Την αύξηση του 80% κατέγραψαν κατά το 2025 σε σύγκριση με το 2024 οι προσφυγές φορολογουμένων στη Διεύθυνση Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ, δηλαδή στον φορέα που επανεξετάζει τις πράξεις της φορολογικής διοίκησης χωρίς να χρειάζεται προσφυγή στα διοικητικά δικαστήρια.

Η διαδικασία ενώπιον της ΔΕΔ είναι δωρεάν, διεξάγεται ηλεκτρονικά και απαιτεί μόνο μια απλή αναφορά, ώστε να εξεταστεί διεξοδικά η υπόθεση κάθε φορολογουμένου που ζητεί τη διόρθωση ή την ακύρωση του φόρου και των κυρώσεων που του έχουν επιβληθεί. Πρόκειται για υποχρεωτικό διοικητικό στάδιο πριν την προσφυγή στη δικαιοσύνη και η απόφαση εκδίδεται μέσα σε 120 ημέρες – αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία, η προσφυγή θεωρείται ότι έχει απορριφθεί σιωπηρά.

Ωστόσο, όπως προκύπτει από την Απολογιστική Έκθεση της ΑΑΔΕ για το 2025, το 99,2% των υποθέσεων που τελικά κρίθηκαν είχαν εξεταστεί εμπρόθεσμα, πριν από την καταληκτική ημερομηνία του νόμου.

Η επίδοση αυτή αποτελεί την υψηλότερη που έχει καταγραφεί στα 13 έτη λειτουργίας του θεσμού της διοικητικής επανεξέτασης φορολογικών υποθέσεων και πράξεων.

Δεν ήταν όμως το μόνο ρεκόρ που έσπασε το 2025. Η ΔΕΔ:

– δέχθηκε άνω των 11.000 προσφυγών, τον μεγαλύτερο αριθμό που έχει κατατεθεί σε ένα μόνο έτος μετά το 2016·

– εξέδωσε 85% περισσότερες αποφάσεις από τον αναμενόμενο όγκο·

– και 50% περισσότερες συγκριτικά με το 2024.

Από τα ίδια στοιχεία προκύπτει και ένα αρνητικό ρεκόρ: ενώ κατά μέσο όρο τα προηγούμενα χρόνια ένας στους τρεις φορολογουμένους δικαιωνόταν, το 2025 απορρίφθηκαν 8 στις 10 αιτήσεις, δηλαδή το 83%.

Παρόλο που η σαφής μεταβολή του ποσοστού δικαίωσης το 2025 φαίνεται δραματική, ουσιαστικά δεν αντιστρέφει τα δεδομένα, καθώς η μεταβολή αυτή ήταν κυρίως φαινομενική και ερμηνεύεται σε σχέση με το ειδικό βάρος των υποθέσεων που αφορούν το τεκμαρτό εισόδημα, αλλά και με το νομικό πλαίσιο όπως διαμορφώθηκε από τις αποφάσεις του ΣτΕ.

Η μεγάλη υποχώρηση των εγκρίσεων της συγκεκριμένης χρονιάς συνδέεται κυρίως με τη μαζική εισροή προσφυγών ελευθέρων επαγγελματιών και επιστημόνων για το τεκμαρτό εισόδημα, υποθέσεις στις οποίες αμφισβητήθηκε όχι μόνο η επιμέρους εφαρμογή του νόμου, αλλά το ίδιο το κανονιστικό πλαίσιο. Αντίστοιχο φαινόμενο είχε παρατηρηθεί περίπου μία δεκαετία νωρίτερα, όταν κατατίθεντο μαζικά αιτήματα ακύρωσης του ΕΝΦΙΑ, ο οποίος όμως, παρά τις προσδοκίες των φορολογουμένων, κρίθηκε τελικά συνταγματικός.

