Μια τακτική που έχει αποδειχθεί αναποτελεσματική συνεχίζει ο Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο Ιράν. Σε τουλάχιστον πέντε περιπτώσεις ο Αμερικανός πρόεδρος έχει θέσει προθεσμίες στην Τεχεράνη προκειμένου να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του, όμως το Ιράν δεν το έπραξε.

Την πέμπτη ημέρα του πολέμου στο Ιράν, στις 4 Μαρτίου, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λίβιτ δήλωνε ότι «οι τρομοκράτες στοίχημασαν πως ο πρόεδρος Τραμπ θα ήταν όπως πολλοί από τους προκατόχους του —απλώς θα μιλούσε και θα απέφευγε να επιβάλει τις σαφείς κόκκινες γραμμές του. Αυτό όμως αποδείχθηκε καταστροφικό λάθος εκτίμησης. Ο πρόεδρος Τραμπ δεν μπλοφάρει».

Το εν λόγω μήνυμα ακουγόταν περίεργο, αν λάβει κανείς υπόψη το τεκμηριωμένο ιστορικό κενών απειλών και την υπέρβαση των προθεσμιών που ο ίδιος ο Τραμπ έχει καταγράψει στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας.

Ωστόσο, οι τελευταίες εβδομάδες —πιθανόν περισσότερο από κάθε άλλη περίοδο στις δύο θητείες του Τραμπ στον Λευκό Οίκο— έχουν μεταφραστεί σε σειρά μπλόφας σε μία από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες κλίμακες που μπορεί να σκεφτεί κανείς, μετέδωσε η ΕΡΤ το ρεπορτάζ του CNN.

Σε τουλάχιστον πέντε διαφορετικές περιπτώσεις, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει θέσει προθεσμίες στο Ιράν προκειμένου να συμμορφωθεί με τους όρους του, αλλιώς θα αντιμετώπιζε την οργή του. Κάθε φορά, όμως, αναστέλλει την προθεσμία παρά τα ελάχιστα ή μηδενικά δημόσια στοιχεία ότι η Τεχεράνη αποδέχθηκε τις προϋποθέσεις που της είχε θέσει.

Βεβαίως υπάρχουν διαφορετικές ερμηνείες για το αν κάθε αναστολή προθεσμίας ήταν ουσιαστικά μπλόφα. Ο Τραμπ έχει, άλλωστε, δείξει πως είναι διατεθειμένος να χτυπήσει σκληρά το Ιράν, αφού το έχει ήδη πράξει. Μάλιστα ξεκίνησε τον πόλεμο, ενώ φαινόταν να προτιμά μια διπλωματική λύση.

Ας ανακεφαλαιώσουμε εδώ τις απειλές και τις προθεσμίες που έθεσε ο Τραμπ και τον τρόπο με τον οποίο, στη συνέχεια, εξήγησε τις αναστολές τους.

21 Μαρτίου με προθεσμία μέχρι 23 Μαρτίου
Ο Τραμπ δήλωσε πως το Ιράν έπρεπε να «ανοίξει πλήρως, χωρίς απειλές, τα Στενά του Ορμούζ εντός 48 ωρών». Διαφορετικά, οι ΗΠΑ θα άρχιζαν να βομβαρδίζουν τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας.

23 Μαρτίου με προθεσμία μέχρι 28 Μαρτίου
Με περίπου 12 ώρες να απομένουν πριν λήξει η πρώτη προθεσμία, ο Τραμπ ανακοίνωσε πενθήμερη αναστολή. Αντί, όμως, να ανοίξει το Ιράν ξανά το Ορμούζ, όπως είχε απαιτήσει, ο πρόεδρος επικαλέστηκε «πολύ καλές και παραγωγικές συζητήσεις» μεταξύ των δύο πλευρών.

Εδώ προέκυπταν δύο προβλήματα. Πρώτον, Ιρανοί αξιωματούχοι διέψευδαν ότι υπήρχαν διαπραγματεύσεις εκείνη τη στιγμή· δεύτερον, ο Τραμπ είχε ακόμη 12 ώρες για να επιμείνει στην αρχική του απαίτηση. Αντ’ αυτού, ανακοίνωσε την αναστολή λίγο πριν ανοίξουν οι χρηματοπιστωτικές αγορές, καθησυχάζοντας τους επενδυτές.

Ο Αμερικανός ηγέτης σημείωσε πως η νέα προθεσμία «εξαρτάται από την επιτυχία των συνεχιζόμενων συναντήσεων και συζητήσεων».

26 Μαρτίου με προθεσμία μέχρι 6 Απριλίου
Ο Τραμπ δήλωσε ότι προσθέτει οκτώ ημέρες, επικαλούμενος «αίτημα της ιρανικής κυβέρνησης» για περισσότερο χρόνο και συνομιλίες που «πηγαίνουν πολύ καλά».

Ωστόσο, κορυφαίος Ιρανός αξιωματούχος είπε πως είχε υπάρξει μόνο μια ανταλλαγή μηνυμάτων, όχι ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.

