Η γρήγορη συρρίκνωση του δημοσίου χρέους, που στηρίζεται στις υψηλές δημοσιονομικές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας και στους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, αποτελεί το ισχυρό χαρτί της χώρας στη διεκδίκηση των νέων αναβαθμίσεων από τους ξένους οίκους αξιολόγησης.
Μέχρι το τέλος του χρόνου η Ελλάδα, όπως όλες οι προβλέψεις δείχνουν, αναμένεται να ολοκληρώσει έναν μακροχρόνιο αρνητικό κύκλο όσον αφορά το ύψος του δημοσίου χρέους. Δεν θα είναι πλέον η χώρα με το υψηλότερο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρώπη. Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας μετά την πιο πρόσφατη αναθεώρηση αναμένεται να καταγράψει νέα σημαντική πτώση στο 136,8% του ΑΕΠ το 2026, καθιστώντας το χαμηλότερο από αυτό της Ιταλίας που προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 138,6% του ΑΕΠ. Πρόκειται για μια νέα συνεχόμενη βουτιά του δημοσίου χρέους από τα επίπεδα του 145,9% του 2025, ενώ επιπλέον μείωση προβλέπεται για το 2027 στο 130,3% του ΑΕΠ, ώστε να προσεγγίσει το 119% του ΑΕΠ το 2029 (δηλαδή κάτω από το κρίσιμο όριο του 120%).
Αυτή η εικόνα αντανακλά την ταχύτερη αποκλιμάκωση δημοσίου χρέους από κάθε άλλη οικονομία τα τελευταία 40 χρόνια, όπως τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην τελευταία συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Και αποτελεί ένα ρεκόρ για την Ελλάδα, το οποίο επισημαίνεται σε όλες τις τελευταίες εκθέσεις των διεθνών οίκων αξιολόγησης. Στις 8 Μαΐου αναμένεται να ολοκληρωθεί ο εφετινός πρώτος γύρος αξιολόγησης από τους ξένους οίκους με τη δημοσιοποίηση της έκθεσης της Fitch. Θα ακολουθήσει ο δεύτερος γύρος από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο του 2026, όπου η κυβέρνηση προσδοκά να επιτύχει νέες αναβαθμίσεις στην πιστοληπτική αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας, εφόσον φυσικά το επιτρέψουν οι γεωπολιτικές εξελίξεις που σχετίζονται με την τροπή του πολέμου στη Μέση Ανατολή, όπως επισημάνθηκε στο ΑΠΕ ΜΠΕ.
Σημειώνεται ότι για φέτος έχουν προγραμματιστεί δύο πρόωρες αποπληρωμές του δημοσίου χρέους που αναλήφθηκε την περίοδο των μνημονίων. Συγκεκριμένα, μέσα στο καλοκαίρι θα εξοφληθούν 7 δισ. ευρώ από το δάνειο των 52,9 δισ. ευρώ που είχε λάβει η Ελλάδα από τις χώρες της ευρωζώνης. Επιπλέον, στόχος είναι στο τέλος του έτους να αποπληρωθεί μέρος του δανείου ύψους 110 δισ. ευρώ που είχε συναφθεί από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF).
Κύριο στοιχείο, εκτός από τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, για τη σημαντική μείωση του δημοσίου χρέους είναι οι δημοσιονομικές επιδόσεις της χώρας τα τελευταία χρόνια. Το πρωτογενές πλεόνασμα το 2025 κατέγραψε νέα υπέρβαση σε σχέση με τον αρχικό στόχο. Ανήλθε στο 4,9% του ΑΕΠ έναντι στόχου 3,7% του ΑΕΠ, ενώ και φέτος, με βάση τις νέες αναθεωρημένες προβλέψεις, προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,2% του ΑΕΠ έναντι αρχικής πρόβλεψης 2,8%. Για ακόμη μία χρονιά, το 2025, σημαντική για το ισχυρό πρωτογενές πλεόνασμα, ήταν η συνεισφορά των εσόδων από την πάταξη της φοροδιαφυγής. Ειδικότερα εκτιμάται ότι πέρυσι τα έσοδα από την πάταξη της φοροδιαφυγής ανήλθαν σε 3 δισ. ευρώ, ενώ το 2024 είχαν ανέλθει σε 2 δισ. ευρώ, συμβάλλοντας καθοριστικά στην αύξηση του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 4,7% του ΑΕΠ.