Στην πράξη, ως διοικητικός μηχανισμός επανεξέτασης, η ΔΕΔ ελέγχει μόνο αν μια φορολογική πράξη έχει εκδοθεί και εφαρμοστεί σύμφωνα με τον νόμο και τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Η υποβολή ενδικοφανούς προσφυγής αποτελεί μεν απαραίτητο στάδιο πριν την προσφυγή στα δικαστήρια, όμως η υπηρεσία επίλυσης διαφορών δεν είναι αρμόδια να ακυρώνει το νομοθετικό πλαίσιο, γεγονός που περιορίζει εκ των πραγμάτων το εύρος κρίσης της στην εν λόγω κατηγορία υποθέσεων που εμφανίστηκε το 2025.

Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ δείχνουν ότι, αν εξαιρεθούν οι μαζικές προσφυγές κατά της τεκμαρτής φορολόγησης των επαγγελματιών, και το 2025 ένας στους τρεις φορολογουμένους συνέχισε να κερδίζει «μάχες» στην ΔΕΔ.

Ειδικότερα:

την περασμένη χρονιά εξετάστηκαν 4.670 περισσότερες υποθέσεις από όσες είχαν εξεταστεί το 2024, γεγονός που καταδεικνύει ότι η υπηρεσία απορρόφησε ένα ασυνήθιστα βαρύ κύμα προσφυγών της εν λόγω κατηγορίας.

Συνολικά απορρίφθηκαν 3.546 επιπλέον αιτήσεις σε σχέση με το 2024, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 75% των επιπλέον αιτήσεων που εισήχθησαν προς εξέταση, εξέλιξη που εξηγεί γιατί το ποσοστό δικαίωσης επιδεινώθηκε δραστικά το 2025.

Πέραν των ορίων αρμοδιοτήτων της ΔΕΔ, στην εικόνα αυτή συνέβαλε και η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας για το τεκμαρτό εισόδημα. Με τις αποφάσεις Ολ. ΣτΕ 1800-1802/2025, η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε συνταγματικά ανεκτό το σχετικό πλαίσιο και απέρριψε τις συλλογικές αιτήσεις ακύρωσης του μέτρου, διαμορφώνοντας το γενικότερο νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εξετάστηκαν οι συγκεκριμένες προσφυγές που υποβλήθηκαν μαζικά, μετά και από προτροπές νομικών και επιστημονικών συλλόγων.

Στην ουσία, η εικόνα του 2025 αποτυπώνει τόσο την πρόσκαιρη αύξηση του όγκου των υποθέσεων που εισήχθησαν προς εξέταση εντός της συγκεκριμένης χρονιάς, όσο και την αλλαγή στο αντικείμενό τους λόγω της ιδιαίτερης φύσης και σύνθεσής τους.

Αντιθέτως, όσον αφορά τις υποθέσεις για τις οποίες η ΔΕΔ είναι πραγματικά αρμόδια και αφορούν πολίτες και επιχειρήσεις (μετά από φορολογικό έλεγχο ή κυρίως λάθη της διαδικασίας), τα ποσοστά δικαίωσης παρέμειναν και το 2025 σταθερά σε ένα τρίτο των υποθέσεων, όπως και τα προηγούμενα έτη.

Σε αυτό το πλαίσιο, παρά την εμφανή πτώση των εγκρίσεων, η ΔΕΔ δεν μετατράπηκε σε «διακοσμητική υπηρεσία» υποδοχής αιτήσεων, αλλά προσφέρει μετρήσιμα οικονομικά οφέλη για 1 στους 3 φορολογούμενους (και ειδικά για μικρομεσαίους που δεν διαθέτουν τα μέσα, τον χρόνο ή τις αντοχές να δίνουν πολυετείς μάχες στα διοικητικά δικαστήρια), συμβάλλοντας παράλληλα στον αυτοέλεγχο της διοίκησης, στη διαφάνεια και στην ομοιόμορφη εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας, καθώς οι αποφάσεις που εκδίδει κοινοποιούνται στις ΔΟΥ και είναι προσβάσιμες προς όλους στον ιστότοπο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.