Μετά από τέσσερις μήνες αποκλεισμού λόγω του πολέμου, τα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμης σημασίας εμπορική οδός ναυσιπλοΐας, θα ανοίξουν, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, και πάλι στην κυκλοφορία των πλοίων «ήδη από την Παρασκευή» και την υπογραφή της προσωρινής συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.
Όμως, με ποιον συγκεκριμένο τρόπο τα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσαν να ανοίξουν στην κυκλοφορία των πλοίων και γιατί η επιστροφή στην κανονικότητα μπορεί να απαιτήσει χρόνο;
Τα πλοία είναι έτοιμα;
Από τις πρώτες αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη έχει αποκλείσει την κυκλοφορία στα Στενά που οδηγούν από τον Κόλπο στα διεθνή ύδατα της Θάλασσας του Ομάν και από όπου υπό φυσιολογικές συνθήκες διέρχεται το 20% της παγκόσμιας πετρελαϊκής παραγωγής και άλλες πρώτες ύλες στρατηγικής σημασίας.
Αποτέλεσμα: Περίπου 500 πλοία και 20.000 ναυτικοί βρίσκονται ακινητοποιημένοι στα ύδατα του Κόλπου, σύμφωνα με το ICS (International Chamber of Shipping).
Από την ανακοίνωση του Τραμπ, ελάχιστα πλοία διέσχισαν τα Στενά με ενεργοποιημένο τον αναμεταδότη τους, σύμφωνα με τα δεδομένα του Kpler. Άλλα ωστόσο κατάφεραν να πραγματοποιήσουν τη διέλευση χωρίς να εκπέμπουν σήμα.
Θεωρητικά, μόλις δοθεί το πράσινο φως, τα ακινητοποιημένα πλοία θα μπορούν να αποπλεύσουν.
Κανονικά, τα εγκλωβισμένα επί μήνες πληρώματα πιθανότατα έχουν πραγματοποιήσει συστηματικά ασκήσεις επί των πλοίων, έχουν συντηρήσει τις μηχανές και τον εξοπλισμό», εξηγεί ο Jakob Larsen, υπεύθυνος ασφαλείας της ένωσης πλοιοκτητών Bimco. Ωστόσο ο καθαρισμός των υφάλων μπορεί κατά την άποψή του να είναι απαραίτητος.
Άλλα πλοία μπορούν με τη σειρά τους να πλεύσουν στο Ορμούζ από την αντίθετη κατεύθυνση με προορισμό τον Κόλπο για να φορτώσουν τους υδρογονάνθρακες που έχουν συσσωρευθεί καθώς και γεωργικά προϊόντα.
Τι μπορεί να συμβεί;
Οι ναυλωτές, οι εφοπλιστές και οι ασφαλιστές θα πρέπει αρχικά να επιδείξουν σύνεση. Μάλιστα οι ασφαλιστές μπορεί να «απαιτήσουν συνοδεία», σύμφωνα με τον Hugo Rousse της AXSMarine.
Οι πρώτοι που θα περάσουν τα Στενά μπορεί να είναι οι εφοπλιστές που διαθέτουν δικό τους στόλο» και «δεν είναι εισηγμένοι στο χρηματιστήριο».
Τα πληρώματα είναι πιθανόν να λάβουν μπόνους κινδύνου, αν και αυτό δεν αποτελεί εμπόδιο κατά την άποψή του.
Τα τάνκερ που συνδέονται με χώρες όπως το Κουβέιτ, το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία ή χώρες της Ασίας πιθανόν να είναι τα πρώτα που θα αποπλεύσουν, σύμφωνα με τον Arne Lohmann Rasmussen, αναλυτή της Global Risk Management.
Με δεδομένα τα υψηλά κέρδη στον πετρελαϊκό τομέα, μία αύξηση των μπόνους λόγω των κινδύνων του πολέμου πιθανότατα δεν θα αποτελέσει εμπόδιο», συμφωνεί ο Tim Smith, διευθυντής του MSI, εταιρείας αναλύσεων του ναυτιλιακού τομέα.
