Η Τεχεράνη διαβεβαίωσε σήμερα ότι σκοπεύει να διατηρήσει τον έλεγχο του στενού του Ορμούζ, παρά την ανακοίνωση της Ουάσιγκτον ότι προχωρά σε αναστολή ορισμένων κυρώσεών της, ιδίως στον τομέα του πετρελαίου, στο πλαίσιο των συζητήσεων για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Οι συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν το σαββατοκύριακο στην Ελβετία επέτρεψαν να τεθούν «πολύ στέρεες βάσεις για να καταλήξουμε επιτυχώς σε οριστική συμφωνία», εκτίμησε με ικανοποίηση χθες ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ανακοινώνοντας παράλληλα την αναστολή για δύο μήνες των αμερικανικών κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο.

Παρ’ όλα αυτά ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, τόνισε χθες Δευτέρα ότι το στενό του Ορμούζ δεν πρόκειται να επιστρέψει στην κατάσταση πριν από τον πόλεμο, αλλά θα είναι η χώρα του που θα συνεχίσει να «διαχειρίζεται» τη ναυτιλιακή οδό στρατηγικής σημασίας, ανέφερε κρατικό μέσο ενημέρωσης.

Οι διελεύσεις από το στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνονται παγκοσμίως, ήταν ελεύθερες από οποιονδήποτε έλεγχο προτού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτεθούν στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Όμως «η διαχείριση του στενού του Ορμούζ δεν θα είναι ποτέ η ίδια με πριν από τον πόλεμο», επέμεινε ο κ. Γαλιμπάφ, τονίζοντας ότι το Ιράν θα είναι αυτό που θα το «διαχειρίζεται».

Η Τεχεράνη ανέφερε εξάλλου σήμερα ότι κατέληξε σε συμφωνία στην Ελβετία με τους Αμερικανούς για την «άμεση» αποδέσμευση ιρανικών πόρων αξίας 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων που είχαν παγώσει στο εξωτερικό.

Θα διατεθούν «σε δύο δόσεις των 6 δισεκατομμυρίων», διευκρίνισε στο πρακτορείο ειδήσεων IRNA ο επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας στις τεχνικές συνομιλίες Καζέμ Γαριμπαμπαντί.

Ο κ. Βανς τόνισε από την άλλη πλευρά ότι η χώρα του θα διασφαλίσει ότι τυχόν αποδεσμευόμενοι πόροι «δεν θα χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας».

Ο γύρος των διαπραγματεύσεων που ξεκίνησε το σαββατοκύριακο στην Ελβετία τροφοδότησε ελπίδες ότι θα τερματιστεί με διάρκεια ο πόλεμος και ώθησε την τιμή του βαρελιού του πετρελαίου Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας κάτω από το ψυχολογικό όριο των 80 δολαρίων, πολύ χαμηλότερα από τα 126 στα οποία είχε φθάσει στην κορύφωση της ένοπλης σύρραξης.

Οι διαπραγματεύσεις, στις οποίες το Πακιστάν και το Κατάρ διαδραματίζουν μεσολαβητικό ρόλο, αναμένεται να οδηγήσουν σε οριστική συμφωνία εντός προθεσμίας 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης εάν τα μέρη κρίνουν ότι απαιτείται.

Στο πλαίσιο αυτό, ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν αναμένεται σήμερα να πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στο Ισλαμαμπάντ, ανέφερε η διπλωματία του Πακιστάν.

Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο από την πλευρά του αναμένεται από σήμερα έως μεθαύριο Πέμπτη στα ΗΑΕ, στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ, επιβεβαίωσαν οι υπηρεσίες του στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Η ομάδα των διαπραγματευτών του Ιράν, υπό τον κ. Γαλιμπάφ, μετέβη στο Ομάν, για να συζητήσει συγκεκριμένα τη διαχείριση του στενού του Ορμούζ, σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

Υπό πίεση για να θέσει τέλος στον πόλεμο που μείωσε την αγοραστική δύναμη των Αμερικανών, η Ουάσιγκτον πολλαπλασιάζει τις χειρονομίες της προς την Τεχεράνη.

