Ως στρατηγικός ενεργειακός διάδρομος που ενώνει τη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και την Αφρική αναδείχθηκε ο ρόλος της Ανατολικής Μεσογείου στην 10η Υπουργική Σύνοδο του Φόρουμ Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου (East Med Gas Forum – EMGF), που διεξήχθη τη Δευτέρα στην Ουάσιγκτον με προεδρεύοντα τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου.
Με αφορμή κοινή πρόσκληση του κ. Παπασταύρου και του Αμερικανού υπουργού Ενέργειας Κρις Ράιτ, η σύνοδος ολοκληρώθηκε με την ομόφωνη υιοθέτηση κοινού ανακοινωθέντος, όπου διευκρινίζεται ότι η ανάπτυξη του φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο πραγματοποιείται αποκλειστικά εντός των ορίων που θέτει το Διεθνές Δίκαιο.
Η συγκεκριμένη αναφορά προσλαμβάνει ξεχωριστή πολιτική βαρύτητα σε μια εποχή γεωπολιτικών αναταραχών, όταν η ενεργειακή ασφάλεια, οι κρίσιμες υποδομές και η ανθεκτικότητα των ενεργειακών συστημάτων αποτελούν τον πυρήνα της περιφερειακής συνεργασίας.
Παρόντες στη σύνοδο ήταν, πέραν του Έλληνα και του Αμερικανού υπουργού Ενέργειας, ο υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας Μιχάλης Δαμιανός, ο υπουργός Πετρελαίου και Ορυκτών Πόρων της Αιγύπτου Καρίμ Μπανταουί, ο υπουργός Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων της Ιορδανίας Σαλέχ Αλί Αλ Καραμπσέχ, επικεφαλής αντιπροσωπειών από τις κυβερνήσεις του Ισραήλ, της Ιταλίας και της Παλαιστίνης, καθώς και εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Οι υπουργοί και οι επικεφαλής των αντιπροσωπειών αντάλλαξαν απόψεις για τις τρέχουσες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, την ενεργειακή ασφάλεια και συνεργασία, τις κρίσιμες υποδομές, καθώς και τον στρατηγικό σχεδιασμό του Οργανισμού. Σύμφωνα με τη διακήρυξη της συνόδου, το EMGF συνιστά κρίσιμη πλατφόρμα διαλόγου και συνεργασίας για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και για την προώθηση ενός πλαισίου κοινής κατανόησης και ανάπτυξης που θεμελιώνεται στο διεθνές δίκαιο.
Οι υπουργοί διερεύνησαν επίσης μεθόδους με τις οποίες τα κράτη μέλη δύνανται να αξιοποιήσουν το Φόρουμ για την ανάπτυξη διασυνδεδεμένων και ανθεκτικών ενεργειακών συστημάτων στην Ανατολική Μεσόγειο, με βάση το φυσικό αέριο. Στο πλαίσιο αυτό, η περιοχή παρουσιάστηκε ως στρατηγικός ενεργειακός διάδρομος που συνδέει τη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και την Αφρική.
Προηγήθηκε, επιπλέον, γεύμα εργασίας στο πλαίσιο της Υπουργικής Συνόδου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων μεγάλων ενεργειακών εταιρειών των ΗΠΑ και της Ανατολικής Μεσογείου.
Σύμφωνα με τη διακήρυξη, οι συζητήσεις για την αναθεωρημένη μακροπρόθεσμη στρατηγική του Φόρουμ συνεχίζονται στο Εκτελεστικό Συμβούλιο, με τη συνδρομή της Γραμματείας, με σκοπό την επίτευξη κοινής αντίληψης μεταξύ των κρατών μελών αναφορικά με τη μελλοντική στρατηγική κατεύθυνση του EMGF.
Κατά τη διάρκεια της συνόδου, ο υπουργός Ενέργειας και Υποδομών του Ισραήλ Έλι Κοέν ανέλαβε καθήκοντα προέδρου της Υπουργικής Συνόδου για το διάστημα από 1 Αυγούστου 2026 έως 30 Ιουνίου 2027, ενώ ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενεργειακής Ασφάλειας της Ιταλίας Ζιλμπέρτο Πιτσέτο Φρατίν ορίστηκε αναπληρωτής πρόεδρος. Ταυτόχρονα, ο Γιόσι Νταγιάν από το Ισραήλ, ανέλαβε την προεδρία του Εκτελεστικού Συμβουλίου για την ίδια χρονική περίοδο.
Οι υπουργοί και οι επικεφαλής των αντιπροσωπειών εξέφρασαν την εκτίμησή τους προς τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη φιλοξενία της Υπουργικής Συνόδου και ευχαρίστησαν τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και τον υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ για τη συμβολή τους. Όπως τόνισαν, η πρωτοβουλία αναδεικνύει την κοινή βούληση για την προώθηση εποικοδομητικής συνεργασίας προς ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των ενεργειακών συστημάτων.
Μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Στ. Παπασταύρου δήλωσε: «Η Ελλάδα έχει την τιμή και ευθύνη να προεδρεύει στην Υπουργική Σύνοδο για το Φυσικό Αέριο των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου που διοργανώνει ο Υπουργός Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής Κρις Ράιτ. Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων και συγκρούσεων, έχει ιδιαίτερη σημασία ότι οι Υπουργοί Ενέργειας Ελλάδας, Κύπρου, Ιορδανίας, Αιγύπτου, Αμερικής, μαζί με εκπροσώπους των κυβερνήσεων Ισραήλ, Παλαιστίνης, Ιταλίας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Παγκόσμιας Τράπεζας καθόμαστε στο ίδιο τραπέζι και συζητάμε τις ενεργειακές εξελίξεις για το φυσικό αέριο στην Ανατολική Μεσόγειο. Η προεδρία της Ελλάδας αναδεικνύει τον ηγετικό ρόλο που μάς αναγνωρίζεται στον τομέα της ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Οικοδομούμε ένα πλαίσιο συνεργασίας με πλήρη σεβασμό στο διεθνές Δίκαιο, με αμοιβαία αποδεκτές αρχές και εμπορικούς κανόνες που ενισχύει τη σταθερότητα και αποθαρρύνει μονομερείς και αναθεωρητικές συμπεριφορές. Ο στόχος όλων μας είναι κοινός. Για την ενεργειακή ασφάλεια και την ευημερία των λαών μας πρέπει να προχωρήσουμε αποφασιστικά».