Σύμφωνα με ευρωπαίο επιχειρηματία του τομέα της εμπορικής ναυσιπλοΐας, τα πλοία περιμένουν αυτή τη στιγμή για να εισέλθουν στο Ορμούζ και μάλλον θα πρέπει να περιμένουν το καθένα τη σειρά του, διότι θα απειληθεί συμφόρηση στα λιμάνια. αναλύθηκε στο ΑΠΕ ΜΠΕ.
Θα χρειαστεί αποναρκοθέτηση;
Η κεντρική ζώνη της περιοχής του Ορμούζ έχει κηρυχθεί ναρκοθετημένη από το Ιράν. Εν αναμονή της επιθεώρησης για νάρκες, «τα πλοία θα μπορούν να χρησιμοποιούν παράκτιες ζώνες ναυσιπλοΐας», οι οποίες ωστόσο δεν μπορούν να απορροφήσουν την κανονική κυκλοφορία των πλοίων, σύμφωνα με τον Jakob Larsen της Bimco.
Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν συγκροτήσει από τον Μάρτιο συνασπισμό μη εμπολέμων χωρών που θα έχει ως αποστολή την οργάνωση της επιχείρησης αποναρκοθέτησης.
Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ δημοσίως εκφράζει τις επιφυλάξεις του για την πρωτοβουλία αυτή, οι Ηνωμένες Πολιτείες «ζητούν να τεθούν μέσα αποναρκοθέτησης» στη διάθεση του Ορμούζ, σύμφωνα με ευρωπαϊκή πηγή.
Πόσος χρόνος απαιτείται για την επιστροφή στην κανονικότητα;
Από μόνο του το τεχνικό άνοιγμα του Ορμούζ δεν αρκεί: θα χρειαστεί αλλαγή πληρωμάτων, επαναλειτουργία της αλυσίδας παραγωγής η οποία επλήγη στον πόλεμο και η επανασύσταση των στρατηγικών αποθεμάτων υδρογονανθράκων.
Σύμφωνα με τους αναλυτές της Argus Media, τα τάνκερ που θα απεγκλωβίζονται μπορεί να χρειαστούν και ένα μήνα για να φθάσουν στην Ευρώπη, ενώ τέσσερις έως έξι μήνες μπορεί να απαιτηθούν για να αποκατασταθούν οι εξαγωγές πετρελαίου στα προ του πολέμου επίπεδα.
«Δεν θα επιστρέψουν όλα στην κανονικότητα ως δια μαγείας», συνοψίζει ο Hugo Rousse εξηγώντας ότι ορισμένες εταιρείες έχουν επίσης συνηθίσει να προμηθεύονται από άλλες πηγές, από τις ΗΠΑ, τη Νιγηρία για παράδειγμα, έχουν ανοίξει νέους διαύλους και έχουν συνάψει νέα συμβόλαια.
Θα υπάρξει κατάργηση διοδίων;
Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο CNBC ότι η Ουάσινγκτον «αναμένει» ότι το Ορμούζ θα ανοίξει «μακροπρόθεσμα χωρίς διόδια», ενώ η ιρανική διπλωματία έκανε λόγο για «τέλη υπηρεσιών ναυσιπλοΐας, προστασίας του περιβάλλοντος και ασφάλειας και προστασίας των πλοίων».
Ο ευρωπαίος επιχειρηματίας του τομέα της εμπορικής ναυσιπλοΐας που ερωτήθηκε σχετικά εμφανίζεται απρόθυμος να καταβάλει τέλη διέλευσης που αντιβαίνουν στο δίκαιο της θάλασσας.
Δηλώνει επίσης ότι δεν επιθυμεί να καταβάλει χρήματα στους Φρουρούς της Επανάστασης, τον ένοπλο ιδεολογικό βραχίονα της Ισλαμικής Επανάστασης, και, κατά συνέπεια, να χρηματοδοτήσει μία οργάνωση που θεωρείται τρομοκρατική από πολλές δυτικές χώρες.