Όσον αφορά το πετρέλαιο, τον κυριότερο πόρο της Ισλαμικής Δημοκρατίας, «όλες οι συναλλαγές» που αφορούν την παραγωγή, την πώληση και τη μεταφορά υδρογονανθράκων ιρανικής προέλευσης «επιτρέπονται έως τις 21 Αυγούστου», ανέφερε το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών.

Σύμφωνα με τον κ. Βανς, ως αντάλλαγμα η Τεχεράνη δέχτηκε να προσκαλέσει εκ νέου επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ, μέρος του συστήματος του ΟΗΕ), κάτι που πάντως δεν έχει επιβεβαιωθεί από την ιρανική πλευρά.

«Θα κάνω ό,τι πρέπει να κάνω» εάν το Ιράν δεν τηρήσει τη συμφωνία με τις ΗΠΑ, δήλωσε σήμερα ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

«Εάν το Ιράν δεν τηρήσει τη συμφωνία ή εάν (σ.σ. οι Ιρανοί) δεν συμπεριφερθούν σωστά, θα κάνω ό,τι πρέπει να κάνω», είπε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους.

Όσο το Ιράν μας σέβεται, δεν θα έχουμε κανένα πρόβλημα, πρόσθεσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, εκφράζοντας παράλληλα την ικανοποίησή του για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Οι επιθεωρήσεις αυτές, που είχαν ξεκινήσει δυνάμει της συμφωνίας του 2015 –επισήμως, του κοινού ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης (ΚΟΣΔ)– που έκανε κομμάτια και πέταξε στον κάλαθο των αχρήστων ο κ. Τραμπ το 2018, ανεστάλησαν με απόφαση της Τεχεράνης όταν πραγματοποιήθηκαν οι αμερικανοϊσραηλινοί βομβαρδισμοί στις εγκαταστάσεις αυτές τον Ιούνιο του 2025.

Οι επιθεωρητές του ΔΟΑΕ δεν έχουν μπορέσει έκτοτε να επισκεφθούν τις βομβαρδισμένες εγκαταστάσεις, γεγονός που αφήνει να πλανώνται αμφιβολίες για το τι απέγιναν τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που διέθετε η Ισλαμική Δημοκρατία, ζήτημα που προκαλεί έντονες διαμάχες με την Ουάσιγκτον.

Η Τεχεράνη αρνείται κατηγορηματικά ότι έχει σκοπό να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, παραμένει ωστόσο αμετακίνητη ως προς το δικαίωμά της να συνεχίσει να διαθέτει πλήρες πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.

Στο μέτωπο του Λιβάνου, που η Τεχεράνη απαίτησε να συμπεριληφθεί στις συνομιλίες, αναγγέλθηκε η δημιουργία «κλιμακίου διαχείρισης συγκρούσεων» για να τερματιστεί ο πόλεμος ανάμεσα στο Ισραήλ και το σιιτικό κίνημα Χεζμπολά, που πρόσκειται στο Ιράν και κατηγορείται ότι έσυρε τη χώρα στον πόλεμο στις αρχές Μαρτίου.

Χθες Δευτέρα, ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν δέχτηκε τηλεφώνημα του αμερικανού αντιπροέδρου Βανς για «την εδραίωση της κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο, τον τερματισμό της ισραηλινής στρατιωτικής κλιμάκωσης και τα μέτρα που θα ληφθούν προς αυτή την κατεύθυνση», γνωστοποίησαν οι υπηρεσίες του.

Η επίθεση του Ισραήλ στον Λίβανο, με στόχο κατά την κυβέρνηση Νετανιάχου να προλαμβάνονται επιθέσεις της Χεζμπολά, έχει στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από 4.100 ανθρώπους στη λιβανική επικράτεια και έχει μετατρέψει πάνω από ένα εκατομμύριο κατοίκους σε εσωτερικά εκτοπισμένους.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί εκτιμά ότι η τήρηση της κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο θα αποτελέσει «την πρώτη αληθινή δοκιμασία» για το αμερικανοϊρανικό μνημόνιο κατανόησης.