Το Ιράν εξετάζει το ενδεχόμενο να επιτρέπει στα πλοία να διασχίζουν ανεμπόδιστα τα Στενά του Ορμούζ από την πλευρά του Ομάν, χωρίς να διατρέχουν τον κίνδυνο επίθεσης, σύμφωνα με τις προτάσεις που έχει καταθέσει στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, υπό τον όρο ότι θα υπάρξει συμφωνία για την αποτροπή της αναζωπύρωσης της σύγκρουσης, δήλωσε πηγή που έχει λάβει ενημέρωση από την Τεχεράνη.

Η πρόταση μοιάζει περισσότερο με χειρονομία καλής θέλησης παρά με ενέργεια ικανή να προσφέρει άμεση διέξοδο στα εκατοντάδες πλοία που αναμένουν να περάσουν από τον κρίσιμο θαλάσσιο άξονα, ο οποίος διακινεί περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η πηγή, η οποία ζήτησε να παραμείνει ανώνυμη καθώς το θέμα χαρακτηρίζεται «ευαίσθητο», ανέφερε πως το Ιράν θα ήταν έτοιμο να αφήσει ανεμπόδιστη τη χρήση της άλλης πλευράς του στενού, στα ύδατα του Ομάν, χωρίς παρεμβάσεις από την Τεχεράνη.

«Καλωσορίζουμε οποιαδήποτε κίνηση επιτρέπει την ασφαλή διέλευση πλοίων μέσω του καθιερωμένου συστήματος διαχωρισμού της θαλάσσιας κυκλοφορίας», δήλωσε εκπρόσωπος του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), της ναυτιλιακής υπηρεσίας των Ηνωμένων Εθνών.

Η πρόταση αποτελεί το πρώτο δείγμα ότι η Τεχεράνη απομακρύνεται από πιο επιθετικές ιδέες που είχε διατυπώσει τις προηγούμενες εβδομάδες, όπως η επιβολή τελών διέλευσης στα πλοία και η διεκδίκηση πλήρους κυριαρχίας στα στενά.

Και οι δύο αυτές επιλογές είχαν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τη διεθνή ναυτιλιακή βιομηχανία, η οποία τις θεώρησε παραβίαση των συνθηκών που διέπουν τη ναυσιπλοΐα.

Ο πόλεμος μεταξύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν έχει οδηγήσει στην πιο σοβαρή διακοπή που έχει καταγραφεί ποτέ στον παγκόσμιο εφοδιασμό πετρελαίου και φυσικού αερίου, αφού οι θαλάσσιες μεταφορές στο Ορμούζ σταμάτησαν λόγω της διακοπής της κυκλοφορίας μέσω των στενών από το Ιράν.

Εκατοντάδες δεξαμενόπλοια και άλλα πλοία, μαζί με 20.000 ναυτικούς, παραμένουν αποκλεισμένα στον Κόλπο από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου. Κατάπαυση πυρός δύο εβδομάδων τέθηκε σε ισχύ στις 8 Απριλίου και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι ο πόλεμος πλησιάζει προς το τέλος, ωστόσο ο έλεγχος των στενών παραμένει κρίσιμο ζήτημα.

Η πηγή δεν διευκρίνισε αν το Ιράν θα συμφωνούσε και στην απομάκρυνση τυχόν ναρκών που έχει τοποθετήσει στην πλευρά του Ομάν, ούτε αν θα επιτρεπόταν η διέλευση σε όλα τα πλοία —ακόμη και σε εκείνα που συνδέονται με το Ισραήλ.

Ωστόσο, σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Reuters, η πηγή πρόσθεσε ότι η πρόταση εξαρτάται από το κατά πόσο η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να ικανοποιήσει τα αιτήματα της Τεχεράνης, κάτι που αποτελεί κεντρική προϋπόθεση για οποιαδήποτε σημαντική εξέλιξη όσον αφορά τα στενά.

Ιρανός αξιωματούχος, σε ξεχωριστή δήλωση, επισήμανε ότι η πρόταση σημαίνει πως το Ιράν θα διατηρήσει τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ εντός των δικών του χωρικών υδάτων, χωρίς να παρεμβαίνει στην πλευρά του Ομάν, κάτι που —όπως είπε— αποσκοπεί στην επίδειξη καλής θέλησης για τερματισμό του πολέμου, με την Τεχεράνη να αναμένει αντίστοιχη ευελιξία από τις ΗΠΑ.

Ο Λευκός Οίκος και το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλια.

Δυτική πηγή ασφαλείας δήλωσε ότι η πρόταση για ανεμπόδιστη διέλευση πλοίων από τα χωρικά ύδατα του Ομάν ήταν ήδη σε εξέλιξη, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές αν υπήρξε απάντηση από τις ΗΠΑ.

Η ιρανική πρόταση θα αποτελούσε το πρώτο βήμα προς την αποκατάσταση του status quo όσον αφορά τη διέλευση από τα στενά, το οποίο ίσχυε για δεκαετίες, παρά τις περιοδικές κατασχέσεις πλοίων από το Ιράν.

Το αμφίδρομο σύστημα διαχωρισμού της θαλάσσιας κυκλοφορίας, που εγκρίθηκε από τη ναυτιλιακή υπηρεσία του ΟΗΕ το 1968 με συμφωνία των χωρών της περιοχής, διαμόρφωσε το σημερινό σύστημα διαδρομών, το οποίο διαχωρίζει τους θαλάσσιους διαδρόμους μέσα από τα χωρικά ύδατα του Ιράν και του Ομάν, μετέδωσε το ΑΠΕ ΜΠΕ.

Τα στενά, μια θαλάσσια λωρίδα πλάτους μόλις 34 χιλιομέτρων (21 μιλίων) μεταξύ Ιράν και Ομάν, προσφέρουν τη διέλευση από τον Κόλπο στον Ινδικό Ωκεανό και αποτελούν βασική οδό για τις ενεργειακές προμήθειες από τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων και άλλων ζωτικής σημασίας αγαθών, όπως τα λιπάσματα.

Η σύνοδος των μελών του IMO αυτή την εβδομάδα απέρριψε την ιδέα επιβολής διοδίων από το Ιράν για τα πλοία που χρησιμοποιούν τα στενά, κάτι που σύμφωνα με τον IMO θα «δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο».

Οι ΗΠΑ επέβαλαν την Δευτέρα αποκλεισμό στα πετρελαιοφόρα που αποπλέουν από ιρανικά λιμάνια, ενώ η κυκλοφορία των πλοίων παρέμεινε σχεδόν μηδενική από τις 28 Φεβρουαρίου.