Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε χθες Κυριακή νέες συζητήσεις με το Ιράν, που σύμφωνα με τον ίδιο ξεκινούν σήμερα Δευτέρα, αφότου έκανε γνωστή την προηγούμενη ημέρα την απόφασή του να αναστείλει επίθεση που σχεδίαζαν να εξαπολύσουν από κοινού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, με την προϋπόθεση ότι θα επιτευχθεί «συμφωνία» και «γρήγορα».
«Φυσικά δεν θέλουν να δεχθούν επίθεση. Γνώριζαν την έκτασή της, διότι την έβλεπαν να διαμορφώνεται (…) Αυτό που θα κάνουμε τώρα είναι να τους μιλήσουμε, με τη μορφή διαπραγμάτευσης. Αυτή θα ξεκινήσει αύριο (σ.σ. σήμερα Δευτέρα) το απόγευμα», δήλωσε ο αμερικανός πρόεδρος στους δημοσιογράφους στο αεροσκάφος του, καθώς επέστρεφε από το Νιου Τζέρζι στην Ουάσιγκτον.
Δεν διευκρίνισε πού θα διεξαχθούν οι συζητήσεις, πόσο θα διαρκέσουν, ούτε ποιοι θα λάβουν μέρος.
Ούτε η Τεχεράνη, ούτε οι χώρες που μεσολαβούν επιβεβαίωσαν τις επαφές.
Ο ρεπουμπλικάνος επέμεινε πως «υπάρχει συμφωνία για το Ορμούζ» και θα υπάρξει επίσης για αυτήν που ονόμασε «αποπυρηνικοποίηση» του Ιράν. Η Δύση κατηγορεί την Τεχεράνη επί δεκαετίες ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου — η άλλη πλευρά το αρνείται.
Ο αμερικανός πρόεδρος διαμήνυσε παράλληλα πως ο στρατός του παραμένει έτοιμος να ενεργήσει όποτε του δοθεί εντολή.
Μια ημέρα πριν, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωνε πως αποφάσισε να ματαιώσει νέους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς «σε επίπεδο στρατιωτικού τρόμου και ισχύος (…) που ο κόσμος είχε να δει από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», με την προϋπόθεση «να συναφθεί γρήγορα συμφωνία», ιδίως για το «πλήρες» άνοιγμα του στενού του Ορμούζ.
Ανέφερε χθες πως πήρε την απόφαση να αναβάλει την επίθεση λόγω «αιτήματος» της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ και του ίδιου του Ιράν. Θα ήταν «καταστροφική γι’ αυτούς» (σ.σ. τους Ιρανούς), τόνισε.
Κρίσιμο για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, το στενό του Ορμούζ είναι εκ νέου de facto κλειστό με απόφαση της Τεχεράνης από την επανέναρξη των εχθροπραξιών με τις ΗΠΑ στις αρχές Ιουλίου, γεγονός που προκάλεσε νέες αναταράξεις για την παγκόσμια οικονομία.
Το λεγόμενο «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», η προκαταρκτική συμφωνία που άνοιγε θεωρητικά τον δρόμο για διπλωματική λύση εντός προθεσμίας 60 ημερών –ανανεώσιμης– και υπογράφτηκε στα μέσα Ιουνίου από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, παρέμεινε κενό γράμμα και τα μέρη άρχισαν ξανά να ανταλλάσσουν εκτεταμένα πλήγματα στις αρχές του προηγούμενου μήνα.
Από την έναρξη του πολέμου που άναψε φωτιά στη Μέση Ανατολή, την 28η Φεβρουαρίου, με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν, ο αμερικανός πρόεδρος έχει απειλήσει επανειλημμένα να διατάξει μαζικούς βομβαρδισμούς εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, προτού υποχωρήσει.
Το έπραξε και πάλι το βράδυ του Σαββάτου (ώρα Ουάσιγκτον) ανακοινώνοντας την απόφασή του διότι όπως διαβεβαίωσε υπάρχει το «πλαίσιο» συμφωνίας.
Ενώ οι συζητήσεις που ανακοίνωσε ο αμερικανός πρόεδρος δεν έχουν επιβεβαιωθεί από την άλλη πλευρά, η Ισλαμική Δημοκρατία ανέφερε χθες πως βρίσκεται κοντά σε συμφωνία για το στενό του Ορμούζ–με το Ομάν.
