Στις εργασίες του Συμβουλίου Υπουργών Παιδείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που διεξάγεται στις Βρυξέλλες, συμμετείχε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα θεσπίζει για πρώτη φορά ένα ενιαίο κανονιστικό πλαίσιο που εγγυάται την ασφαλή, διαφανή και παιδαγωγικά υπεύθυνη χρήση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Στο περιθώριο των εργασιών του Συμβουλίου, η Σοφία Ζαχαράκη παρουσίασε εκτενώς στους Ευρωπαίους ομολόγους της τη νέα Υπουργική Απόφαση που συνυπέγραψε με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, σχετικά με τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στα σχολεία, εντός του πλαισίου της στρατηγικής της Κυβέρνησης για έναν σύγχρονο, ασφαλή και συμπεριληπτικό ψηφιακό μετασχηματισμό της εκπαίδευσης.

Η υπουργός τόνισε ότι με τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία η Ελλάδα κατατάσσεται στις πρώτες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θεσπίζουν ολοκληρωμένο και δεσμευτικό κανονιστικό πλαίσιο για την ασφαλή και υπεύθυνη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Στόχος της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας και της Κυβέρνησης είναι η ΤΝ να ενσωματώνεται στην εκπαιδευτική διαδικασία με απόλυτο σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα των μαθητών, με σαφή ανθρώπινη εποπτεία, αυστηρούς κανόνες διαφάνειας και με σκοπό την ενίσχυση – και όχι την υποκατάσταση – του παιδαγωγικού ρόλου του εκπαιδευτικού.

Η υπουργός, Σοφία Ζαχαράκη, δήλωσε σχετικά:

«Ενημέρωσα τους συναδέλφους μου για την Υπουργική Απόφαση που εκδίδουμε από κοινού με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σχετικά με τη σωστή και ασφαλή χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στα σχολεία. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που διαθέτουν ήδη ένα τέτοιο ολοκληρωμένο πλαίσιο, πλήρως εναρμονισμένο με τον ευρωπαϊκό κανονισμό για την προστασία προσωπικών δεδομένων και το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη, με στόχο την προστασία των παιδιών και της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Θέλουμε τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση, αλλά με κανόνες, υπευθυνότητα και πάντα υπό την εποπτεία των εκπαιδευτικών.»

Κεντρικό θέμα στο Συμβούλιο των Υπουργών αποτέλεσε η συζήτηση «Βασικές δεξιότητες και Ευρωπαϊκός Χώρος Εκπαίδευσης: χτίζοντας γέφυρες για το μέλλον», όπου παρουσιάστηκαν οι τρόποι προετοιμασίας των εκπαιδευτικών συστημάτων και το πώς οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί ενισχύουν την ανθεκτικότητά τους απέναντι στις συνεχείς προκλήσεις και κρίσεις της νέας εποχής.

Στην Ελλάδα, υπογράμμισε η Σοφία Ζαχαράκη, οι βασικές ικανότητες και δεξιότητες των μαθητών και μαθητριών βρίσκονται στον πυρήνα του μετασχηματισμού της εκπαίδευσης. Συστηματικά εντάσσονται στο δημόσιο σχολείο νέες δεξιότητες όπως ο ψηφιακός και οικονομικός εγγραμματισμός, η ενεργός πολιτειότητα, η κριτική σκέψη και στάση ενάντια στην παραπληροφόρηση, η προστασία έναντι των deepfakes και του παραπλανητικού περιεχομένου, καθώς και η διαρκής αναβάθμιση και αναπροσαρμογή δεξιοτήτων (reskilling και upskilling).

Σε αυτό το πλαίσιο, η υπουργός αναφέρθηκε στον Εθνικό Διάλογο για το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, με στόχο ένα σχολείο που θα δίνει μεγαλύτερη έμφαση στις βασικές δεξιότητες, στην κριτική σκέψη, στη δημιουργικότητα, στην ισότιμη πρόσβαση στη γνώση και στη συνολική μαθησιακή πορεία του μαθητή.

Όπως τόνισε, στόχος είναι ένα πιο σύγχρονο, αξιόπιστο και ανθρωποκεντρικό σύστημα αξιολόγησης, που θα ενισχύει τον παιδαγωγικό ρόλο του σχολείου και θα προετοιμάζει καλύτερα τους νέους για την ανώτατη εκπαίδευση, την εργασία και αλλά και ως πολίτες μιας δημοκρατικής κοινωνίας.

