Η εξέλιξη των διαπραγματεύσεων για το επερχόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα έτη 2028-2034 και η πορεία των σημαντικών έργων υποδομών μέχρι το 2030 αποτέλεσαν το κύριο αντικείμενο της συνεδρίασης του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονομικής Πολιτικής, η οποία διεξήχθη υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου.
Κατά την εναρκτήρια ομιλία του, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η συζήτηση για το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο σχετίζεται με τους πόρους που θα κατευθυνθούν στην ελληνική οικονομία τα προσεχή έτη, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα, όπως και λοιπές ευρωπαϊκές χώρες, επιδιώκει τη διαφύλαξη των κονδυλίων της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, ενώ ταυτόχρονα αιτείται αυξημένη ευελιξία, προκειμένου να εξασφαλιστεί η βέλτιστη δυνατή ενίσχυση των αγροτών, της περιφέρειας και της ανταγωνιστικότητας.
Όπως ανέφερε, οι αρμόδιοι υπουργοί θα παρουσιάσουν τη νέα δομή του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, σύμφωνα με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ σημείωσε ότι η ελληνική πλευρά βρίσκεται σε συζητήσεις με άλλα κράτη, στοχεύοντας στη δημιουργία συμμαχιών για την προώθηση των εθνικών προτεραιοτήτων εντός των ευρωπαϊκών πολιτικών. Επισήμανε επιπλέον ότι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης συντονίζει τη συνολική διαδικασία και ότι ο αρμόδιος υφυπουργός Εξωτερικών συμμετέχει στις σχετικές διαπραγματεύσεις με την ιρλανδική προεδρία.
Ο κ. Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει 49,5 δισ. ευρώ για την Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι στους πόρους αυτούς δύνανται να προστεθούν χρηματοδοτήσεις από το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, συνολικού ύψους 450 δισ. ευρώ. Ανέφερε ότι η αξιοποίηση των εν λόγω πόρων θα εξαρτηθεί από την κατάθεση ολοκληρωμένων προτάσεων από την Ελλάδα και τις ελληνικές επιχειρήσεις, δεδομένου ότι το νέο ταμείο θα λειτουργεί με ανταγωνιστικούς όρους.
Αναφορικά με την πορεία της διαπραγμάτευσης, σημείωσε ότι στόχος είναι η ολοκλήρωσή της έως το τέλος του 2026, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών και δεν έχει ακόμη επιτευχθεί συμφωνία ούτε ως προς τους ίδιους πόρους του νέου προϋπολογισμού. Όπως είπε, δεν αποκλείεται η διαδικασία να ολοκληρωθεί κατά τη διάρκεια της ελληνικής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε το ενδεχόμενο αυτό με τις εθνικές εκλογές της άνοιξης του 2027, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση που θα προκύψει θα κληθεί να προεδρεύσει της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια κρίσιμη περίοδο για την ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης και για τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες.
Στο δεύτερο μέρος της ομιλίας του αναφέρθηκε στην εξέλιξη των έργων υποδομής, κάνοντας λόγο για ένα δίκτυο οδικών, σιδηροδρομικών, ενεργειακών και τηλεπικοινωνιακών υποδομών που, όπως ανέφερε, μετασχηματίζει την εικόνα της χώρας.
Ειδικότερα, σημείωσε ότι την προσεχή εβδομάδα θα παραδοθεί στην κυκλοφορία ο Ε65, τον οποίο χαρακτήρισε ως τον τελευταίο μεγάλο οδικό άξονα της ηπειρωτικής Ελλάδας, ενώ αναφέρθηκε και στην πρόοδο των έργων του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης. Όπως είπε, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις σε περισσότερα από 130 χιλιόμετρα του υφιστάμενου δρόμου με στόχο τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας.
Ταυτόχρονα, προανήγγειλε συζήτηση για τις σιδηροδρομικές συνδέσεις, τα έργα αποκατάστασης μετά τις καταστροφές που προκάλεσε η κακοκαιρία Daniel και τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις του Βόρειου και του Νότιου Αιγαίου, μετά και την ολοκλήρωση της διπλής διασύνδεσης της Κρήτης. Όπως ανέφερε, οι διασυνδέσεις αυτές συμβάλλουν τόσο στην ενεργειακή επάρκεια και ασφάλεια των νησιών όσο και στη μείωση του κόστους ηλεκτροδότησης.
Αναφορά έκανε και στο έργο του Flyover στη Θεσσαλονίκη, λέγοντας ότι εξελίσσεται σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα και προβλέπεται να ολοκληρωθεί το πρώτο εξάμηνο του 2027, ενώ σημείωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη και νέοι σχεδιασμοί για έργα στην Αττική, για τους οποίους θα υπάρξουν ανακοινώσεις τους προσεχείς μήνες.
