Σήμερα λήγει το 60ήμερο περιθώριο που διαθέτει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ώστε να αποσπάσει από το Κογκρέσο την έγκριση για να κηρύξει πόλεμο στο Ιράν ή, διαφορετικά, να παύσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, παρότι η κυβέρνησή του έχει αφήσει να εννοηθεί ότι σκοπεύει να αγνοήσει τη συγκεκριμένη υποχρέωση.

Σύμφωνα με το αμερικανικό Σύνταγμα μόνο το Κογκρέσο διαθέτει την εξουσία να «κηρύσσει» πόλεμο. Ωστόσο, νόμος που ψηφίστηκε το 1973 δίνει στον Αμερικανό πρόεδρο τη δυνατότητα να ξεκινήσει στρατιωτική επιχείρηση περιορισμένης διάρκειας προκειμένου να αντιμετωπίσει κατάσταση έκτακτης ανάγκης που προέκυψε ύστερα από επίθεση κατά των ΗΠΑ.

Ο ίδιος νόμος υποχρεώνει τον πρόεδρο να τερματίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις μετά την παρέλευση 60 ημερών, να ζητήσει από το Κογκρέσο τη συναίνεσή του για τη συνέχισή τους ή να ζητήσει παράταση 30 ημερών επικαλούμενος «αναπόφευκτη στρατιωτική αναγκαιότητα» για την ασφάλεια των ενόπλων δυνάμεων.

Ο πόλεμος με το Ιράν άρχισε στις 28 Φεβρουαρίου και ο Τραμπ ενημέρωσε σχετικά το Κογκρέσο δύο ημέρες αργότερα, οπότε ξεκίνησε η κρίσιμη αντίστροφη μέτρηση των 60 ημερών.

Η κυβέρνησή του ωστόσο δεν φαίνεται διατεθειμένη να πράξει κάτι από τα παραπάνω, καθώς υποστηρίζει ότι αφού τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία στις 8 Απριλίου, «το χρονοδιάγραμμα των 60 ημερών έχει ανασταλεί», όπως δήλωσε χθες Πέμπτη ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκεθ κατά την ακρόασή του στη Γερουσία.

«Οι εχθροπραξίες που ξεκίνησαν το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου έχουν λήξει», τόνισε στο AFP ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος. «Δεν έχουν σημειωθεί ανταλλαγές πυρών μεταξύ των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων και του Ιράν από την Τρίτη 7 Απριλίου».

Τον ισχυρισμό απορρίπτουν οι Δημοκρατικοί, με τον επικεφαλής τους στη Γερουσία, τον Τσακ Σούμερ, να τονίζει: «ο Πιτ Χέγκεθ δεν μπορεί απλώς να παγώνει την αντίστροφη μέτρηση όταν τα αμερικανικά στρατεύματα παραμένουν εκτεθειμένα σε κίνδυνο».

Διάφορες επιλογές

Δύο μήνες μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων εναντίον του Ιράν και των αντιποίνων της Τεχεράνης σε στόχους στο Ισραήλ αλλά και σε διάφορες χώρες του Κόλπου, το Στενό του Ορμούζ, καίριας σημασίας για τη ναυσιπλοΐα, συνεχίζει να είναι κλειστό, προκαλώντας ραγδαία άνοδο των τιμών της ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο.

Οι προσπάθειες επίλυσης της σύγκρουσης έχουν βαλτώσει και ο Τραμπ είχε προγραμματιστεί να ενημερωθεί χθες για σχέδια νέων στρατιωτικών πληγμάτων εναντίον του Ιράν, με σκοπό να πιέσει την Τεχεράνη να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στο Reuters.

Αν και η επιλογή αυτή βρίσκεται εδώ και καιρό στα αμερικανικά σχέδια, η είδηση –που μεταδόθηκε πρώτα από τον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios– προκάλεσε έντονη άνοδο των τιμών του πετρελαίου, με το αργό Μπρεντ –την παγκόσμια τιμή αναφοράς– να εκτοξεύεται στα 126 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει στα περίπου 114 δολάρια.