Η Σοφία Ζαχαράκη ανέφερε:

«Με τους ομολόγους μου συζητήσαμε πώς τα παιδιά θα προετοιμαστούν για τις αλλαγές και θα προσαρμοστούν με ταχύτητα και επάρκεια στα σύγχρονα δεδομένα. Πώς θα γίνουν πιο ανθεκτικά και πιο ευέλικτα. Όλα αυτά, όμως, πρέπει να γίνονται χωρίς να χάνουμε τις θεμελιώδεις αξίες μας: τη δημοκρατία, τη συμπερίληψη, την αλληλεγγύη, τον σεβασμό στον άνθρωπο και την ανθρωποκεντρική διάσταση της εκπαίδευσης. Αυτές είναι οι αρχές που πρέπει να καθοδηγούν κάθε μεγάλη αλλαγή για το σχολείο του μέλλοντος.»

Η Σοφία Ζαχαράκη υπενθύμισε ότι η Ελληνική Κυβέρνηση διαθέτει ολοκληρωμένη στρατηγική για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο, με σειρά μέτρων σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Από την 1/1/2027 η πρόσβαση στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών δεν θα επιτρέπεται και οι πλατφόρμες θα είναι υποχρεωμένες να υιοθετήσουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας και να απαγορεύουν την πρόσβαση σε ανήλικους. Παράλληλα, όπως ανέφερε η Υπουργός, η Ελλάδα θέσπισε από τον Μάιο του 2025 το Kids Wallet, το ψηφιακό εργαλείο γονικού ελέγχου, που επιτρέπει στους γονείς να ρυθμίζουν τις εφαρμογές και τις ιστοσελίδες στις οποίες έχουν πρόσβαση τα παιδιά τους, καθώς και τον χρόνο που αφιερώνουν σε αυτές, παρέχοντας παράλληλα αξιόπιστη μέθοδο επιβεβαίωσης της ηλικίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.

Στο πλαίσιο των εργασιών εγκρίθηκαν, μεταξύ άλλων, τα Συμπεράσματα του Συμβουλίου για τον ρόλο των εκπαιδευτικών στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα ότι η ΤΝ μπορεί να στηρίξει τη μάθηση και την καινοτομία μόνο όταν αξιοποιείται με ανθρώπινη εποπτεία, παιδαγωγική ευθύνη, με προστασία σε σχέση με τα προσωπικά δεδομένα και με σεβασμό στον ρόλο του εκπαιδευτικού.

Παράλληλα, οι υπουργοί Παιδείας κατέληξαν σε μερική γενική προσέγγιση του νέου Κανονισμού για τη θέσπιση του προγράμματος Erasmus+ για την περίοδο 2028–2034, ένα κρίσιμο βήμα για το μέλλον του εμβληματικού ευρωπαϊκού προγράμματος για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό. Η Ελλάδα στήριξε τη συμφωνία, με έμφαση στη συμπερίληψη, τις ίσες ευκαιρίες, τις δεξιότητες, την κινητικότητα και τη συμμετοχή των νέων.

Η Σοφία Ζαχαράκη συμμετείχε επίσης στο γεύμα εργασίας των υπουργών Παιδείας των κρατών-μελών, υπό την προεδρία της υπουργού Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, δρος Αθηνάς Μιχαηλίδου, με αντικείμενο την οικοδόμηση ανθεκτικών εκπαιδευτικών συστημάτων σε περιόδους κρίσεων. Στη συνάντηση συμμετείχε και ο υπουργός Παιδείας και Επιστημών της Ουκρανίας, Oksen Lisovyi, αναδεικνύοντας τη σημασία της εκπαίδευσης ως πυλώνα κοινωνικής συνοχής και σταθερότητας.

Στο περιθώριο του Συμβουλίου, η Σοφία Ζαχαράκη συναντήθηκε με τον υπουργό Μεταδευτεροβάθμιας και Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας, Καινοτομίας και Επιστήμης της Ιρλανδίας, James Lawless, καθώς και με την υπουργό Παιδείας και Νεολαίας της Ιρλανδίας, Hildegarde Naughton, και την υπουργό Παιδείας, Επιστήμης και Αθλητισμού της Λιθουανίας Raminta Popovienė, με αντικείμενο τον συντονισμό των προτεραιοτήτων του επόμενου τριμερούς σχήματος Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε., στο οποίο θα συμμετέχουν Ελλάδα, Ιρλανδία και Λιθουανία.