Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε διεθνή υγειονομικό συναγερμό για την επιδημία του ιού Έμπολα που έχει ξεσπάσει στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, ενώ παραμένει άγνωστο εμβόλιο και θεραπεία για το συγκεκριμένο στέλεχος.

Ο ιός Έμπολα προκαλεί αιμορραγικό πυρετό ιδιαίτερα μεταδοτικό. Τα τελευταία 50 χρόνια περισσότεροι από 15.000 άνθρωποι έχουν πεθάνει στην Αφρική εξαιτίας του.

Στην παρούσα φάση 91 θάνατοι φαίνεται να συνδέονται με τον ιό Έμπολα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που ανακοίνωσε χθες Κυριακή ο υπουργός Υγείας της ΛΔ Κονγκό Σάμουελ-Ρότζερ Κάμπα.

Συγχρόνως έχουν καταγραφεί περίπου 350 ύποπτα κρούσματα, τα περισσότερα από τα οποία αφορούν άτομα ηλικίας 20 έως 39 ετών, ενώ πάνω από το 60% είναι γυναίκες.

Μέχρι στιγμής ελάχιστα δείγματα έχουν εξεταστεί σε εργαστήριο και οι απολογισμοί στηρίζονται κυρίως σε ύποπτα κρούσματα.

Το επίκεντρο της επιδημίας εντοπίζεται στο Ιτούρι, επαρχία στο βορειοανατολικό τμήμα της ΛΔ Κονγκό, που συνορεύει με την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν. Σε αυτή την περιοχή εξόρυξης χρυσού παρατηρούνται καθημερινά έντονες μετακινήσεις πληθυσμού που σχετίζονται με την εξορυκτική δραστηριότητα.

Επιπλέον, τμήματα της επαρχίας πλήττονται από βία, την οποία προκαλούν διάφορες ένοπλες ομάδες, κάνοντας δύσκολη την πρόσβαση για λόγους ασφαλείας.

Ο ιός έχει ήδη διασπαρεί πέρα από τα σύνορα του Ιτούρι και της ΛΔ Κονγκό.

Ένα κρούσμα έχει καταγραφεί στη Γκόμα, πρωτεύουσα της επαρχίας Βόρειου Κίβου, γειτονικής του Ιτούρι, στο ανατολικό τμήμα της ΛΔ Κονγκό, η οποία τελεί υπό τον έλεγχο της ένοπλης οργάνωσης Μ23.

Δύο θάνατοι έχουν επίσης αναφερθεί στην Ουγκάντα, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Πρόκειται για άτομα που είχαν ταξιδέψει στη ΛΔ Κονγκό, ενώ δεν έχει εντοπιστεί τοπική εστία της επιδημίας.

Αυτά τα τρία κρούσματα έχουν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά.

Τα Αφρικανικά Κέντρα για τον Έλεγχο και την Πρόληψη Ασθενειών (Africa CDC) εκτιμούν ότι ο κίνδυνος εξάπλωσης της επιδημίας σε χώρες της ανατολικής Αφρικής που συνορεύουν με τη ΛΔ Κονγκό είναι «αυξημένος».

Ο ΠΟΥ κήρυξε χθες Κυριακή το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο συναγερμού.

Το στέλεχος που ευθύνεται για την τρέχουσα επιδημία είναι το Bundibugyo. Για αυτό δεν υπάρχει εμβόλιο, ούτε συγκεκριμένη θεραπεία. Κατά συνέπεια, οι αρχές βασίζονται κυρίως στην τήρηση μέτρων προστασίας και στην ταχεία ανίχνευση κρουσμάτων για τον περιορισμό των επαφών τους.

Τα υπάρχοντα εμβόλια για τον ιό Έμπολα είναι αποτελεσματικά μόνο για το στέλεχος του Ζαΐρ, που ευθύνεται για τις μεγαλύτερες επιδημίες μέχρι σήμερα.

Το στέλεχος Bundibugyo έχει προκαλέσει στο παρελθόν μόνο δύο επιδημίες: μία στην Ουγκάντα το 2007 και μία στη ΛΔ Κονγκό το 2012. Το ποσοστό θνησιμότητάς του κυμαίνεται από 30% έως 50%.

Η πιο φονική επιδημία του ιού Έμπολα στη ΛΔ Κονγκό είχε προκαλέσει σχεδόν 2.300 θανάτους σε σύνολο 3.500 κρουσμάτων από το 2018 έως το 2020. Μια άλλη επιδημία στη χώρα, από τον Σεπτέμβριο ως τον Δεκέμβριο του 2025, είχε 45 νεκρούς, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

Η ΛΔ Κονγκό, μια τεράστια χώρα της κεντρικής Αφρικής με περισσότερους από 100 εκατ. κατοίκους, έχει μεγάλη εμπειρία στη διαχείριση επιδημιών του ιού Έμπολα. Ωστόσο, οι ιδιαιτερότητες της τρέχουσας επιδημίας, της 17ης στη ΛΔ Κονγκό, προκαλούν ανησυχία στους ειδικούς.

«Είναι μια επιδημία που θα εξαπλωθεί πολύ γρήγορα, ακόμη περισσότερο καθώς έχει ξεσπάσει σε μια πολυπληθή επαρχία», δήλωσε ο μικροβιολόγος Ζαν-Ζακ Μουγιέμπα, μέλος της ομάδας που εντόπισε τον ιό Έμπολα το 1976 και επικεφαλής του κονγκολέζικου ινστιτούτου που επιβεβαίωσε την επανεμφάνισή του.

Αν επιβεβαιωθούν όλα τα ύποπτα κρούσματα, η επιδημία θα αναδειχθεί ως η 7η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί ποτέ και η 2η μεγαλύτερη που οφείλεται σε στέλεχος εκτός του Ζαΐρ, σύμφωνα με τους ειδικούς.

Ήδη έχουν ξεκινήσει επιδημιολογικές έρευνες για τον εντοπισμό της πηγής της επιδημίας.

Το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα αφορά νοσηλευτή ο οποίος επισκέφθηκε στις 24 Απριλίου κέντρο υγείας της Μπούνια, πρωτεύουσας του Ιτούρι.

Ωστόσο, η πηγή της επιδημίας φαίνεται να εντοπίζεται περίπου 90 χιλιόμετρα μακριά, στην υγειονομική ζώνη Μονγκμπουάλου, γεγονός που υποδεικνύει ότι η εξάπλωση ξεκίνησε από εκεί.

Ο ΠΟΥ ενημερώθηκε για την εμφάνιση ασθένειας με υψηλή θνησιμότητα στις 5 Μαΐου, μετά τον θάνατο τεσσάρων υγειονομικών εντός τεσσάρων ημερών στην περιοχή Μονγκμπουάλου.

Οι ασθενείς με το στέλεχος Bundibugyo εμφανίζουν αρχικά συμπτώματα που θυμίζουν γρίπη ή ελονοσία, γεγονός που μπορεί να καθυστερήσει τη διάγνωση.

Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της ΛΔ Κονγκό, οι αρχές δεν ενημερώθηκαν έγκαιρα καθώς οι πληγείσες κοινότητες θεώρησαν αρχικά ότι επρόκειτο για «μυστικιστική ασθένεια» ή «μαγεία», γεγονός που οδήγησε τους ασθενείς να απευθύνονται σε «κέντρα προσευχής» αντί σε γιατρούς.