διάστημα προκειμένου να διαπιστωθεί εάν και πόσο μπορεί να οριστικοποιηθεί και να υπογραφτεί η συμφωνία», έγραψε μέσω Truth Social.

Επισήμανε ωστόσο ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών—που επιβάλλεται από τις 13 Απριλίου—δεν αίρεται, προσθέτοντας ότι η «παύση» της επιχείρησης ήρθε κατόπιν «αίτηματος του Πακιστάν και άλλων χωρών».

Η επιχείρηση, με την οποία η Ουάσιγκτον σκόπευε να επιτρέψει σε εκατοντάδες πλοία που είχαν αποκλειστεί στον Κόλπο να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ, ξεκίνησε τη Δευτέρα.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο διαβεβαίωσε νωρίτερα ότι αυτό που περιέγραψε ως «φάση» της «επίθεσης» των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων εναντίον του Ιράν έχει «τερματιστεί».

«Η επιχείρηση τελείωσε», «έχουμε περάσει αυτό το στάδιο», είπε ο κ. Ρούμπιο σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, χρησιμοποιώντας την κωδική ονομασία «Επική Οργή».

Την ίδια στιγμή, ο πτέραρχος Νταν Κέιν, επικεφαλής του γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας των ΗΠΑ, προειδοποίησε ότι οι δυνάμεις είναι «έτοιμες να ξαναρχίσουν μείζονες επιχειρήσεις».

Ο πρόεδρος Τραμπ απείλησε επίσης την Τεχεράνη, την επομένη ανταλλαγών πυρών στη θάλασσα και επιθέσεων εναντίον των ΗΑΕ, που αποδίδονται στο Ιράν.

«Ξέρουν τι πρέπει να κάνουν (…) και τι δεν πρέπει να κάνουν», είπε ο αμερικανός πρόεδρος, αποφεύγοντας να κατηγορήσει το Ιράν ότι παραβίασε την κατάπαυση του πυρός που ο ίδιος κήρυξε στις 8 Απριλίου.

Από την έναρξη του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας στις 28 Φεβρουαρίου, το στενό του Ορμούζ ελέγχεται από τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις. Η συγκεκριμένη θαλάσσια οδός είναι στρατηγικής σημασίας, καθώς μέσω αυτής εξάγεται το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων παγκόσμιας κατανάλωσης.

Στο Πεκίνο

Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί συναντήθηκε σήμερα στην κινεζική πρωτεύουσα με τον ομόλογό του Ουάνγκ Γι, με τον οποίο αναμενόταν να συζητήσουν σχεδόν αποκλειστικά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Το ταξίδι του ιρανού υπουργού Εξωτερικών πραγματοποιείται ενώ πλησιάζει η πολυαναβληθείσα επίσημη επίσκεψη που σχεδιάζει ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ—στις 14 και 15 Μαΐου—στην Κίνα, χώρα-σύμμαχο της Τεχεράνης και κυριότερο εισαγωγέα ιρανικού πετρελαίου.

Ο αμερικανός ΥΠΕΞ Ρούμπιο σχολίασε ότι αναμένει η Κίνα να ασκήσει πίεση στο Ιράν ώστε να άρει τον de facto αποκλεισμό του στενού του Ορμούζ: «ελπίζω οι Κινέζοι να πουν (στον κ. Αραγτσί) αυτό που πρέπει να ακούσει», ότι «αυτό που κάνετε στο στενό σας απομονώνει διεθνώς», δήλωσε.

Η Κίνα πλήττεται σοβαρά από την παράλυση της ναυσιπλοΐας στο στενό του Ορμούζ. Πάνω από τις μισές θαλάσσιες εισαγωγές αργού που καταλήγουν σε κινεζικά λιμάνια από τη Μέση Ανατολή διέρχονται από εκεί, σύμφωνα με την Kpler.

Η Κίνα είναι εξάλλου ο κυριότερος εισαγωγέας ιρανικού πετρελαίου. Προπολεμικά, περισσότερο από το 80% των ιρανικών εξαγωγών αργού είχε προορισμό την Κίνα, βάσει της ίδιας εταιρείας αναλύσεων.

Τη Δευτέρα, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν πυραύλους και drones εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων—αναχαιτίστηκαν, σύμφωνα με το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM). Κατηγορήθηκαν επίσης ότι επιτέθηκαν με τον ίδιο τρόπο εναντίον των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, για πρώτη φορά μετά την ανακωχή, κάτι που διέψευσε χθες βράδυ ανώτερος ιρανός στρατιωτικός αξιωματούχος.

Οι ιρανικές δυνάμεις «δεν διεξήγαγαν καμιά επιχείρηση με πυραύλους ή drones εναντίον των ΗΑΕ τις τελευταίες ημέρες», δήλωσε εκπρόσωπος του αρχηγείου τους.

Νωρίτερα, τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν ότι ενεργοποιήθηκαν εκ νέου χθες τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας για την αναχαίτιση πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών που, σύμφωνα με τις αρχές της χώρας, εξαπολύθηκαν από το Ιράν.

Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν, προειδοποίησαν ότι θα αντιμετωπίσουν «σθεναρά» οποιοδήποτε πλοίο δεν συμμορφωθεί με τους κανόνες που έχει επιβάλει η Τεχεράνη στο στενό.

Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να ανεχθούν το Ιράν «να αποκλείει οδό διεθνούς ναυσιπλοΐας», απάντησε ο αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ.

Σε ανακοίνωσή του, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Ρούμπιο ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον θα καταθέσει στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ σχέδιο απόφασης για την «υπεράσπιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και την αποκατάσταση της ασφάλειας στο στενό του Ορμούζ».

Το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας, που συντάχθηκε σε συνεργασία με το Μπαχρέιν, τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κουβέιτ και το Κατάρ, «απαιτεί» από το Ιράν να «τερματίσει» άμεσα «τις επιθέσεις», την «πόντιση ναρκών» και κάθε «απαγόρευση διέλευσης» στο στενό, σύμφωνα με τον αμερικανό ΥΠΕΞ.

«Έτοιμη για διάλογο»

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ κατηγόρησε τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους ότι «θέτουν σε κίνδυνο» την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών.

Η CENTCOM διαβεβαίωσε, παρά τις ιρανικές διαψεύσεις, ότι δύο εμπορικά πλοία υπό σημαία ΗΠΑ διέσχισαν προχθές Δευτέρα το στενό με στρατιωτική συνοδεία.

Ο μεταφορικός κολοσσός Maersk με έδρα τη Δανία ανέφερε τη Δευτέρα ότι ένα από τα πλοία του διέσχισε το στενό «συνοδευόμενο από αμερικανικά στρατιωτικά μέσα», αφού παρέμεινε αποκλεισμένο στον Κόλπο από την έναρξη του πολέμου.

Οι προσπάθειες για συνέχιση απευθείας συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν δεν προχωρούν προς το παρόν, μετά την άκαρπη πρώτη συνάντηση αντιπροσωπειών τους στο Ισλαμαμπάντ στις 11 Απριλίου.

Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, διαβεβαίωσε χθες ότι η χώρα του είναι έτοιμη για «διάλογο» για «κάθε» ζήτημα. Πρόσθεσε ωστόσο ότι «δεν συνθηκολόγησε και δεν θα συνθηκολογήσει ποτέ».