Συντελούνται ακόμα οι έρευνες για το θαλάσσιο drone «καμικάζι» που εντοπίστηκε ανοιχτά της Λευκάδας, με τις ελληνικές αρχές να ερευνούν διεξοδικά τα τεχνικά χαρακτηριστικά, την προέλευση και την πορεία του, μετά την εξουδετέρωση περίπου 100 κιλών εκρηκτικών σε ελεγχόμενη έκρηξη στη θαλάσσια περιοχή του Αστακού. Το μη επανδρωμένο σκάφος έχει ήδη μεταφερθεί σε ειδικές εγκαταστάσεις του Πολεμικού Ναυτικού, όπου εξειδικευμένα κλιμάκια του Στρατού και του Ναυτικού αποκρυπτογραφούν τα συστήματα πλοήγησης, τις επικοινωνίες και τα υπολείμματα του φορτίου, αναζητώντας αποφασιστικά στοιχεία για τον κατασκευαστή, τον χειριστή και τον πιθανό στόχο του.

Η θαλάσσια περιοχή όπου εντοπίστηκε ακυβέρνητο το drone, κοντά στη Λευκάδα, παραμένει αποκλεισμένη από δυνάμεις του Πολεμικού Ναυτικού, καθώς οι έρευνες κινούνται σε πλήρη εξέλιξη και δεν έχει αποκλειστεί το ενδεχόμενο να υπάρχουν και άλλα συναφή ευρήματα στην ευρύτερη περιοχή. Κρίσιμη αξιολογείται η έγκαιρη επέμβαση των ειδικών δυνάμεων του Στρατού που ανέλαβαν την ασφαλή εξουδετέρωση του εκρηκτικού φορτίου, με αρμόδιες πηγές να τονίζουν πως αποφεύχθηκε ένα ενδεχόμενο σοβαρό ατύχημα σε θαλάσσιο χώρο με έντονη τουριστική και ναυτιλιακή δραστηριότητα. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στους δύο ψαράδες που πρώτοι εντόπισαν το εξάμετρο σκάφος, το έσυραν μέχρι τη Βασιλική Λευκάδας χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι μετέφεραν πάνω από 100 κιλά εκρηκτικά, και ειδοποίησαν άμεσα το Λιμενικό, επιτρέποντας στις αρχές να θέσουν εγκαίρως σε εφαρμογή τα πρωτόκολλα ασφαλείας.

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ενδείξεις, το επικρατέστερο σενάριο είναι ότι πρόκειται για drone ουκρανικής κατασκευής, πιθανότατα συγγενές ή όμοιο με τα μη επανδρωμένα θαλάσσια σκάφη που χρησιμοποιεί το Κίεβο στον πόλεμο με τη Ρωσία για πλήγματα κατά πλοίων του «σκιώδους στόλου» που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο. Οι πληροφορίες συγκλίνουν ότι την τελευταία περίοδο παρατηρείται προσπάθεια «μεταφοράς» του υβριδικού πολέμου από τη Μαύρη Θάλασσα προς τη Μεσόγειο, με θαλάσσια drones να δρουν σε περιοχές μεταξύ Λιβύης και Κρήτης αλλά και νοτίως της Μάλτας, στοχεύοντας κυρίως δεξαμενόπλοια και βοηθητικά πλοία που συνδέονται με ρωσικά ενεργειακά συμφέροντα. Το γεγονός ότι ένα τέτοιο σκάφος, με ενεργό κινητήρα και σημαντικό φορτίο εκρηκτικών, κατέληξε σε ελληνικά χωρικά ύδατα, σε ελάχιστη απόσταση από τις ακτές, προκαλεί έντονο προβληματισμό στην Αθήνα για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, την προστασία κρίσιμων υποδομών – όπως λιμάνια, ενεργειακές εγκαταστάσεις και υποθαλάσσια καλώδια – αλλά και για τον κίνδυνο που μπορεί να συνιστούν τέτοια μέσα για τους ίδιους τους πολίτες.