Ολοκληρώνοντας την εναρκτήρια ομιλία του, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας σχετικά με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Όπως είπε, από τα 13 στελέχη της Νέας Δημοκρατίας που είχαν βρεθεί στο επίκεντρο της υπόθεσης, οι εννέα, σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα δεδομένα, δεν αντιμετωπίζουν κατηγορίες, ενώ για τέσσερα ακόμη στελέχη η δικαστική διερεύνηση συνεχίζεται για πλημμεληματικές πράξεις.
Ο κ. Μητσοτάκης έκανε ιδιαίτερη μνεία στους τρεις υπουργούς από τους οποίους είχε ζητήσει την παραίτηση για λόγους ευθιξίας, χαρακτηρίζοντάς τους έντιμους πολιτικούς, ενώ σημείωσε ότι είχαν δεχθεί δημόσια κριτική κατά το προηγούμενο διάστημα. Παράλληλα, απηύθυνε αιχμές προς την αντιπολίτευση για τη στάση της στην υπόθεση, αναφερόμενος και στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Ειδικότερα, όπως τόνισε ο πρωθυπουργός, «13 υπουργοί και βουλευτές της ΝΔ βρέθηκαν στο στόχαστρο, οι 9 αποδεικνύονται απολύτως αθώοι και 4 ακόμα στελέχη μας θα εξεταστούν περαιτέρω για απλά πλημμελήματα.
Σε τρεις υπουργούς ζήτησα να παραιτηθούν για λόγους ευθιξίας. Έντιμοι πολιτικοί που επί εβδομάδες διασύρθηκαν, καθώς κάποιοι μας αποκαλούσαν “κυβέρνηση υποδίκων”.
Σήμερα ποιος θα ζητήσει συγγνώμη για εκείνες τις αθλιότητες; Αφορά και την αντιπολίτευση του τόπου μας που δεν σέβεται το τεκμήριο της αθωότητας αλλά, δυστυχώς, και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, που φάνηκε να εμπλέκεται στον εσωτερικό κομματικό ανταγωνισμό».
Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης ανέφερε ότι η προετοιμασία της χώρας για τη διαπραγμάτευση του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου έχει ξεκινήσει εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία με συγκεκριμένες θέσεις και επιδιώκει τη διαμόρφωση συμμαχιών, ώστε να διασφαλιστούν τα εθνικά συμφέροντα και να αποφευχθεί, όπως είπε, το ενδεχόμενο ενός «δημοσιονομικού κενού» μετά το 2028, όταν θα ολοκληρωθεί το Ταμείο Ανάκαμψης.
Σύμφωνα με τον κ. Χατζηδάκη, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κινείται σε θετική κατεύθυνση, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η τελική συμφωνία παραμένει ανοιχτή, καθώς ορισμένα κράτη-μέλη επιδιώκουν περιορισμό των δαπανών, κυρίως για τη Συνοχή και τη Γεωργία.
Ιδιαίτερη μνεία έκανε στο νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, σημειώνοντας ότι, σε αντίθεση με τα προηγούμενα χρηματοδοτικά εργαλεία, δεν προβλέπονται εθνικές ποσοστώσεις. Όπως είπε, με βάση πληθυσμιακά κριτήρια, η Ελλάδα θα μπορούσε να διεκδικήσει από 8 έως 10 δισ. ευρώ επιπλέον χρηματοδότησης, εφόσον υποβληθούν αξιόπιστες προτάσεις. Παράλληλα, απηύθυνε έκκληση προς τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά κέντρα και τις επιχειρήσεις να προετοιμαστούν για την αξιοποίηση των νέων δυνατοτήτων χρηματοδότησης.
Αναφορικά με το δεύτερο θέμα της συνεδρίασης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης σημείωσε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στον τομέα των υποδομών, κάνοντας αναφορά στην ολοκλήρωση του Μετρό Θεσσαλονίκης, της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης και στην επικείμενη παράδοση του Ε65.
Πρόσθεσε ότι στον σχεδιασμό έως το 2030 περιλαμβάνονται η ολοκλήρωση των έργων στον βασικό σιδηροδρομικό άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη με ηλεκτροκίνηση, διπλή γραμμή και τηλεδιοίκηση, καθώς και η ανάπτυξη νέων σιδηροδρομικών συνδέσεων, με έμφαση στη γραμμή Θεσσαλονίκη – Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο.
Ταυτόχρονα, αναφέρθηκε στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις του Βόρειου και του Νότιου Αιγαίου, στα δίκτυα οπτικών ινών και στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές νέας γενιάς, καθώς και στα έργα αστικών αναπλάσεων. Ειδικότερα, σημείωσε ότι στο Ελληνικό προβλέπεται από τον Φεβρουάριο η εγκατάσταση των πρώτων κατοίκων, ενώ αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις στον Ελαιώνα, καθώς και στα έργα που εξελίσσονται στα πρώην στρατόπεδα Γκόνου και Παύλου Μελά στη Θεσσαλονίκη. Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ανέφερε ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει την υλοποίηση του σχεδιασμού της για τα επόμενα χρόνια, με επίκεντρο τα έργα υποδομών και τις αναπτυξιακές παρεμβάσεις.
