Έχοντας πνίξει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, το Ιράν διαφαίνεται ότι θα μπορούσε να αξιοποιήσει τώρα το πιο ριψοκίνδυνο χαρτί του: να εκμεταλλευτεί τους συμμάχους του Χούθι της Υεμένης για να αποκλείσει το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, την είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, δημιουργώντας ένα νέο μέτωπο κατά των ΗΠΑ και θέτοντας σε κίνδυνο δύο από τις κρισιμότερες οδούς μεταφοράς ενεργειακών προϊόντων παγκοσμίως.

Καθώς οι αμερικανικές επιθέσεις εντείνονται βαθύτερα στο Ιράν και οι επιθέσεις των Χούθι κλιμακώνονται, οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η Τεχεράνη διευρύνει τη σύγκρουση και επιδιώκει να αυξήσει την πίεση στην Ουάσιγκτον, επεκτείνοντας την απειλή για το παγκόσμιο εμπόριο και τον ενεργειακό εφοδιασμό, πέραν του Κόλπου.

Το Ιράν έχει ήδη αποδείξει τη δύναμη του πολυτιμότερου στρατηγικού του πλεονεκτήματος, διαταράσσοντας τη ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ. Πλέον, φαίνεται πρόθυμο να δημιουργήσει ένα δεύτερο σημείο πίεσης στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τον στενό πορθμό που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν, απ’ όπου διέρχεται το σαουδαραβικό πετρέλαιο που εξάγεται σε άλλες χώρες, καθώς και σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ναυτιλίας.

Σύμφωνα με δημοσίευμα στον ιστότοπο της ιρανικής Press TV, ανώτατος Υεμενίτης αξιωματούχος προειδοποίησε τη Δευτέρα ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας είναι έτοιμες να αποκλείσουν το Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, μια κίνηση που, όπως ανέφερε, θα εκτινάξει την τιμή του πετρελαίου στα 200 δολάρια το βαρέλι, εάν η Σαουδική Αραβία συνεχίσει τις επιθέσεις της στην Υεμένη.

Ο Μοχάμεντ αλ Φάρα, μέλος του πολιτικού γραφείου του Ανσαρουλάχ, του κινήματος αντίστασης των Χούθι, ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ υποδαυλίζουν τη Σαουδική Αραβία ώστε να πλήξει την Υεμένη και ότι μια τέτοια προβοκάτσια δεν θα ήταν ποτέ προς το συμφέρον της Ουάσιγκτον.

«Εάν η τρέχουσα κατάσταση επιδεινωθεί, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ και τα Στενά του Ορμούζ θα κλείσουν στο πλαίσιο μιας επιχειρησιακής συμμαχίας. Οι τιμές του πετρελαίου θα εκτινάσσονταν τότε στα 200 δολάρια το βαρέλι, προκαλώντας ένα φοβερό σοκ», υποστήριξε.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι εάν το Ορμούζ είναι ο ισχυρότερος στρατηγικός μοχλός της Τεχεράνης, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ ίσως αποτελεί την τελευταία μεγάλη της εφεδρεία.

«Το Ιράν είναι αποφασισμένο να φτάσει μέχρι τέλους», δήλωσε στο πρακτορείο Reuters ο ερευνητής για θέματα Μέσης Ανατολής, Φαουάζ Γκέργκες. Ανέφερε ότι η Τεχεράνη δείχνει στην Ουάσιγκτον πως μπορεί να απειλήσει και τα δύο στρατηγικά περάσματα ταυτόχρονα, μετατρέποντας τη σύγκρουση από διμερή αντιπαράθεση σε μια πρόκληση για τις θαλάσσιες οδούς που υποστηρίζουν το παγκόσμιο ενεργειακό εμπόριο.

«Τώρα (η Τεχεράνη) κλιμακώνει τις ενέργειές της τόσο σε κοντινή όσο και σε ευρεία εμβέλεια. Το μήνυμα είναι ότι δεν κινδυνεύει μόνο το Ορμούζ, αλλά και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ».

Διεύρυνση σκοπού

Ο κίνδυνος, σύμφωνα με τους αναλυτές, δεν είναι τόσο η άμεση επιστροφή σε ολοκληρωτικό πόλεμο αλλά μια βραδεία αλλά αδιάκοπη «διεύρυνση της αποστολής», στην οποία η κάθε πλευρά θα ανεβάζει τον πήχη, χωρίς να υπερβαίνει τη γραμμή της άμεσης αντιπαράθεσης.