Δεν είναι τυχαίο ότι διπλωματικές πηγές υπενθυμίζουν πως το ζήτημα των ουκρανικών θαλάσσιων drones είχε ήδη θιχθεί από τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, μετά από προγενέστερη επίθεση ουκρανικού drone σε ελληνόκτητο πλοίο στη Μαύρη Θάλασσα, κοντά στο Νοβοροσίσκ. Υπό αυτό το πρίσμα, το περιστατικό στη Λευκάδα τροφοδοτεί μια ευρύτερη συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για το πώς τα θαλάσσια drones, που θεωρούνται «όπλα ακριβείας χαμηλού κόστους» στον σύγχρονο πόλεμο, επηρεάζουν την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και το Ιόνιο, σε θαλάσσιους διαδρόμους όπου κινούνται εμπορικά πλοία, τουριστικά σκάφη και ενεργειακές ροές.

Το χρονικό του εντοπισμού δείχνει πόσο κοντά βρέθηκε η Ελλάδα σε μια ανεξέλεγκτη έκρηξη δίπλα σε κατοικημένη περιοχή. Όπως περιγράφει ο ψαράς που πρώτος αντίκρισε το μαύρο, χωρίς φώτα, σκάφος τα ξημερώματα της Παρασκευής, ο ίδιος και ο αδερφός του είχαν βγει για ψάρεμα από τη Βασιλική προς τον Κάβο Δουκάτο, όταν εντόπισαν μπροστά τους ένα μικρό σκάφος να κινείται ανεξέλεγκτα προς τα βράχια. Λίγο αργότερα το βρήκαν εγκλωβισμένο σε βραχώδη σημείο, με τον κινητήρα να λειτουργεί αδιάκοπα. Με τη συνδρομή δύο ακόμη ατόμων κατάφεραν να το δέσουν με σχοινί και να το απομακρύνουν από τα βράχια, προτού ενημερώσουν το Λιμεναρχείο. Σύμφωνα με μαρτυρίες, ο κινητήρας δεν είχε σβήσει καθ’ όλη τη διάρκεια, στοιχείο που ενισχύει την εκδοχή πως το drone είχε απολέσει σύνδεση με το κέντρο ελέγχου – είτε λόγω τεχνικής βλάβης, είτε λόγω απώλειας σήματος GPS ή καιρικών συνθηκών – και συνέχισε να πλέει ακυβέρνητο μέχρι να προσαράξει. Το βαρέλι με τα εκρηκτικά μεταφέρθηκε και εξουδετερώθηκε με ελεγχόμενη έκρηξη στον Αστακό, ενώ η περιοχή αποκλείστηκε μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες έρευνες.

Το συμβάν έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις. Το ΠΑΣΟΚ έκανε λόγο για σοβαρά κενά στην επιτήρηση των ελληνικών θαλασσών και ζήτησε απαντήσεις από την κυβέρνηση για τον τρόπο με τον οποίο ένα τόσο επικίνδυνο φορτίο κατάφερε να φτάσει μέχρι τις ακτές ελληνικού νησιού χωρίς να εντοπιστεί εγκαίρως. Στελέχη της αντιπολίτευσης θέτουν ερωτήματα για τον έλεγχο των θαλάσσιων συνόρων, την επάρκεια των μέσων επιτήρησης (ραντάρ, drones, θαλάσσιες περιπολίες) και την ετοιμότητα των αρμόδιων υπηρεσιών απέναντι σε νέες μορφές απειλών, όπως τα μη επανδρωμένα σκάφη με εκρηκτικά.

Την ίδια ώρα, οι τεχνικοί των Ενόπλων Δυνάμεων συνεχίζουν να «ξεκλειδώνουν» τα μυστικά του θαλάσσιου drone: εξετάζουν την πλατφόρμα, την υπογραφή των συστημάτων, τα ηλεκτρονικά ίχνη και τυχόν ενδείξεις για τον αρχικό επιχειρησιακό του στόχο, σε μια προσπάθεια να αποτυπωθεί πλήρως τι ακριβώς συνέβη και να θωρακιστεί η χώρα από ανάλογα περιστατικά στο μέλλον.