Σύμφωνα με το Axios, ένα εναλλακτικό σχέδιο που παρουσιάστηκε χθες στον Αμερικανό πρόεδρο προβλέπει την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων για τον έλεγχο τμήματος του Στενού και τον επαναπατρισμό της ναυσιπλοΐας. Ο Τραμπ εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο παράτασης του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών ή την ανακήρυξη μονομερώς της νίκης, έχουν αναφέρει αξιωματούχοι.

Ως ένδειξη ότι οι ΗΠΑ σκέφτονται και το σενάριο διακοπής των εχθροπραξιών, τηλεγράφημα του υπουργείου Εξωτερικών προορισμένο να παραδοθεί προφορικά στις χώρες εταίρους ως την 1η Μαΐου τις καλεί να ενταχθούν σε έναν νέο συνασπισμό, με την ονομασία Maritime Freedom Construct, με σκοπό την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.

Ο Τραμπ επανέλαβε χθες ότι η οικονομία του Ιράν είναι «μια καταστροφή», ωστόσο αναλυτές εκτιμούν ότι, εάν περιμένει ότι η Τεχεράνη θα υποχωρήσει, ενδέχεται αυτό να μην συμβεί σύντομα.

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι δεν θα επιτραπεί στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και ότι η τιμή της βενζίνης –βασική ανησυχία για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου– θα «πέσει σαν πέτρα» μόλις τελειώσει ο πόλεμος, υπογραμμίστηκε στο ΑΠΕ ΜΠΕ.

«Μακροχρόνια και επώδυνα πλήγματα»

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ δήλωσε χθες το βράδυ ότι δεν είναι λογικό να αναμένεται γρήγορη συμφωνία στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ, όπως μετέδωσε το πρακτορείο IRNA.

«Η προσδοκία επίτευξης αποτελέσματος σε σύντομο χρονικό διάστημα, ανεξάρτητα από το ποιος είναι ο μεσολαβητής, κατά τη γνώμη μου, δεν είναι πολύ ρεαλιστική», επισήμανε.

Ανώτερος αξιωματούχος των Φρουρών της Επανάστασης προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, ακόμη και περιορισμένη, θα προκαλέσει «μακροχρόνια και επώδυνα πλήγματα» σε περιφερειακές θέσεις των ΗΠΑ.

Ο διοικητής της Αεροδιαστημικής Δύναμης Ματζίντ Μουσαβί σημείωσε: «Έχουμε δει τι συνέβη στις βάσεις σας στην περιοχή· θα δούμε το ίδιο να συμβαίνει και στα πολεμικά σας πλοία».

Από την πλευρά του, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν αγιατολάχ Μοζταμπά Χαμενεΐ σε γραπτό του μήνυμα προς τους Ιρανούς υπογράμμισε ότι η Τεχεράνη, υπό τη νέα διαχείριση του Στενού, θα βάλει τέλος «στην κατάχρηση της πλωτής οδού από τους εχθρούς», αφήνοντας να εννοηθεί πως το Ιράν σκοπεύει να διατηρήσει τον έλεγχο του Ορμούζ.

«Ξένοι που έρχονται από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά (…) δεν έχουν καμία θέση εκεί, εκτός από τον βυθό των νερών του», πρόσθεσε.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι, αν τα προβλήματα που έχουν προκύψει από τον αποκλεισμό του Στενού συνεχιστούν ως τα μέσα του έτους, η παγκόσμια ανάπτυξη θα μειωθεί, ο πληθωρισμός θα εκτιναχθεί και επιπλέον δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι θα βυθιστούν στη φτώχεια και την ακραία πείνα.

«Όσο περισσότερο παραμένει κλειστή αυτή η ζωτικής σημασίας αρτηρία, τόσο πιο δύσκολο θα είναι να αντιστραφεί η ζημιά», τόνισε.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, παράλληλα, ανακοίνωσαν ότι απαγόρευσαν στους πολίτες τους να ταξιδεύουν στο Ιράν, τον Λίβανο και το Ιράκ και συνέστησαν σε όσους βρίσκονται εκεί να αποχωρήσουν άμεσα και να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, επικαλούμενα τις περιφερειακές εξελίξεις.