Απαντώντας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ισχυρίστηκε πως οι Ιρανοί αξιωματούχοι φοβούνται να φανερώσουν πόσο ανυπόμονοι είναι να κλείσουν συμφωνία γιατί φοβούνται μήπως σκοτωθούν. Σχεδόν ένα μήνα μετά, όμως, υπάρχουν ελάχιστα δείγματα ότι η Τεχεράνη έχει κάνει ουσιώδεις παραχωρήσεις.

Τις επόμενες ημέρες, ο Τραμπ έθεσε τους όρους για την προθεσμία της 6ης Απριλίου: να επιτευχθεί συμφωνία και το Ορμούζ να «ανοίξει αμέσως για δουλειές». Αν δεν συνέβαινε αυτό, θα ισοπέδωνε όλους τους ηλεκτρικούς σταθμούς του Ιράν, τις πετρελαιοπηγές και το νησί Χαργκ, καθώς ίσως και όλες τις μονάδες αφαλάτωσης της χώρας.

Αργότερα πρόσθεσε πως θα εξέταζε εκεχειρία αν τα Στενά του Ορμούζ ήταν ανοιχτά, ελεύθερα και καθαρά.

6 Απριλίου με νέα προθεσμία στις 7 Απριλίου
Παρά το γεγονός ότι το Ιράν δεν είχε κλείσει συμφωνία ούτε είχε ανοίξει το Ορμούζ, ο Τραμπ έδωσε άλλη μια ευκαιρία, απειλώντας ωστόσο πως αν οι Ιρανοί δεν ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις «δεν θα έχουν γέφυρες, ούτε σταθμούς παραγωγής ενέργειας». Το έκανε επικαλούμενος το Πάσχα, μια αργία την οποία προφανώς γνώριζε όταν έθετε την αρχική προθεσμία.

7 Απριλίου με προθεσμία μέχρι 21 Απριλίου
Ο Τραμπ ανακοίνωσε κατάπαυση του πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων. Και πάλι δεν ισχυρίστηκε ότι το Ιράν είχε ικανοποιήσει τα αιτήματα για συμφωνία ή για άνοιγμα των Στενών. Αντ’ αυτού, επικαλέστηκε μια υποτιθέμενη πρόοδο στις διαπραγματεύσεις και μια προσωρινή συμφωνία.

Ωστόσο, βασικά σημεία της κατάπαυσης του πυρός αμφισβητήθηκαν αμέσως —μεταξύ των οποίων αν το Ισραήλ είχε συμφωνήσει να σταματήσει τα πλήγματα κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, ποια πρόταση 10 σημείων αποτελούσε βάση των διαπραγματεύσεων και αν το Ιράν θα διατηρούσε τον έλεγχο του Ορμούζ.

Η Ουάσιγκτον είχε ξεκαθαρίσει ότι η κατάπαυση του πυρός «υπόκειται στην συμφωνία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν για το πλήρες, άμεσο και ασφαλές άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ». Αυτό δεν συνέβη ποτέ, όμως ο Τραμπ συνέχισε την κατάπαυση παρά ταύτα.

21 Απριλίου με απροσδιόριστη νέα προθεσμία
Ο Τραμπ ανακοίνωσε πως θα παράτεινε επ’ αόριστον τον χρόνο για το Ιράν ώστε να υποβάλει μια πρόταση για ειρήνη, χωρίς να επικαλεστεί αυτή τη φορά κάποια υποτιθέμενη πρόοδο. Αντ’ αυτού, ανέφερε πως «η κυβέρνηση του Ιράν είναι σοβαρά διαλυμένη».

Στη συνέχεια, ωστόσο, υπονόμευσε την ίδια του τη συλλογιστική, λέγοντας πως η κατάρρευση της ιρανικής ηγεσίας «δεν ήταν κάτι που συνέβη απροσδόκητα». Αν ήταν προβλέψιμο, τότε γιατί η προηγούμενη αυστηρή προθεσμία;

Χθες Τετάρτη (22/4) ο Λευκός Οίκος δήλωσε πως δεν έχει τεθεί «οριστική προθεσμία». Σε τηλεοπτική του συνέντευξη, ο Τραμπ επιβεβαίωσε πως «δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα» για τον τερματισμό του πολέμου, προσθέτοντας πως η εκεχειρία θα παραταθεί όχι μόνο μέχρι να κατατεθεί μια ιρανική πρόταση, αλλά «μέχρι να ολοκληρωθούν οι συζητήσεις, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».

Πολλοί υποστηρίζουν πως η παράταση της εκεχειρίας είναι καλή για τον κόσμο, με την έννοια πως δεν βυθίζει τη Μέση Ανατολή βαθύτερα στον πόλεμο.

Για τον Τραμπ, όμως, δημιουργεί την εντύπωση πως δεν επιθυμεί να υλοποιήσει τις απειλές του, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος διατυμπάνιζε πως τέτοιου είδους μπλόφες υπονόμευαν τη διαπραγματευτική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών.

Όταν ο Ομπάμα αρνήθηκε να επιβάλει την «κόκκινη γραμμή» του για στρατιωτική δράση εναντίον της Συρίας σε περίπτωση χρήσης χημικών όπλων, ο Τραμπ πέρασε χρόνια κατηγορώντας τον πρώην πρόεδρο και την Χίλαρι Κλίντον γι’ αυτήν την απόφαση.