Ανώτατος αξιωματούχος της Τεχεράνης έθεσε χθες, Σάββατο, αυστηρούς όρους στην Ουάσινγκτον πριν από οποιαδήποτε αποκλιμάκωση στο Στενό του Ορμούζ, διαλύοντας τις προσδοκίες για την εκ νέου λειτουργία αυτού του στρατηγικής σημασίας ναυτιλιακού περάσματος που αποτελεί το επίκεντρο της σύρραξης στη Μέση Ανατολή.

Οι τοποθετήσεις του γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας Μοχαμάντ Μπαγέρ Ζολγάντρ έρχονται σε αντίθεση με τις εξελίξεις που ανακοινώθηκαν πρόσφατα στις διαβουλεύσεις μεταξύ Ιράν και Ομάν αναφορικά με τη μελλοντική διαχείριση του Στενού.

«Το Στενό του Ορμούζ θα παραμείνει αποκλεισμένο όσο οι ΗΠΑ δεν αλλάζουν στάση», προειδοποίησε, σύμφωνα με τις δηλώσεις του που μετέδωσαν τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης, παραθέτοντας μια σειρά προϋποθέσεων.

Ανάμεσά τους, η Τεχεράνη απαιτεί κυρίως από την Ουάσινγκτον να «τερματίσει οριστικά τις εχθροπραξίες και την επιθετικότητα» εναντίον της και εναντίον των συμμάχων της, και να άρει τον ναυτικό αποκλεισμό που έχει επιβάλει στα λιμάνια της.

Επιπλέον ζητεί την κατάργηση των αμερικανικών κυρώσεων, την απελευθέρωση των δεσμευμένων περιουσιακών της στοιχείων -και «την πλήρη αποζημίωση» των ζημιών που προκλήθηκαν από τη σύρραξη που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Μερικοί από αυτούς τους όρους περιλαμβάνονταν στο ιρανοαμερικανικό σχέδιο συμφωνίας του Ιουνίου, με το οποίο είχε επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός και το οποίο είχε επιτρέψει την επανέναρξη της κυκλοφορίας στο Στενό του Ορμούζ, ενώ θα άνοιγε τον δρόμο σε διαπραγματεύσεις με στόχο μια ευρύτερη επίλυση της σύγκρουσης.

Παρ’ όλα αυτά αυτή η κατάπαυση του πυρός κατέρρευσε στις αρχές Ιουλίου, οδηγώντας σε επανάληψη των αμερικανικών πληγμάτων και σε ιρανικά αντίποινα στους συμμάχους της Ουάσινγκτον στη Μέση Ανατολή.

Το Στενό του Ορμούζ, ζωτικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, «εκλείσθη» εκ νέου από την Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία στοχοποιεί συστηματικά τα πλοία που εισέρχονται εκεί χωρίς την άδειά της.

Ενθαρρυντικές συζητήσεις

Η Τεχεράνη αρνείται να επιστρέψει στην κατάσταση που ίσχυε προτού ξεσπάσει η σύρραξη και σκοπεύει να επιβάλει τελικά διόδια, κάτι στο οποίο αντιτίθενται έντονα οι ΗΠΑ.

Η Ισλαμική Δημοκρατία διαβεβαίωσε ωστόσο τις τελευταίες ημέρες ότι συμφώνησε με το Ομάν -που συνορεύει επίσης με το Στενό του Ορμούζ–σε μια διαδρομή διέλευσης των πλοίων.

Οι διαπραγματεύσεις «προχωρούν σε θετικό και εποικοδομητικό κλίμα», ανακοίνωσε χθες το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν. Χωρίς να κατονομάσει το Ιράν, καταδίκασε ωστόσο «τις επαναλαμβανόμενες επιθέσεις» και κάλεσε σε αποφυγή οποιασδήποτε ενέργειας που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη διπλωματική διαδικασία.

Ένα δεξαμενόπλοιο της κρατικής εταιρείας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων Adnoc χτυπήθηκε από πύραυλο στο Στενό, χωρίς να υπάρξουν θύματα, ανακοίνωσε χθες το Αμπού Ντάμπι, αποδίδοντας την επίθεση στο Ιράν.

Η Adnoc είχε ανακοινώσει την Παρασκευή ότι 15 από τα πλοία της έχουν δεχθεί επίθεση στο Στενό από την έναρξη της σύρραξης στα τέλη Φεβρουαρίου, εκ των οποίων τρία μόλις αυτήν την εβδομάδα.

Διακοπή των βομβαρδισμών

Το Ιράν, το οποίο δεν σχολίασε αυτές τις επιθέσεις, έκρινε ότι οι συνομιλίες με το Ομάν «πλησιάζουν στην ολοκλήρωσή τους», σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών του Αμπάς Αραγτσί. Καθώς για αρκετές ημέρες αναμενόταν μια ανακοίνωση, ο Αραγτσί επικαλέστηκε «τεχνικά ζητήματα» για να δικαιολογήσει αυτήν την καθυστέρηση.

Η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων «δεν σημαίνει φυσικά ότι θα επαναλειτουργήσει το Ορμούζ», επανέλαβε ωστόσο ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, αναφερόμενος επίσης σε άλλες «προϋποθέσεις και αποζημιώσεις» που πρέπει να συζητηθούν για να συμβεί αυτό.

Πέρα από τη συνεχιζόμενη αποκλειστικότητα του Στενού, καμία άλλη διπλωματική διέξοδος δεν φαίνεται να διαφαίνεται στον ορίζοντα, ιδίως στο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, μετά από περισσότερους από πέντε μήνες σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή που έχει επίσης προκαλέσει αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.

Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί έχουν σταματήσει εδώ και πάνω από μια εβδομάδα, αλλά ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει θέσει ως όρο για αυτήν την αναστολή τη σύναψη σύντομα μιας συμφωνίας, αφήνοντας να αιωρείται η απειλή νέων μαζικών πληγμάτων.

Στο πλαίσιο αυτό, ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής της διοίκησης των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδια για τη Μέση Ανατολή (U.S. Central Command ή CENTCOM) μετέβη χθες στο Ισραήλ, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στο Μπαχρέιν, για μια «αξιολόγηση της κατάστασης», σύμφωνα με τον ισραηλινό δημόσιο ραδιοσταθμό Kan.

Δεν υπήρξε επιβεβαίωση ούτε από τις ΗΠΑ ούτε από το Ισραήλ για αυτήν την επίσκεψη, μετέδωσε το ΑΠΕ ΜΠΕ.