Η Τεχεράνη, που δεν επιθυμεί επιστροφή στην προπολεμική κατάσταση, δεν επιτρέπει στα πλοία που επιθυμούν να διασχίσουν το θαλάσσιο πέρασμα αυτό να ακολουθούν παρά μόνο μια διαδρομή, κατά μήκος των ακτών της. Σκοπεύει να διατηρήσει τον έλεγχο του στενού.
Τον Ιούνιο, η δημιουργία άλλης διαδρομής, κοντά στις ακτές του Ομάν, προκάλεσε οργή στις ιρανικές αρχές αλλά πλέον φαίνεται να διαμορφώνεται συμβιβασμός, αν κανείς πιστέψει την Τεχεράνη· η Μούσκατ δεν έχει επιβεβαιώσει, ούτε διαψεύσει μέχρι στιγμής.
«Βρισκόμαστε στο σημείο να καταλήξουμε σε συμφωνία για διαδρομή αποδεκτή και από τα δύο μέρη –ούτε τη βόρεια, ούτε τη νότια–, με σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων κάθε χώρας και την εγγύηση των εθνικών συμφερόντων μας και της ασφάλειάς μας», συνόψισε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν Εσμαΐλ Μπαγαεΐ μιλώντας στην ιρανική κρατική τηλεόραση.
Η τιμή του πετρελαίου υποχωρεί
Την ανακοίνωση του προέδρου Τραμπ ακολούθησε η πτώση των τιμών του πετρελαίου τις πρώτες πρωινές ώρες: αυτή του βαρελιού του Μπρεντ, ποικιλίας αναφοράς διεθνώς, υποχωρούσε κατά σχεδόν 5%, στα 84 δολάρια.
Είχε ξεπεράσει τα 100 στα τέλη Ιουλίου.
Εν αναμονή συζητήσεων και λύσης, η κατάσταση στο στενό του Ορμούζ παραμένει τεταμένη.
Χθες βράδυ καταγράφηκε έκρηξη κοντά σε πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο στην περιοχή, χωρίς να υπάρξουν θύματα, ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δυσκολεύεται να τερματίσει τον πόλεμο, που προκαλεί δυσαρέσκεια στους αμερικανούς ψηφοφόρους.
Σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ, η κυβέρνησή του σχεδίαζε νέους μαζικούς βομβαρδισμούς στο Ιράν το σαββατοκύριακο, εναντίον κυρίως ιρανικών ενεργειακών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων διυλιστηρίων και σταθμών ηλεκτροπαραγωγής· σύμφωνα με το CBS News, θα συμμετείχε και το Ισραήλ, που δεν ενεπλάκη ξανά στον πόλεμο αφότου αναζωπυρώθηκαν οι εχθροπραξίες.
Το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων της Σαουδικής Αραβίας SPA μετέδωσε ότι ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν παρότρυνε τον αμερικανό πρόεδρο Τραμπ σε συνομιλία τους να προτιμήσει τον «διάλογο», ώστε να «μειωθούν οι εντάσεις».
Η ένοπλη σύρραξη επεκτάθηκε τις τελευταίες ημέρες σε νέο μέτωπο, στην Ερυθρά θάλασσα, όπου το σιιτικό ένοπλο κίνημα Ανσαραλά –γνωστότερο στη Δύση με το επώνυμο της οικογένειας των ηγετών του, των Χούθι–, που πρόσκειται στο Ιράν, ανακοίνωσε αρχικά την επιβολή αποκλεισμού στα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας, στη συνέχεια επιθέσεις εναντίον πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων και λιμανιών του σουνιτικού βασιλείου με τις μεγαλύτερες εξαγωγές αργού στον πλανήτη.
Οι εξελίξεις προκάλεσαν απειλή για την εμπορική ναυσιπλοΐα στο στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ, στο νότιο άκρο της Ερυθράς θάλασσας, ακόμη πιο κρίσιμης σημασίας μετά το κλείσιμο του Ορμούζ, στην άλλη πλευρά της αραβικής χερσονήσου.