Εάν η σύγκρουση επεκταθεί από τον Κόλπο στην Ερυθρά Θάλασσα, η αυξανόμενη απειλή για το εμπόριο και τους ενεργειακούς πόρους θα ενισχύσει και την πίεση ώστε Ουάσιγκτον και Τεχεράνη να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων προτού οι δύο κρίσιμες θαλάσσιες οδοί του πετρελαίου μετατραπούν σε πεδίο μάχης.

Ο Ντένις Ρος, πρώην διαπραγματευτής των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, είπε ότι από την πλευρά της Ουάσιγκτον, «το θέμα είναι πώς αλλάζεις την ιρανική λογική, στο σημείο που να είναι και πάλι έτοιμοι να συνομιλήσουν ξανά, αλλά όχι μόνο να μιλήσουν αλλά και να επεξεργαστούν έναν διακανονισμό που θα είναι (…) αποδεκτός».

Επιθέσεις των Χούθι σε πλοία

Οι Χούθι έχουν ήδη αποδείξει ότι μπορούν να διαταράξουν το παγκόσμιο εμπόριο μέσω του Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Αφού ξέσπασε ο πόλεμος στη Γάζα, τον Οκτώβριο του 2023, οι φιλοϊρανοί αντάρτες εξαπέλυσαν επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, ισχυριζόμενοι ότι στοχεύουν πλοία που συνδέονται με το Ισραήλ, σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τους Παλαιστίνιους.

Λόγω της κατάστασης, μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία στα πλοία τους, τα οποία έκαναν τον γύρο της Αφρικής, αυξάνοντας έτσι το κόστος μεταφοράς. Ακολούθησαν αμερικανοβρετανικά πλήγματα σε θέσεις των Χούθι στην Υεμένη αλλά και μια πολυεθνική ναυτική αποστολή για την προστασία των πλοίων.

Ο Άντρεας Κριγκ, λέκτορας στη Σχολή Σπουδών Ασφαλείας στο King’s College του Λονδίνου, χαρακτήρισε την τρέχουσα απειλή των Χούθι ως «άλλη μια πυρηνική επιλογή» του Ιράν μετά το Ορμούζ. Μια επιλογή που θα χρησιμοποιηθεί μόνο εάν οι Φρουροί της Επανάστασης κρίνουν ότι η επιστροφή σε ολοκληρωτικό πόλεμο έχει καταστεί αναπόφευκτη. Προειδοποίησε ωστόσο ότι αν η Ουάσιγκτον εντείνει τα πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές του Ιράν, η Τεχεράνη θα μπορούσε να ανταποδώσει χρησιμοποιώντας τους συμμάχους της στην Υεμένη για να αποκλείσει το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, εντείνοντας το οικονομικό σοκ που προκαλείται ήδη από το κλείσιμο του Ορμούζ.

Ο Αμπντουλαζίζ Σάγκερ, πρόεδρος του Ερευνητικού Κέντρου του Κόλπου, που εδρεύει στη Σαουδική Αραβία, είπε ότι οι χώρες του Κόλπου θεωρούν ολοένα και περισσότερο ότι η διπλωματία με το Ιράν έχει φτάσει στα όριά της, παρά το υψηλό τίμημα που θα συνεπαγόταν μια ευρύτερη αντιπαράθεση στην περιοχή. «Τόσο με το Ιράν νικητή όσο και με το Ιράν νικημένο, θα υπάρχουν συνέπειες για την περιοχή», είπε ο Σάγκερ, επισημαίνοντας ότι «πολλές χώρες του Κόλπου μπορεί να θεωρούν το κόστος της δεύτερης περίπτωσης πιο ανεκτό, εάν οδηγήσει σε ένα πιο σταθερό περιβάλλον ασφαλείας για την περιοχή».

Σύμφωνα με το ΑΠΕ ΜΠΕ, οι Χούθι έχουν τη δυνατότητα να διαταράξουν τη ναυσιπλοΐα στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ αλλά είναι απίθανο να κλιμακώσουν την κατάσταση χωρίς σαφείς οδηγίες από την Τεχεράνη. Οποιαδήποτε προσπάθειά τους να απειλήσουν τη ναυσιπλοΐα, συνέχισε ο Σάγκερ, θα πυροδοτούσε μια ευρύτερη στρατιωτική απάντηση από τις ΗΠΑ και τους εταίρους τους, με στόχο να υποβαθμίσουν τις δυνατότητες των ανταρτών.